visir.is
2026-07-24 07:39
Standast orkufyrirtæki ríkisins grundvallargildi fjármálaráðherra?
Skoðanagrein frá rekstrarstjóra Straumlindar, einkareknu raforkusölufyrirtæki, sem krefst þess að ríkið aðskilji dreifiveitur og raforkusölu og selji orku á opnum markaði. Greinin vísar í ársskýrslu fjármálaráðuneytisins, ársreikninga Orkusölunnar, athugasemdir Samkeppniseftirlitsins og raforkulög til stuðnings röksemdum sínum. Hagsmunatengslin eru augljós en skýrt tilgreind.
Einkunn Vitans: 7/10
Mat Vitans
Vel rökstudd skoðanagrein frá samkeppnisaðila á orkumarkaði, studd opinberum gögnum, en sumar lykilfullyrðingar um „óeðlilega háttsemi" eru ekki studdar tilvísunum í tiltekin mál.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem skoðun, og höfundur kynnir sig heiðarlega sem lögfræðing og rekstrarstjóra Straumlindar, sem er beinn samkeppnisaðili á þeim markaði sem fjallað er um. Þetta er til fyrirmyndar og gerir lesandanum kleift að meta hvort rökin standast þrátt fyrir augljósa hagsmuni. Röksemdarfærslan styðst við sannreynanlegar heimildir: Ársskýrslu ríkisfyrirtækja 2025 frá fjármálaráðuneytinu, raforkulög nr. 65/2003, athugasemdir Samkeppniseftirlitsins við reglugerðardrög (dagsettar 2. júní 2023) og ársreikninga Orkusölunnar. Tölulegar fullyrðingar um arðgreiðslur Orkusölunnar eru tilvitnaðar í ársreikninga, sem eru opinber skjöl. Sérstakt afl greinarinnar er hvernig taflan um arðgreiðslur sýnir á myndrænan hátt hversu fasta arðgreiðslan verður „yfirþökkun" þegar hagnaður minnkar, sem er áhrifarík gagnaframsetning.
Það sem dregur úr styrk greinarinnar sem skoðunarskrif er tvennt. Í fyrsta lagi er fullyrðingin um „fjölmörg dæmi um óeðlilega háttsemi" og úrskurði sem „staðfesta" slíka háttsemi ekki studd neinum tilteknum úrskurðum eða málsnúmerum; lesandinn fær ekki tækifæri til að sannreyna þær staðhæfingar án frekari rannsókna. Í öðru lagi er framsetningin mjög einhliða, sem er eðlilegt í skoðanagrein, en þegar höfundur talar í nafni fyrirtækis síns og krefst tiltekinna kerfisbreytinga hefði verið sterkara að viðurkenna mögulegar gagnrök, til dæmis hvort aðskilnaður myndi hækka dreifikostnað á strjálbýlum svæðum. Rökin eru samt vel uppbyggð, skýr og studd gögnum að mestu.
