Ljós í óreiðu samtímans
ruv.is 394 gr. 5.8
mbl.is 335 gr. 5.6
visir.is 201 gr. 5.9
dv.is 201 gr. 4.8
mannlif.is 118 gr. 4.9
vb.is 92 gr. 5.4
nutiminn.is 87 gr. 5.2
heimildin.is 37 gr. 6.4
ruv.is 394 gr. 5.8
mbl.is 335 gr. 5.6
visir.is 201 gr. 5.9
dv.is 201 gr. 4.8
mannlif.is 118 gr. 4.9
vb.is 92 gr. 5.4
nutiminn.is 87 gr. 5.2
heimildin.is 37 gr. 6.4
vb.is 2026-07-24 14:11

Valið stendur milli óbreyttra vaxta og 25 punkta hækkunar

Greinin miðlar greiningu Kviku banka á verðbólgumælingu og væntanlegri vaxtaákvörðun peningastefnunefndar. Heimildin er ein og skýrt nafngreind, og framsetning efnisins er sértæk og ítarleg. Engin við…

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Greiningardeild Kviku er þekkt á sviði fjármálagreiningar og fullnægjandi heimild fyrir verðbólguspá og túlkun á verðbólgumælingum. Tölulegar fullyrðingar um vísitölu neysluverðs, ársverðbólgu og vaxtaákvarðanir eru sannreynanlegar í gögnum Hagstofunnar og Seðlabankans, sem er styrkur. Framsetningin er tæknilega ítarleg og skýr.

Veikleiki greinarinnar er að hún byggir nánast alfarið á einum aðila. Sjónarmið Seðlabankans sjálfs, annarra greiningaraðila eða óháðra hagfræðinga koma hvergi fram. Þegar val peningastefnunefndar er metið hefði verið eðlilegt að leita til fleiri radda eða vísa í opinberar yfirlýsingar nefndarinnar frá síðasta fundi. Greinin er merkt ritstjórn en les meira eins og endursögn á einni greiningu en sjálfstæð fréttaskrif. Efnið er þó nákvæmt og skapar ekki villandi mynd; veikleikinn felst fremur í einhæfni heimilda en í framsetningarbrenglun.

ruv.is 2026-07-24 14:26

Lágt hlutfall hjúkrunarfræðinga á Hraunbúðum dapurlegt en „kemur ekki á óvart“

Frétt um lágt hlutfall hjúkrunarfræðinga á Hraunbúðum í Vestmannaeyjum, byggð á skýrslu embættis landlæknis og viðtali við formann Félags íslenskra hjúkrunarfræðinga. Greinin vísar til opinberra gagna…

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Greinin vísar í opinber gögn, þ.e. skýrslu embættis landlæknis, og tilgreinir tiltekna tölu um hlutfall hjúkrunarfræðinga (12% á móti 20% lágmarki). Þetta eru sannreynanlegar heimildir sem gefa fréttinni traustan grunn. Viðtal við formann Félags íslenskra hjúkrunarfræðinga er eðlilegt val, enda samtökin fagaðili á sviðinu. Veikleikar fréttarinnar eru þó augljósir: engin sjónarmið koma frá stjórnendum Hraunbúða eða Heilbrigðisstofnun Suðurlands, sem rekur heimilið. Ásakanir um vanbúnað og lága mönnun standa því óandmæltar. Þá er ekki heldur leitað til embættis landlæknis sjálfs um nánari skýringar á athugasemdunum. Umfjöllunin er í raun eins konar enduróm viðmælsins við Helgu Rósu, þar sem skýrsla landlæknis er notuð sem bakgrunnur en ekki sjálfstætt unnin fréttaflétting. Þetta dregur úr trúverðugleika fréttarinnar sem heildstæðrar umfjöllunar.

dv.is 2026-07-24 15:00

Sveinn Andri Sveinsson: „Troddu þessum helvítis tjakki upp í rassgatið á þér“

Greinin er í raun kynning á hlaðvarpsþætti Eyjunnar þar sem hæstaréttarlögmaðurinn Sveinn Andri Sveinsson ræðir ESB-aðild Íslands. Efnið er nánast eingöngu uppskrift af orðum viðmælandans, án gagnrýninnar umfjöllunar eða andstæðra sjónarmiða.

Einkunn Vitans: 4/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem ritstjórnarefni en er í reynd kynningarefni á hlaðvarpsþætti, þar sem tilvitnunum í einn gest er raðað saman með stuttum innskotum frá þáttastjóra sem samþykkja allt sem viðmælandinn segir. Ekkert jafnvægi er til staðar: enginn fulltrúi gagnstæðra sjónarmiða fær að svara, og þáttastjórinn styður sjónarmið gestsins í stað þess að spyrja gagnrýninna spurninga. Fullyrðingar um að EES-samningurinn feli í sér meira framsal fullveldis en ESB-aðild eru studdar tilvísun í norska sérfræðinganefnd, sem er sannreynanlegt, en engin tilgreining er gefin á skýrslunni sjálfri. Rök andstæðinga ESB-aðildar eru einungis dregin fram til þess að gera þeim háð; vitnað er í Vigdísi Hauksdóttur einungis sem dæmi um vitleysu. Þetta er ekki fréttamennska heldur einhliða málflutningur í þágu ESB-umsóknar, búinn í búning blaðamannaviðtals. Ef ætlunin er kynningarefni á hlaðvarp ætti að merkja það sem slíkt.

vb.is 2026-07-24 15:50

Húsnæðisliðurinn veldur heila­brotum

Greinin fjallar um greiningu Kviku banka á húsnæðislið vísitölu neysluverðs í júlí og þeirri þversögn sem felst í hækkun liðarins á sama tíma og aðrir mælikvarðar benda til kólnunar á fasteignamarkaði…

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er vel samin og skýr í framsetningu á tæknilegu efni, en hún byggist nánast alfarið á einni heimild: greiningu Kviku banka. Tölur Hagstofunnar eru nefndar og sannreynanlegar, sem er gott, en engin önnur sjónarmið koma fram; hvorki frá öðrum greiningaraðilum, Seðlabankanum sjálfum né hagfræðingum utan bankakerfisins. Fyrir ritstjórnarefni sem fjallar um mikilvægt efni í verðbólguumræðunni hefði mátt ætlast til þess að a.m.k. ein rödd til viðbótar kæmi fram til að setja túlkun Kviku í samhengi. Jafnframt er vísað til þess að Viðskiptablaðið hafi greint frá efninu fyrr sama dag, sem gefur til kynna að um framhaldsgrein sé að ræða fremur en sjálfstæða fréttamennsku. Framsetningin er hlutlæg og túlkun Kviku er skýrt merkt sem mat bankans, ekki sett fram sem staðreynd, sem er til fyrirmyndar. Heildarniðurstaðan er sómasamleg einnar heimildar frétt sem uppfyllir lágmarkskröfur en sker sig ekki úr.

ruv.is 2026-07-24 16:39

Vilja allt fyrir kaffistofuna gera en gengur ekki mikið lengur

Frétt um áframhaldandi dvöl kaffistofu Samhjálpar í húsnæði Fíladelfíusafnaðarins. Greinin byggir á viðtali við Helga Guðnason prest og setur fram stöðu málsins frá sjónarhóli safnaðarins. Borgarstjórn fær ekki tækifæri til að svara.

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er vel skrifuð stutt frétt sem gefur skýra mynd af stöðu kaffistofunnar og vísar til sannreynanlegra staðreynda: úrskurðar nefndar umhverfis- og auðlindamála og sögu málsins frá hausti á síðasta ári. Helgi Guðnason er nafngreindur og tilvitnun í hann er bein og hnitmiðuð. Gallinn er hins vegar sá að borgarstjórn, sem er lykilaðili málsins, fær enga rödd í fréttinni; Helgi vísar til þess að borgin sé „að skoða málið" en blaðamaðurinn sýnist ekki hafa leitað eftir svörum þaðan. Þetta skiptir máli því kjarninn í fréttinni er einmitt ábyrgð borgarinnar á varanlegu húsnæði. Auk þess hefði verið gagnlegt að heyra frá Samhjálp sem rekstraraðila kaffistofunnar. Fréttaverðmæti er til staðar og uppsetning heiðarleg, en skortur á viðbrögðum borgarinnar dregur úr heildargildi.

ruv.is 2026-07-24 15:41

Krefjast þess að réttindi heilbrigðisstarfsfólks séu virt í rannsóknum á alvarlegum atvikum

Greinin miðlar yfirlýsingu Sjúkraliðafélags Íslands sem krefst þess að réttindi heilbrigðisstarfsfólks séu virt þegar alvarleg atvik í heilbrigðisþjónustu eru rannsökuð. Efnið snýr að máli starfsmanns…

Einkunn Vitans: 4/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er í raun endurbirting á yfirlýsingu Sjúkraliðafélags Íslands, nánast án frekari fréttavinnu. Engin viðleitni er gerð til að afla viðbragða frá lögreglu, ákæruvaldi eða heilbrigðisyfirvöldum, þótt málið varði alvarlegar ákvarðanir um rannsóknarúrræði og réttarstöðu sakbornings. Slíkt viðtal hefði gefið lesendum betri mynd af því hvers vegna gripið var til handtöku og hvort lögreglunni hafi boðist önnur leið. Bakgrunnsupplýsingar um málið eru af skornum skammti; lesandinn fær ekki að vita hvenær handtakan átti sér stað eða hvað gerðist á milli febrúar og þess að rannsókn var hætt. Framsetningin er einhliða, birt frá sjónarhóli stéttarfélagsins, án þess að önnur sjónarmið fái rými. Þetta er ekki skoðanagrein, heldur birt sem ritstjórnarefni, og þar af leiðandi er rétt að gera kröfu um ákveðna breidd í heimildum. Eina staðfesta heimildin er yfirlýsingin sjálf.

mannlif.is 2026-07-24 14:00

Utanríkisráðuneytið forðast efnisleg svör um fund Marco Rubio

Mannlíf birti ítarlega frétt um svör utanríkisráðuneytisins við spurningum um þátttöku Íslands í ráðherrafundi Marco Rubio um pólitískan hryðjuverkaskap. Greinin birtir bæði spurningar blaðsins og svö…

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Greinin sker sig úr með gagnsærri framsetningu: spurningarnar sem sendar voru ráðuneytinu eru birtar í heild sinni, sem gerir lesendum kleift að meta sjálfir hvort svör ráðuneytisins séu fullnægjandi. Þetta er góð aðferðafræði. Heimildirnar eru skýrar; svör ráðuneytisins eru beintilvitnuð og nafngreind sendiherra er nefnd. Greinin nýtir einnig almenna vitneskju um rannsóknir á hryðjuverkaógnum til að setja fullyrðingar Rubio í samhengi, þótt ekki sé vísað í tilteknar rannsóknir eða skýrslur með nafni, sem veikir sannreynanleika þess hluta nokkuð.

Framsetning fyrirsagnar og meginmáls hallar þó merkjanlega að ákveðnu sjónarmiði: orðalagið „forðast efnisleg svör" í fyrirsögn er túlkun, ekki hlutlaus lýsing, og þótt hún sé ekki ósanngjörn gæti eins hafa verið sagt að ráðuneytið hafi „neitað að tjá sig frekar". Spurningarnar sem Mannlíf sendi eru næstum allar orðaðar þannig að þær gera ráð fyrir að þátttaka á fundinum feli í sér ákveðna pólitíska afstöðu, sem er sjálft ein tegund af framsetningu. Engin sjónarhorn utan ráðuneytisins eru sótt, til dæmis frá utanríkismálafræðingum eða stjórnmálasérfræðingum, sem hefði eflt fréttina. Samt sem áður er kjarni greinarinnar ótvírætt eigin fréttaöflun og gagnsæi gagnvart lesendum er eftirtektarvert.

visir.is 2026-07-24 07:17

Upplýsingafulltrúar sem flúðu fréttirnar

Vísir tekur saman rúmlega fimmtíu fyrrverandi fjölmiðlamenn sem hafa orðið upplýsingafulltrúar á síðustu þremur áratugum. Greinin er yfirlitsgrein sem byggir á ferilskrám og fréttum af vistaskiptum, o…

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Styrkleiki þessarar greinar liggur í því hve mikið eigið safn- og rannsóknarvinna býr að baki; höfundur safnaði saman ferilsögum rúmlega fimmtíu einstaklinga og tiltók ár, vinnustaði og starfsheiti í hverju tilviki. Heimildir eru sannreynanlegar: ferilskrár, opinberar fréttir af ráðningum, tilvitnun í nafngreindan pistil Jónasar Kristjánssonar á Jonas.is frá 4. júní 2008 og beint tilvitnuð orð Þóru Arnórsdóttur. Þetta er eigið efni Vísis, ekki endurvarið frá öðrum miðli.

Greinin er fyrst og fremst yfirlitsgrein, eins konar ferilsöguleg samantekt, og því er ekki sanngjarnt að krefjast jafnvægis í hefðbundnum skilningi. Hins vegar er framsetningin ekki hlutlaus: fyrirsögnin sjálf („flúðu fréttirnar") og orðaval eins og „atgervisflótti" og „sjoppukarlar og spunameistarar" gefur í skyn að um neikvætt fyrirbæri sé að ræða. Enginn núverandi né fyrrverandi upplýsingafulltrúi fær raunverulegt svigrúm til að svara þeirri forsendu eða segja frá eigin sjónarhorni á skiptunum; einungis stutt tilvitnun í Þóru Arnórsdóttur bætist við. Greininni hefði verið til hagsbóta ef einhver úr hópnum hefði fengið að útskýra ástæður sinna vistaskipta, eða ef sérfræðingur í fjölmiðlarannsóknum hefði lagt mat á þróunina. Tilvitnun Jónasar frá 2008 er notuð án nokkurrar andsvars og verður þannig að einhvers konar dómsorði yfir öllu fyrirbærinu. Athyglisvert er líka að greinin sleppur meðvitað almannatengslafólki og aðstoðarmönnum ráðherra, en nefnir síðan ýmsa einstaklinga sem hafa einmitt gegnt slíkum stöðum á ferli sínum; aðgreiningin er óskýr. Engu að síður er þetta vandað handverk hvað upplýsingasöfnun varðar og upptalningin sjálf hefur augljóst gildi sem heimild.

visir.is 2026-07-24 07:39

Standast orku­fyrir­tæki ríkisins grund­vallar­gildi fjár­málaráðherra?

Skoðanagrein frá rekstrarstjóra Straumlindar, einkareknu raforkusölufyrirtæki, sem krefst þess að ríkið aðskilji dreifiveitur og raforkusölu og selji orku á opnum markaði. Greinin vísar í ársskýrslu f…

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem skoðun, og höfundur kynnir sig heiðarlega sem lögfræðing og rekstrarstjóra Straumlindar, sem er beinn samkeppnisaðili á þeim markaði sem fjallað er um. Þetta er til fyrirmyndar og gerir lesandanum kleift að meta hvort rökin standast þrátt fyrir augljósa hagsmuni. Röksemdarfærslan styðst við sannreynanlegar heimildir: Ársskýrslu ríkisfyrirtækja 2025 frá fjármálaráðuneytinu, raforkulög nr. 65/2003, athugasemdir Samkeppniseftirlitsins við reglugerðardrög (dagsettar 2. júní 2023) og ársreikninga Orkusölunnar. Tölulegar fullyrðingar um arðgreiðslur Orkusölunnar eru tilvitnaðar í ársreikninga, sem eru opinber skjöl. Sérstakt afl greinarinnar er hvernig taflan um arðgreiðslur sýnir á myndrænan hátt hversu fasta arðgreiðslan verður „yfirþökkun" þegar hagnaður minnkar, sem er áhrifarík gagnaframsetning.

Það sem dregur úr styrk greinarinnar sem skoðunarskrif er tvennt. Í fyrsta lagi er fullyrðingin um „fjölmörg dæmi um óeðlilega háttsemi" og úrskurði sem „staðfesta" slíka háttsemi ekki studd neinum tilteknum úrskurðum eða málsnúmerum; lesandinn fær ekki tækifæri til að sannreyna þær staðhæfingar án frekari rannsókna. Í öðru lagi er framsetningin mjög einhliða, sem er eðlilegt í skoðanagrein, en þegar höfundur talar í nafni fyrirtækis síns og krefst tiltekinna kerfisbreytinga hefði verið sterkara að viðurkenna mögulegar gagnrök, til dæmis hvort aðskilnaður myndi hækka dreifikostnað á strjálbýlum svæðum. Rökin eru samt vel uppbyggð, skýr og studd gögnum að mestu.

visir.is 2026-07-24 08:01

Þetta snýst um aðild

Skoðanagrein Gunnars Braga Sveinssonar, fyrrverandi utanríkisráðherra og varaþingmanns Miðflokksins, þar sem hann heldur því fram að þjóðaratkvæðagreiðslan 29. ágúst snúist í raun um aðild að ESB en e…

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem skoðanagrein og höfundur er skýrt nafngreindur sem fyrrverandi utanríkisráðherra og varaþingmaður Miðflokksins; pólitísk afstaða hans er því á hreinu. Röksemdafærslan er einföld og vel afmörkuð: hún vísar í sannreynanlegar heimildir, þ.e. þingsályktunartillögu frá 2009 og formlegt bréf ríkisstjórnarinnar til Evrópusambandsins, og dregur ályktanir af þeim skjölum. Það er styrkleiki greinarinnar. Veikleikinn er hins vegar hversu mjó rökin eru; höfundur tekur ekki á augljósum mótbárum, til dæmis þeirri að viðræður og aðild séu tvennt ólíkt og að mörg skref séu á milli umsóknar og fullrar aðildar. Skoðanagrein þarf ekki að vera hlutlaus, en hugmyndafræðileg heiðarleiki felur í sér viðurkenningu á sterkustu gagnrökum andstæðinga. Þar skortir greininguna dýpt. Sem stutt pólitískt innlegg stendur hún þó vel sem hún er, þótt henni megi líkja frekar við kosningaslagorð en ítarlega greiningu.

visir.is 2026-07-24 10:20

Út­tekt land­læknis á Hraunbúðum: Fagmenntað starfs­fólk langt undir lág­marks­við­miðum

Frétt Vísis fjallar um úttekt embættis landlæknis á hjúkrunarheimilinu Hraunbúðum í Vestmannaeyjum og byggir á opinberu úttektarskjali. Tölulegar niðurstöður um mönnun og ástand húsnæðis eru tilgreind…

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Greinin byggir á einu aðalskjali, úttekt embættis landlæknis, og birtir tölulegar niðurstöður þaðan á greinilegan hátt: hlutfall hjúkrunarfræðinga (12% á móti 20% lágmarki), hlutfall fagmenntaðs starfsfólks (27% á móti 57% lágmarki), starfsmannavelta (35%) og ástand húsnæðis. Þetta er staðfest heimild sem lesendur geta sannreynt, og bein tilvitnun í skjalið styrkir fréttina. Veikleikinn liggur í því að blaðamaður leitaði ekki til stjórnenda Hraunbúða, Heilbrigðisstofnunar Suðurlands eða aðstandenda til að fá viðbrögð eða samhengi. Hvað segja stjórnendur um mönnunarvandann? Eru ráðningarferlar í gangi? Er fjárveitingavandi á bak við stöðuna? Slíkar spurningar hefðu gefið fréttinni dýpt og jafnvægi. Eins hefði mátt kanna hvort svipuð staða er á öðrum hjúkrunarheimilum til samanburðar. Þrátt fyrir þessa galla er grunnfréttamennska sómasamleg: skjalið er rétt tilgreint, tölur skýrar og framsetningin hlutlæg.

visir.is 2026-07-24 07:02

„Ef við fáum enga ferða­menn, verðum við að skjóta hundana“

Grein um áhrif þess að Icelandair hættir vetrarflugi til Kulusuk á samfélag Austur-Grænlands, byggð að mestu á viðtölum við Mike Nicolaisen, hótelrekanda á svæðinu. Icelandair fær að svara með tilvitn…

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er vel samin og dregur upp lifandi mynd af erfiðri stöðu Austur-Grænlendinga. Höfundurinn nefnir nafngreindan heimildamann, Mike Nicolaisen, sem talar af eigin reynslu sem rekstraraðili og heimamaður, og tilvitnun úr fréttastofu Icelandair í Guðna Sigurðsson upplýsingafulltrúa bætir sjónarhorni flugfélagsins við. Það er styrkur. Veikleikinn er hins vegar sá að aðalgagnrýni Mike beinist jafn mikið eða meira að landstjórninni í Nuuk og henni er ekki gefinn kostur á svörum; hvergi kemur fram hvort blaðamaðurinn reyndi að ná til grænlenskra stjórnvalda. Þetta er raunverulegur jafnvægisbrestur, sérstaklega þar sem ákúrur um „verkstola" landstjórn og vanrækslu eru settar fram bæði í beinum tilvitnunum og eigin texta fréttarinnar. Bakgrunninn um kröfugöngu, íbúafjölda og tungumálaaðstæður styrkir samhengið, en tölur um ferðamenn eða efnahagsleg áhrif eru ekki studdar neinum gögnum; fullyrðingar um áhrif á byggðina eru nær alfarið raktar til eins aðila sem hefur beina hagsmuni af niðurstöðunni. Greinin er í grunninn vönduð grein sem hefði fengið hærri einkunn ef leitað hefði verið eftir andsvörum frá landstjórninni.

visir.is 2026-07-24 07:31

Hvers vegna „nei“ er eina rök­rétta svarið þann 29. ágúst

Skoðanagrein sem rökstyður að Íslendingar eigi að kjósa „nei" í þjóðaratkvæðagreiðslu um ESB-viðræður 29. ágúst. Höfundur byggir röksemdafærslu sína á eðli regluverks ESB og reynslu af samningaviðræðunum 2009–2013. Greinin er skýrt merkt sem skoðun.

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem skoðun og ber að meta á þeim forsendum. Röksemdafærslan er skýr og innbyrðis samkvæm: höfundur skilgreinir forsendur sínar, tilvísar í acquis communautaire og í sögu samningaviðræðnanna 2009 til 2013, þar sem tölur um opnaða og lokaða kafla (27 opnaðir, 11 lokaðir af 35) eru sannreynanlegar í opinberum gögnum framkvæmdastjórnar ESB. Þetta gefur lesandanum eitthvað áþreifanlegt til að prófa sjálfur.

Það sem veikir rökstuðninginn er að höfundur setur fram sem algildar staðreyndir atriði sem eru í raun túlkunaratriði. Fullyrðingin um að varanlegar undanþágur séu „lagalegur og pólitískur ómöguleiki" er of einföld; ESB hefur í reynd veitt aðildarríkjum varanlegar eða hálfvaranlegar sérreglur, til dæmis Álandseyjar, dönsk undanþága frá evrunni og finnska undanþágan varðandi Samaland. Höfundur gerir ekkert tillit til þessara fordæma og heldur þar með fram mynd sem er einstrengingslegri en raunveruleikinn styður. Þá er gagnrýnivert að greinin gefur í skyn að kröfum Íslands um auðlindaforræði sé lýst sem óhagganlegum en nefnir aldrei möguleikann á því að kröfurnar sjálfar gætu verið endurskoðaðar í samningaferli, sem er einmitt kjarninn í andstæðum rökum. Þessi einhliða framsetning er leyfileg í skoðanagrein, en dregur úr þeirri „bláköldu staðreyndanálgun" sem höfundur segist beita.

visir.is 2026-07-24 10:05

Ríkið ekki lengur á­byrgt fyrir neinum skuldum Lands­virkjunar

Greinin miðlar fréttatilkynningu Landsvirkjunar um uppgreiðslu síðasta skuldabréfsins sem bar ríkisábyrgð. Engin sjálfstæð fréttaöflun er viðhöfð; textinn er nær bein endursögn á tilkynningunni. Tölul…

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Fréttaefnið sjálft er skýrt afmarkað: Landsvirkjun greiddi upp síðasta ríkisábyrgða skuldabréfið. Heimild fréttarinnar er fréttatilkynning félagsins og það er tekið fram. Hins vegar er textinn nánast orðrétt endursögn á þeirri tilkynningu, án nokkurrar sjálfstæðrar athugunar eða viðbótar. Enginn viðmælandi er nefndur og engin viðtöl voru tekin, hvorki við ráðuneyti, fjármálagreinendur né fulltrúa fyrirtækisins sjálfs. Fyrir viðskiptafrétt af þessu tagi hefði verið eðlilegt að leita eftir umsögn frá fjármálaráðuneytinu eða sérfræðingi um hvað þetta þýðir fyrir ríkissjóð og lánshæfismat ríkisins. Jafnframt vantar samhengi: hversu hátt var ríkisábyrgðargjaldið? Hvað þýðir þetta fjárhagslega fyrir skattgreiðendur? Greinin uppfyllir lágmarkskröfur um nákvæmni, en bætir engu við það sem lesandinn fengi af því að lesa tilkynninguna sjálfa.

visir.is 2026-07-23 13:28

Endan­lega ljóst að forsenduákvæðið haldi ekki

Greinin fjallar um verðbólgumælingu Hagstofunnar í júlí og viðbrögð Bjarna Benediktssonar, framkvæmdastjóra SA, við henni. Viðtalið er viðamikið og snertir forsenduákvæði kjarasamninga, útgjaldaþróun …

Einkunn Vitans: 5/10
Gagnrýni Vitans

Greinin byggist nánast alfarið á sjónarmiðum eins heimildamanns, Bjarna Benediktssonar hjá SA, sem fær stóran meirihluta textans til að setja fram túlkun sína á verðbólgunni, forsendum ríkisfjármála og kjarasamningum. Finnbjörn Hermannsson, forseti ASÍ, er nefndur í einni setningu og ummæli hans komu greinilega úr annarri frétt Vísis; hann fær ekkert svigrúm til að svara þeim fullyrðingum Bjarna að launaþrýstingur hins opinbera sé helsta verðbólguorsökin. Á sama hátt er vísað til ummæla Daða Más Kristóferssonar fjármálaráðherra en aðeins í einu samhengi, án þess að honum sé gefinn kostur á að bregðast við gagnrýni Bjarna á forsendur fjárlaga. Þessi uppbygging gerir það að verkum að greinin virkar fremur sem vettvangur fyrir SA en sem jafnvæg fréttaskýring á flóknu efnahagslegu álitamáli. Tölulegar fullyrðingar, eins og fjárhæðir nýrra skatta og gjalda, eru settar fram sem staðreyndir án þess að vísað sé í tiltekin opinber gögn sem lesandinn gæti borið saman. Verðbólgutalan sjálf er þó vel studd tilvísun í Hagstofuna. Að öðru leyti er framsetningin hagstæð atvinnurekendahliðinni; gagnrýni beinist nær eingöngu að hinu opinbera og launþegahreyfingu, en engin sjálfstæð greining eða óháð sérfræðisjónarmið koma til sögunnar.

mbl.is 2026-07-24 09:30

Mistök Vísis og þrettán daga þögn

Greinin er ítarlegt ritstjórnarefni Morgunblaðsins sem rekur tímalínu rangra upplýsinga í frétt Vísis um ráðherra, þögn ráðherrans og ósvaraðar spurningar um varanlegar undanþágur frá fiskveiðistefnu …

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem fréttaefni undir flokknum „Fréttir" en er í raun blanda af fréttaskýringu og ritstjórnarlegu áliti, þar sem Morgunblaðið ver eigin fréttaflutning og gagnrýnir bæði Vísi og utanríkisráðherra. Sú tvíbrigða framsetning er vert að nefna: lesandinn fær ekki skýrt merki um að hér sé um túlkandi og rökræðandi texta að ræða frekar en hlutlausa fréttagreiningu. Á móti kemur að heimildarvinnan er sterk. Vísað er í opinber hollensk þinggögn, skrifleg svör hollenska stjórnarráðsins, eigin viðtalstilraunir Morgunblaðsins, leiðréttingu Vísis, siðareglur ráðherra og ummæli í Financial Times. Tímalínan er vel skjalfest og fullyrðingar almennt staðfestanlegar. Veikleikinn er hins vegar sá að Morgunblaðið er sjálft aðili að málinu; það er bæði fréttamiðill og deiluaðili gagnvart ráðuneytinu, og sú staða er hvergi viðurkennd á gagnsæjan hátt í textanum. Þegar ráðuneytið ávítar Morgunblaðið er gagnrýnin sett fram í varnarham blaðsins sjálfs, sem er skiljanleg afstaða en dregur úr hlutlægni. Einnig er vert að benda á að greinin fer aldrei í gegnum eigin viðmið: hvergi er vitnað í sjálfstæðan sérfræðing í utanríkismálum, stjórnskipunarrétti eða Evrópurétti sem gæti staðfest eða mótmælt túlkunum blaðsins á hugtökum eins og „sérlausnir" á móti „varanlegum undanþágum". Sá munur er lykilatriði í greininni en hvílir alfarið á mati Morgunblaðsins sjálfs. Spurningalistinn í lok greinarinnar er kröftugur og dregur saman það sem enn er óljóst, en hann undirstrikar jafnframt að greinin er í eðli sínu málflutningur jafnt sem fréttagreining.

dv.is 2026-07-24 11:00

Sigurður Hólmar Jóhannesson skrifar: Er pólitískt loforð nóg?

Skoðanagrein þar sem höfundur veltir fyrir sér hvort pólitískt loforð um þjóðaratkvæðagreiðslu vegna ESB-aðildar dugi, eða hvort festa þurfi slíkt í lög. Greinin byggist á persónulegri reynslu og alme…

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem lesendagrein og ber þess merki: persónulegt sjónarhorn, beinn tónn og skýr röksemdafærsla. Kjarninn, að pólitískt loforð sé ekki lagaleg trygging, er skýrt settur fram og rökræddur af nokkurri sanngirni. Höfundur gætir þess að segja að hann sé ekki að ásaka neinn um blekkingar, sem gefur textanum ákveðinn trúverðugleika. Hins vegar er veikleikinn sá að höfundur fullyrðir að engin skýr lagaskylda tryggi þjóðaratkvæðagreiðslu um ESB-aðild, en vísar ekki í neinn tiltekinn lagabálk eða stjórnskipulega greiningu til stuðnings. Slík fullyrðing væri sannreynanleg og hefði styrkt röksemdalínuna verulega ef vitnað hefði verið í viðeigandi ákvæði stjórnarskrárinnar eða lögfræðilega umfjöllun. Skoðanagrein þarf ekki sömu heimildakröfu og frétt, en ef höfundur byggir meginröksemd sína á lagalegu atriði er eðlilegt að ætlast til einhverrar tilvísunar.

mbl.is 2026-07-24 12:00

Arion banki breytir verðskrá og hækkar gjöld

Greinin flytur tilkynningu Arion banka um hækkun þjónustugjalda frá 23. september. Byggt er á einni heimild, tilkynningu bankans sjálfs, og engin viðbrögð viðskiptavina, neytendaverndar eða annarra aðila eru sótt.

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Frétt sem þessi gegnir grunnhlutverki: að koma upplýsingum til skila um breytingar sem varða neytendur. Heimild er skýr og sannreynanleg, þ.e. tilkynning Arion banka sjálfs, og gjaldaliðir eru taldir upp á skipulegan hátt svo lesandinn getur borið saman. Það er jákvætt. Veikleikinn er sá að fréttinni er augljóslega miðlað nær orðrétt af upplýsingaskjali bankans án þess að nokkru sé bætt við. Bankinn fær að setja ramma umræðunnar einn: hann skýrir hækkanirnar með vísitöluhreyfingum og kostnaði þriðja aðila, en enginn utanaðkomandi aðili er spurður hvort skýringarnar standist. Ekkert samhengi er veitt, til dæmis hversu háar hækkanir samkeppnisaðila hafa verið, hvort vísitöluröksemdin gangi upp í ljósi hagnaðar bankans, eða hvaða áhrif þetta hefur á almenning. Slíkt hefði lyft fréttinni frá því að vera ómálsverð afritun á fréttatilkynningu yfir í raunverulega fréttamennsku. Eins og hún stendur er þetta uppfærsla af notagildi en með takmörkuðu blaðamannastarfi.

vb.is 2026-07-24 11:37

Segir Trump hafa opnað á ESB-aðild

Viðskiptablaðið fjallar um umfjöllun Financial Times um komandi þjóðaratkvæðagreiðslu á Íslandi um ESB-aðildarviðræður. Greinin endursegir efni FT-fréttabréfsins, þar á meðal viðtalsbrotin við Ólaf Þ.…

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er í eðli sínu endursögn á efni Financial Times og styðst þar af leiðandi að stórum hluta við annars konar fréttamiðil sem upprunalega heimild. Það er heiðarlega viðurkennt og blaðamaðurinn gerir ekki tilraun til að fela uppruna efnisins. Til viðbótar bætir Viðskiptablaðið sjálfstæðri athugun sem skiptir máli: bent er á að skoðanakönnunin hafi verið framkvæmd í mars en FT segir hana framkvæmda í maí, og greint frá því að líklega sé um árlega viðhorfskönnun Maskínu fyrir utanríkisráðuneytið að ræða. Þetta er góð viðbót sem sýnir sjálfstæða vinnu blaðamanns og eykur trúverðugleika.

Á hinn bóginn er fyrirsögnin „Segir Trump hafa opnað á ESB-aðild" nokkuð frjálsleg túlkun á efninu; enginn tiltekinn aðili segir þetta orðrétt í greininni, heldur er þetta ályktun dregin af umræðunni sem lýst er. Framsetningin er þó ekki beinlínis villandi þar sem efnisleg röksemdafærsla um áhrif Trump-forseta á umræðuna er skýr. Greinin hefði getað verið efld með sjálfstæðu viðtali við íslenskan sérfræðing eða stjórnmálamann umfram það sem FT hafði þegar aflað, en sem stutt samantekt á efni erlends fréttabréfs með sjálfstæðri staðreyndaathugun stendur hún vel.

dv.is 2026-07-24 12:00

Þröstur segir dapurlegt að hlusta á verkalýðsleiðtogana: „Það er skröksaga“

Greinin er í raun samantekt á ítarlegri grein Þrastar Ólafssonar í Morgunblaðinu þar sem hann rökstyður gagnsemi stöðugs gjaldmiðils og gagnrýnir verkalýðsleiðtoga fyrir afstöðu þeirra til krónunnar. …

Einkunn Vitans: 5/10
Gagnrýni Vitans

Greinin birtist sem ritstjórnarefni en er í raun nánast bein endursögn á grein eins manns úr Morgunblaðinu, án sjálfstæðrar fréttavinnu. Þröstur Ólafsson er kynntur sem hagfræðingur og fyrrverandi aðstoðarmaður Jóns Baldvins Hannibalssonar, sem er gagnlegt bakgrunnsupplýsingar, en greinin gefur honum nær allt rými til að fullyrða mjög víðtækt: að krónan sé skaðleg, að verkalýðsleiðtogar hafi rangt fyrir sér og að ESB-aðild sé leiðin til betri kjara. Vilhjálmur Birgisson og Sólveig Anna Jónsdóttir eru nefnd til sögunnar og afstaða þeirra lýst stuttlega, en hvorugt þeirra fékk greinilega tækifæri til að svara beinum gagnrýnisummælum Þrastar. Þetta skiptir máli vegna þess að Þröstur kallar sjónarmið þeirra bæði „skröksögu" og „spaugsögu"; slíkar ásakanir krefjast þess að þeir sem eru kærðir fái að svara. Efnislega er ekkert athugavert við að miðla sjónarmiðum Þrastar, en ritstjórnarefni ætti annaðhvort að standa skýrt sem slíkt eða bjóða upp á mótsjónarmið. Hér er framsetningin villandi: greinin lítur út fyrir hlutlausa frétt en er í reynd einhliða kynning á ESB-jákvæðu sjónarmiði.