dv.is
2026-08-19 14:30
Orðið á götunni: Hnífjafn slagur og nei-ið beitir blekkingum– samt vex já-sinnum fiskur um hrygg
Greinin er birt sem ritstjórnarefni og tekur skýra afstöðu með já-sinnum í aðildarviðræðum við ESB. Hún vísar í ónafngreindar kannanir, slær fram tölum um kostnað krónunnar og beitir hæðni gagnvart nei-sinnum án þess að gefa lesandanum tækifæri til að sannreyna lykilfullyrðingar.
Einkunn Vitans: 4/10
Mat Vitans
Ritstjórnargrein tekur skýra afstöðu með já-inu en beitir sjálf sömu aðferðum og hún gagnrýnir: ósannaðar tölur og órökstuddar fullyrðingar.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem ritstjórnarefni og má þar af leiðandi meta hana á forsendum rökstuðnings og hugmyndafræðilegrar heiðarleika fremur en jafnvægis heimilda. Þrátt fyrir það eru veikleikar sem draga úr trúverðugleika röksemdanna. Fullyrðingin um að íslenska krónan kosti „að lágmarki 300 milljarða á ári" er sett fram án nokkurs rökstuðnings eða tilvísunar í heimildir, og það er einmitt sama vinnubrögð og greinin ávítar nei-sinna fyrir. Þetta er tvískinnung sem veikir greinina sem rökstuðning.
Kannanirnar sem vísað er til eru ónafngreindar og sagðar vera óopinberar, studdar orðatiltækinu „orðið á götunni". Þótt pistlahöfundur megi auðvitað vísa í óopinberar heimildir, skapar þessi framsetning vandamál þegar tilteknar prósentutölur eru nefndar; lesandinn hefur enga leið til að meta áreiðanleika þeirra. Lýsingin á Sigmundi Davíð sem manni sem „kjaftaði yfir alla" og sýndi „dylgjur og dónaskap" er matskenndar skopstælingar en ekki rökræða. Tilvísunin í Ólaf Ragnar Grímsson og „grýlur í hverju horni nema mögulega í Moskvu og Peking" er vitsverð en fjarlægist efnislega rökræðu. Greinin er í raun áróðurspistill, og þótt slíkt sé heimilt undir ritstjórnarmerki, eru rök höfundar á köflum jafn lauslega studd og þau sjónarmið sem hann fordæmir.