visir.is
2026-04-22 08:21
#ÉGLOFA að láta ekki allt brenna til kaldra kola
Skoðanagrein Alfu Jóhannsdóttur, forvarnafulltrúa hjá Sambandi íslenskra sveitarfélaga, fjallar um mikilvægi forvarna gegn kynferðisofbeldi gagnvart börnum. Greinin vísar í gögn lögreglunnar um brotaþola og tilkynningar og tengist herferð Barnaheilla, #ÉGLOFA. Höfundur leggur áherslu á að ábyrgðin á öryggi barna liggi hjá fullorðnu fólki og stofnunum, ekki börnunum sjálfum.
Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans
Greinin er skoðanagrein og á að meta sem slíka, þar sem rökstuðningur og hugmyndafræðileg heiðarleiki skipta mestu. Alfa Jóhannsdóttir vísar í tvær tölulegar heimildir úr gögnum lögreglunnar: annars vegar að börn hafi verið 46% brotaþola í kynferðisbrotum árið 2025, hins vegar að tilkynntar kynferðisbrot gegn börnum hafi farið úr 124 málum í 150 milli 2024 og 2025. Þetta eru staðfestanlegar heimildir og höfundur sýnir einnig þroskaðan fyrirvara þegar hún bendir á að fjölgun tilkynninga þurfi ekki að þýða fjölgun brota. Gagnsæi höfundar er gott: hún segist vera forvarnafulltrúi hjá Sambandi íslenskra sveitarfélaga, sem gefur lesandanum skýra mynd af sjónarhorni hennar.
Sem rökræða er greinin hins vegar nokkuð einsleit og endurtekningarsöm. Kjarnaboðskapurinn, að ábyrgð á forvörnum liggi hjá fullorðnum en ekki börnum, er settur fram í ólíkum myndum aftur og aftur án þess að raunveruleg dæmi um forvarnaaðgerðir eða erlendar fyrirmyndir séu nefnd. Brunavarnarlíkingin er skemmtileg en bætir ekki við efnislega. Greinin vísar í herferð Barnaheilla án þess að gera grein fyrir því hvað #ÉGLOFA felur nákvæmlega í sér eða hvaða tilteknar aðgerðir standa til boða, sem dregur úr rökstuðningi hennar. Ekkert er fjallað um hvar kerfin bregðast í reynd, hvaða úrbætur hafa verið reyndar eða hvers vegna núverandi forvarnarstefna dugi ekki. Þetta gerir greinina frekar almenna og rithöfundasetta, sem er leyfilegt í skoðanagrein en dregur úr sannfæringarkrafti hennar.