ruv.is
2026-06-05 17:27
Hverjir eiga Ísland?
Greinin fjallar um málstofu Landbúnaðarháskóla Íslands þar sem kynnt var ný skýrsla um eignarhald á landbúnaðarlandi. Tveir sérfræðingar sem skrifuðu skýrsluna eru viðmælendur og fjalla um dánarbú sem landeigendur, óvirkt eignarhald og erlent eignarhald á jörðum. Greinin er birt sem ritstjórnarefni en les frekar sem fréttagreining af viðburði.
Einkunn Vitans: 7/10
Mat Vitans
Greinin fjallar um eignarhald á landbúnaðarlandi og byggir á nýrri skýrslu tveggja sérfræðinga. Heimildir eru nafngreindar en raddflóran einsleit, engin gagnrýnin sjónarmið koma fram.
Gagnrýni Vitans
Greinin er merkt sem ritstjórnarefni en er í reynd ítarleg frétt af málstofu þar sem tveir nafngreindir sérfræðingar, Torfi Jóhannesson og Ásdís Hlökk Theodórsdóttir, lýsa niðurstöðum nýrrar skýrslu sinnar. Báðir eru vel titlaðir og skýrslan sjálf er staðfest heimild. Heimildarnotkun er góð: beinar tilvitnanir eru ríkulegar og skýrsluhöfundar eru nafngreindir með starfsheiti og bakgrunn. Tölulegar fullyrðingar, eins og 600 lögbýli í eigu dánarbúa, 13% eyðibýli og 40 jarðir í eigu tveggja erlendra aðila, virðast allar eiga rætur í skýrslunni sem kynnt var á málþinginu, þótt skýrslan sjálf sé ekki birt eða tengd.
Veikleiki greinarinnar er einkum sá að hún er nánast alfarið reist á sjónarmiðum skýrsluhöfundanna; enginn sem er gagnrýninn á niðurstöðurnar eða setur þær í annað samhengi kemur að máli. Þegar umfjöllun snýr að erlendu eignarhaldi og hugsanlegum lagabreytingum hefði verið eðlilegt að leita til ráðuneytis eða þingmanns til að fá viðbrögð. Einnig er vert að benda á að Jim Ratcliffe er nafngreindur sem fjórði stærsti landeigandinn á eftir ríkinu, sveitarfélögum og þjóðkirkjunni, en hinn erlendi eigandinn er ekki nafngreindur og engum skýringum gefinn á því. Framsetngin er þó sæmilega hlutlaus; greinin ýtir ekki markvisst í eina pólitíska átt heldur endurspeglar hún fyrirlesarana og lætur þá leggja mat á stöðuna. Þetta er almennilegt blaðamennsku, en raddflóra greinarinnar er einsleit og lítil tilraun gerð til sjálfstæðrar sannprófunar á tölum skýrslunnar.