visir.is
2026-06-07 23:51
Fiskurinn, valdið og tilfinningin fyrir fullveldi
Skoðanagrein Agnars Más Mássonar um ESB-umræðuna og fiskiauðlindina er vel uppbyggð og setur fram skýra röksemdafærslu um að fullveldisumræðan um fiskveiðar sé of einföld. Greinin viðurkennir mótbárur andstæðinga aðildar en snýr umræðunni að samþjöppun eignarhalds og lýðræðislegum áhrifum almennings á auðlindanýtingu. Sem pistill er hún hugvekjandi en reiðir sig eingöngu á almenn rök án tölulega undirbyggðra fullyrðinga.
Einkunn Vitans: 7/10
Mat Vitans
Vel uppbyggð skoðanagrein um fullveldisumræðuna og fisk. Viðurkennir mótbárur en hefði mátt styðja meginrök sín við gögn um samþjöppun kvóta.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem skoðanagrein og ber að meta á þeim forsendum. Sem slík er hún skýrt uppbyggð og hugvekjandi: höfundur viðurkennir meginrök andstæðinga ESB-aðildar, skilgreinir þau sem „raunverulegt framsal" á valdi, og beinir síðan sjónum að innlendri samþjöppun kvóta sem dæmi um valdatilfærslu sem verður hvort sem er. Þetta er heiðarleg nálgun sem forðast þann gryfju að afgreiða mótbárur.
Helsti veikleiki greinarinnar er að fullyrðingar um samþjöppun kvóta og minnkandi áhrif sjávarbyggða eru settar fram án tilvísana í gögn eða dæmi. Höfundur segir kvóta hafi „safnast á færri hendur" og sjávarbyggðum hafi „fundist áhrif sín stórminnkað," en nefnir hvorki tölulegar heimildir né tiltekin dæmi. Fyrir lesanda sem þekkir málið eru þessar fullyrðingar ekki umdeildar, en skoðanagrein sem byggir kjarna röksemdafærslu sinnar á þessu hefði orðið sannfærandi ef hún hefði vísað til opinberra gagna, til dæmis frá Fiskistofu eða Hagstofunni. Þá er lokaályktunin, spurning um hvort ESB-aðild færi vald nær eða fjær almenningi, sett fram en ekki svarað; það er meðvituð stílbrögð en gerir greinina ögn tilfinningadrifna frekar en rökdrifna. Skrif eru skýr og málefnaleg, og framsetningin hallast ekki augljóslega í aðra áttina meira en við má búast af skoðanagrein sem ætlar sér að opna umræðu.
