ruv.is
2026-05-22 00:24
Skora á stöndug fyrirtæki að lækka verð um 10%
Greinin fjallar um umræðu í Kastljósi þar sem hagfræðingur Visku stéttarfélags skorar á stöndug fyrirtæki að lækka verð um 10%, en formaður Samtaka ferðaþjónustunnar telur ekkert svigrúm til þess. Tölur frá Visku og Ferðamálastofu eru nefndar til stuðnings. Greinin byggir nánast alfarið á þessari sjónvarpsumræðu og er endursögn fremur en sjálfstæð rannsóknarfréttamennska.
Einkunn Vitans: 7/10
Mat Vitans
Endursögn á Kastljósumræðu þar sem báðar hliðar fá rými, en tölur Visku standa ókannaðar og engum óháðum heimildum er beitt til að meta kröfuna.
Gagnrýni Vitans
Greinin er í grunninn endursögn á sjónvarpsþætti, Kastljósi, þar sem tveir aðilar ræddu um verðlag og dýrtíð. Það er styrkleiki að báðar hliðar fá rými: Vilhjálmur Hilmarsson frá Visku flytur kröfuna um verðlækkun og leggur fram tölur um verðmun, en Pétur Óskarsson frá Samtökum ferðaþjónustunnar mótmælir og vísar til kostnaðarumhverfis. Þannig er jafnvægi í framsetningu. Tölurnar sem Vilhjálmur nefnir, til dæmis 84% yfir meðaltali Evrópulandanna og 70% hærra verð fyrir kjöt en á Norðurlöndunum, eru sagðar koma frá Visku sjálfri, sem er hagsmunaaðili (stéttarfélag). Blaðamaðurinn leggur ekkert sjálfstætt mat á þessar tölur, ber þær ekki saman við opinberar Eurostat-tölur eða aðrar óháðar heimildir, og spyr ekki hvort aðferðafræði Visku standist samanburð við aðra mælikvarða. Þetta er veikleiki, sérstaklega þar sem krafan um 10% verðlækkun byggir á þessum sömu tölum.
Fullyrðing Péturs um að arðsemi smásölufyrirtækja sé aðeins um 2% af veltu stendur án mótvægis eða tilvísunar í gögn. Vilhjálmur nefnir að „markaðurinn sé brotinn" án þess að þetta sé skýrt nánar eða sett í samhengi. Greinin hefði styrkt sig með sjálfstæðum heimildum, til dæmis Samkeppniseftirlitinu eða beinni tilvísun í Eurostat, frekar en að treysta eingöngu á fullyrðingar viðmælendanna. Sem endursögn á sjónvarpsumræðu virkar hún þó sæmilega; hún er skýr og gefur báðum aðilum rými. Framsetningin hallar lítillega í átt að kröfu Visku, enda opnar og lokar greinin á henni, en heildarmyndin er ekki einhliða.