visir.is
2026-04-08 21:32
„Við eigum að hækka verðið á sykri“
Greinin fjallar um erindi Tryggva Helgasonar barnalæknis á ráðstefnunni Vísindi á vordögum, þar sem hann varar við vaxandi offitu meðal íslenskra barna og kallar eftir aðgerðum stjórnvalda, meðal annars hærra verði á sykri. Tölulegar fullyrðingar um hlutfall offitu eru settar fram en ekki vísað í tiltekna rannsókn eða gagnagrunn. Greinin er í eðli sínu fréttaflutningur frá ráðstefnuerindi og byggir eingöngu á orðum eins sérfræðings.
Einkunn Vitans: 6/10
Mat Vitans
Ráðstefnufrétt með einum nafngreindum sérfræðingi. Tölur um offitu barna eru ekki studdar tilvísun í rannsókn og engin önnur sjónarmið eru sótt, þrátt fyrir pólitíska fyrirsögn um verðhækkun á sykri.
Gagnrýni Vitans
Greinin er einföld ráðstefnufrétt sem miðlar sjónarmiðum eins nafngreinds sérfræðings, og það er ásættanlegt í þessu formi. Styrkleikinn felst í því að Tryggvi Helgason er nafngreindur barnalæknir og samhengið skýrt: erindið var flutt á ráðstefnunni Vísindi á vordögum. Tölurnar sem settar eru fram, til dæmis að hlutfall barna með offitu hafi verið undir einu prósenti árið 1960 og sé nú 7,5 prósent, eru aftur á móti ekki studdar tilvísun í tiltekna rannsókn, gagnagrunn eða stofnun; lesandinn verður að treysta á að þær séu réttar án þess að geta staðreynt þær sjálfstætt. Þetta er veikleiki sem auðvelt hefði verið að bæta úr með einni setningu.
Annar ágalli er skortur á öðrum röddum. Þó að ráðstefnufrétt þurfi ekki endilega gagnrýnisraddir, hefði stutt viðbragð frá stjórnvöldum, til dæmis heilbrigðisráðuneytinu, eða frá aðilum í matvælaiðnaði gert greinina fjölþættari, sérstaklega í ljósi þess að fyrirsögnin er pólitísk krafa um verðhækkanir. Fyrirsögnin sjálf, sem er beint tilvitnun úr erindinu, skapar ákveðna málsvarasýn sem textinn styður frekar en skoðar gagnrýnið. Á heildina litið er þetta heiðarleg en grunn fréttaskil.
