Stað­reyndir um banka­skatt

Mikilvægasta upplýsingin sem lesandinn þarf að vita er falin í síðustu línu greinarinnar: höfundurinn er forstjóri Arion banka, einnar þeirra stofnana sem fyrirhugaður skattur hefur bein áhrif á. Um er að ræða kennslubókardæmi um hagsmunaárekstur, og þótt upplýst sé um tengsl höfundar við efnið, les greinin eins og hagsmunagæsla atvinnugreinarinnar í búningi staðreyndaúttektar — fyrirsögnin lofar beinlínis „staðreyndum". Tilvitnun í Reagan — „You can't tax a business. Businesses don't pay taxes. They collect taxes" — er sett fram sem nær sjálfsögð speki, en um er í raun að ræða umdeilda hugmyndafræðilega fullyrðingu um skattbyrðardreifingu, ekki staðreynd. Enginn hagfræðingur eða óháður sérfræðingur er nefndur til stuðnings kjarnarökum um að skattalækkunin hafi „valdið" minnkun vaxtaálagsins frekar en til dæmis almenn samkeppnisþróun, breytingar á regluverki eða þjóðhagslegar aðstæður. Vísað er í Peningamál Seðlabankans, sem er gott og staðfestanlegt, en stökkið frá „vaxtaálag minnkaði á tímabili þegar skatturinn var lægri" yfir í „skattalækkunin olli minnkuninni" er fylgni klædd í orsakasamband. Hvítbók um fjármálakerfi Íslands frá 2018 er einnig nefnd, sem eykur nokkurt efnislegt þyngdarafl, en fullyrðingin um „eins prósentustigs Íslandsálag" er kennd lauslega við síðari útreikninga án þess að tilgreint sé hver stóð að þeim. Greinin viðurkennir engin mótmæli — hvorki er minnst á arðsemi bankanna, arðgreiðslur né almannahagsmunarök fyrir skattlagningu stofnana sem njóta óbeinna ríkisábyrgða. Sem skoðanagrein frá beinum hagsmunaaðila er hún vel upp byggð en einhlíð í efnislegri nálgun og byggir á sértæku gagnafyrirkomulagi.