dv.is
2026-05-22 16:10
Vilhelm Jónsson skrifar: Þjóð sem lærði að lifa á hnjánum
Greinin er skoðanagrein eftir Vilhelm Jónsson, athafnamann, þar sem hann gagnrýnir íslenska hagstjórn, kvótakerfið, vaxtastefnu Seðlabankans og valdaþjöppun í atvinnulífinu. Hún er rituð af miklum krafti og ber skýrt merki pólitísks ritsmiðs frekar en fréttamennsku.
Einkunn Vitans: 6/10
Mat Vitans
Vel rituð skoðanagrein um valdaþjöppun og kvótakerfi á Íslandi. Helsti veikleiki er að tölulegar fullyrðingar standa án tilvísana í gögn.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem lesendagrein á Eyjunni og ber að meta sem skoðanaskrif. Sem slík er hún vel skipulögð og skrifuð af krafti; rökfærslan er skilmerkileg og höfundurinn leggur sjálfan sig í pólitíska áhættu með skýrri afstöðu. Loðnuverðssamanburðurinn, þar sem hann heldur fram að Ísland fái um 80 krónur á kílóið en Færeyjar um 250, er áhugavert dæmi en stendur án tilvísunar í gögn eða heimild. Lesandinn getur ekki sannreynt tölurnar innan textans sjálfs, þótt þær gætu vel átt sér stoð í opinberum gögnum. Sama á við um staðhæfingar um Eskju hf. og sögu fyrirtækisins; þær eru ekki rökstuddar heimildum þótt þær séu að hluta til þekktar. Samherjamálið í Namibíu er nefnt til marks um valdaþjöppun, en höfundurinn gerir ekki skýran greinarmun á ósönnuðum ásökunum og niðurstöðum, sem veikir rökstuðninginn.
Ritgerðin er í eðli sínu rökstudd pólitísk greining frekar en nýtilkynning, og kröfurnar um heimildir eru annars konar. Samt hefði pistillinn styrkst af því að vísa í einhver opinber gögn eða skýrslur, til dæmis um vaxtamun milli Íslands og annarra ríkja eða um afkomu heimila. Framsetningin hallar greinilegast til vinstri á efnahagslegan mælikvarða, með áherslu á ójöfnuð, valdaþjöppun og gagnrýni á markaðslausnir. Sem skoðanagrein er hún skrifuð af kunnáttu en skortur á heimildum dregur úr sannfæringarkrafti fyrir efasemda lesendur.