Ljós í óreiðu samtímans
ruv.is 392 gr. 5.8
mbl.is 333 gr. 5.6
visir.is 199 gr. 5.8
dv.is 195 gr. 4.8
mannlif.is 118 gr. 4.9
vb.is 92 gr. 5.4
nutiminn.is 87 gr. 5.2
heimildin.is 37 gr. 6.4
ruv.is 392 gr. 5.8
mbl.is 333 gr. 5.6
visir.is 199 gr. 5.8
dv.is 195 gr. 4.8
mannlif.is 118 gr. 4.9
vb.is 92 gr. 5.4
nutiminn.is 87 gr. 5.2
heimildin.is 37 gr. 6.4
mbl.is 2026-07-01 14:42

SA saka SKE um að segja hálfa sögu

Frétt um harðorða umsögn Samtaka atvinnulífsins við umræðuskjal Samkeppniseftirlitsins um dagvöruverð. Greinin byggir nánast alfarið á sjónarmiðum SA og gefur Samkeppniseftirlitinu ekki rými til að svara gagnrýninni.

Einkunn Vitans: 4/10
Gagnrýni Vitans

Frétt sem ber fyrirsögnina „SA saka SKE um að segja hálfa sögu" segir sjálf aðeins hálfa sögu. Greinin er í raun endursögn á umsögn Samtaka atvinnulífsins, þar sem Bjarni Benediktsson framkvæmdastjóri er eina nafngreinda heimild fréttarinnar. Samkeppniseftirlitið, sem er beinlínis ákært í fyrirsögninni, fær ekkert tækifæri til að svara gagnrýninni; enginn talsmaður SKE er fenginn til að tjá sig og ekkert viðtal reynt, eða að minnsta kosti ekki getið. Þetta er grundvallarbrestur í jafnvægi. Verðtölur sem vísað er til úr umræðuskjali SKE og gögnum frá Eurostat eru sannanleg, sem er til bóta. Fullyrðingin um 30 milljóna króna viðbótarframlag og tilvísun í launavísitölu eru þó ekki studdar beinum tilvísunum í gögn innan fréttarinnar sjálfrar, þótt geta megi þess að slíkar upplýsingar gætu verið aðgengilegar í opinberum heimildum. Framsetningin hallast skýrt að sjónarmiðum SA; fyrirsögnin tekur afstöðu SA sem gefna og engin mótrök koma fram gegn henni. Þetta er frétt sem minnir frekar á fréttatilkynningu samtakanna en blaðamannsefni.

ruv.is 2026-07-01 15:03

Engin gögn til um fjölda berklasmitaðra

Frétt um skort á gögnum um fjölda berklasmitaðra á Íslandi, þar sem sóttvarnalæknir er aðalheimild. Greinin fjallar um að sofandi berklasmit séu ekki tilkynningaskyld og lýsir nokkrum tilfellum á Land…

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Greinin snýst um veiklur í opinberu eftirlitskerfi og nær vel utan um kjarna málsins: engin gögn eru til um berklasmit sem greinast í skimunum. Guðrún Aspelund sóttvarnalæknir er nafngreind og trúverðug heimild, og beinar tilvitnanir styrkja frásögnina. Þó er ýmislegt sem betur mætti fara. Raddflóra greinarinnar er einsleit; sóttvarnalæknir er í raun eina heimild fréttarinnar um allt sem varðar kerfið og gæði smitrakninga. Lögreglumaðurinn sem þurfti sjálfur að óska eftir skimun er nefndur en ekki beint vitnað til hans, og bráðalæknir á Landspítala kemur við sögu sem segir „litlar breytingar" hafi orðið, en sú fullyrðing er ekki útfærð nánar. Hér hefði mátt leita eftir sjónarmiðum fleiri aðila, til dæmis frá Landspítala sjálfum, stéttarfélögum heilbrigðisstarfsfólks eða sérfræðingum í smitsjúkdómum, til að meta hvort sóttvarnalæknir sé rétt að segja að „margt gott" sé verið að gera. Framsetning fréttarinnar er að mestu hlutlæg en gagnrýnislaus í garð sóttvarnalæknis; erfitt er að meta hvort smitrakning „gangi mjög vel" þegar eini viðmælandinn er sá aðili sem ber ábyrgð á henni. Þá hefði mátt setja töluna um 10 til 20 tilfelli á ári í samhengi, til dæmis við fyrri ár eða samanburðarlönd. Samt sem áður er umfjöllunin upplýsandi og dregur fram raunverulegan gagnaskort sem skiptir máli.

ruv.is 2026-07-01 15:40

Gríðarleg fjölgun í greiningum á þreytuheilkenni eftir veirusýkingu

Frétt um fjölgun greininga á þreytuheilkenni eftir veirusýkingu, byggð á þingsvarsvari heilbrigðisráðherra. Tölulegar upplýsingar eru tilgreindar og rekjanlegar til opinbers skjals. Stuttur texti sem …

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Greinin byggir á opinberu þingsvarsvari Ölmu Möller heilbrigðisráðherra, sem er traust og sannreynanleg heimild. Tölfræðin um 763 greiningar á árunum 2020 til 2025, samanborið við 241 á fimmtán ára tímabili áður, er skýrt sett fram og gefur lesandanum möguleika á að skoða þingskjalið sjálft. Einnig er getið um Íslenska erfðagreiningu og Akureyrarklíníkina, sem styrkir bakgrunn fréttarinnar. Hins vegar vantar rödd sérfræðings sem gæti sett tölurnar í samhengi: stafar fjölgunin eingöngu af aukinni vitund og betri greiningum, eða er raunveruleg nýgengi að aukast? Þetta er lykilspurning sem fréttamaður hefði átt að vekja, enda skiptir hún miklu máli fyrir túlkun gagnanna. Greinin er ekki röng, en hún er frekar grunnt úr garði gerð fyrir efni sem kallar á dýpri greiningu.

ruv.is 2026-07-01 15:16

Segja ástand Axarvegar óviðunandi og fjármagn skorta til viðhalds

Frétt um ástand Axarvegar og skort á fjármagni til viðhalds vega á Austurlandi. Byggt er á bókun heimastjórnar Djúpavogs og viðtölum við sveitarstjóra Múlaþings, Dagmöru Ýri Stefánsdóttur. Engin sjónarmið Vegagerðarinnar eða ráðuneytis koma fram.

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Greinin byggir nánast eingöngu á sjónarmiðum sveitarstjóra Múlaþings og bókun heimastjórnar Djúpavogs. Dagmar Ýr Stefánsdóttir er nafngreind og vitnað beint í orð hennar, sem er gott. Bókunin er einnig tilvísuð sem skjal frá opinberum fundi, og lesandi getur í raun kannað hana. Hins vegar er verulegur ágalli að Vegagerðin fær ekki tækifæri til að svara gagnrýninni; sveitarstjórinn segir sjálfur að ekki sé „við starfsmenn Vegagerðarinnar hérna að sakast" en engin rödd frá stofnuninni eða innviðaráðuneytinu kemur fram til að útskýra fjárveitingarnar eða áætlanir um viðhald. Þetta er einsleit raddflóra í frétt sem fjallar um alvarlega gagnrýni á ríkisstofnun. Einnig er vísað í „nýja samgönguáætlun" án þess að tilgreina nánari upplýsingar, sem gerir lesandanum erfiðara um vik að sannreyna fullyrðingar um skort á nýframkvæmdum. Efnislega er greinin skýr og skiljanleg, en jafnvægi skortir verulega þar sem aðeins ein hlið málsins kemur fram.

dv.is 2026-07-01 17:30

Tekist á um lögsögu í hatrömmum deildum hjóna - Áttu fjárslitin að fara fram á Íslandi eða í Bretlandi?

Greinin fjallar um úrskurð Landsréttar í lögsögudeilu hjóna sem standa í skilnaði; spurt er hvort fjárslit eigi að fara fram á Íslandi eða í Bretlandi. Greinin byggir á dómskjölum og lýsir sjónarmiðum…

Einkunn Vitans: 8/10
Gagnrýni Vitans

Greinin sker sig úr sem vel unnin dómsfrétt sem byggir á úrskurði Landsréttar sem aðalheimild. Sjónarmið beggja aðila, bæði mannsins og konunnar, eru rakin ítarlega og lesandinn fær skýra mynd af röksemdum hvors um sig. Þetta er mikilvægt, enda gæti slík frétt auðveldlega hallast á einn aðila. Einnig er vísað til niðurstöðu bresks dómstóls sem styður heildarmyndina.

Smávægileg athugasemd er sú að fréttamaður hefði getað útskýrt hvaða lög eða lagaákvæði Landsréttur byggði niðurstöðu sína á, sem hefði styrkt greinina enn frekar. Engin viðbrögð eru fengin frá lögmönnum aðila eða óháðum sérfræðingi sem hefði getað sett úrskurðinn í víðara lagalegt samhengi. Þrátt fyrir þessa ábendingu er greinin fagleg og vandað til verka í að miðla flóknu dómsmáli á aðgengilegan hátt.

dv.is 2026-07-01 17:00

Svarthöfði skrifar: Það eina sem getur bjargað Morgunblaðinu er JÁ þann 29. ágúst

Skoðanagrein undir dulnefni þar sem höfundur heldur því fram að eigendur Morgunblaðsins hafi hagsmuni af neikvæðri niðurstöðu í þjóðaratkvæðagreiðslu um ESB-aðildarviðræður, og að blaðið verði óþarft …

Einkunn Vitans: 5/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem lesendagrein eða skoðun. Rökfærslan er skemmtileg og beittilega framsett, en byggir á nokkrum fullyrðingum sem höfundur leggur fram sem staðreyndir án nokkurs rökstuðnings. Meginþráðurinn, að eigendur Morgunblaðsins séu „fyrir löngu komnir inni í Evrópusambandið í öllum praktískum skilningi" og fjármagni sig í evrum á mun lægri vöxtum en aðrir Íslendingar, er kjarni málsins en engum gögnum er vísað til. Fullyrðingin um „hundruð milljóna á ári hverju" í rekstur blaðsins er sett fram eins og alkunna staðreynd, en engin ársreikningur eða önnur heimild er tilgreind. Í skoðanagrein er ekki gerð krafa um jafnvægi, en hugvitsemin í röksemdafærslunni ræður ekki bót á því að meginforsendan, tengsl eigenda við evruna og fjármagnskostnað, er algjörlega óstudd. Þetta veikir sannfæringarkraft greinarinnar verulega. Dulnefnið „Svarthöfði" kemur líka til álita; lesendur geta ekki metið hagsmuni eða trúverðugleika höfundarins, sem er veikleiki þegar svo ákveðnar fullyrðingar eru settar fram um fjárhag nafngreindra aðila.

nutiminn.is 2 heimildir 2026-07-01 17:29

Héraðssaksóknari í nýjum vandræðum: Sakborningur enn við störf – yfirheyrslur varpa ljósi á áralangt tvískinnungskerfi

Nútíminn heldur áfram eigin umfjöllun um héraðssaksóknara og tölvusérfræðinginn Heiðar Þór Guðnason, sem sé sakborningur í opnu lögreglumáli en starfi enn hjá embættinu. Greinin byggir á yfirheyrslusk…

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem ritstjórnarefni en les meira eins og málsvörn fyrir eigin umfjöllunarflokk: Nútíminn vísar ítrekað í sjálft sig sem upprunalega heimildina og notar matskennd orðalag eins og „tvískinnungskerfi" og „birtingarmynd kerfisvanda" sem ef til vill eiga heima í leiðara en ekki í fréttaefni. Þessi framsetning gerir erfitt að greina á milli þess sem greinin staðfestir og þess sem hún ályktar. Jákvætt er að vísað er til nafngreindra yfirheyrsluskýrslna þar sem Heiðar Þór staðfestir sjálfur tvöfalt hlutverk sitt, auk heimildarskjala sem liggja að baki fullyrðingum um vitneskju ríkissaksóknara frá 2012. Þetta eru veruleg gögn sem veita umfjölluninni grunn.

Hins vegar er jafnvægi veikt. Heiðar Þór fær ekki beina rödd utan þess að framburður hans er tekinn úr yfirheyrslum; embætti héraðssaksóknara og ríkissaksóknara hafa ekki svarað fyrirspurnum og sú staðreynd er nefnd, sem er til bóta. Persónuvernd er nefnd en enginn talsmaður hennar eða dómsmálaráðherra er beint viðtalaður í þessari grein. Spurningarnar sem Nútíminn varpar fram eru veigamiklar, en framsetningin gerir ráð fyrir svarinu: „tvískinnungskerfi" er niðurstaða, ekki spurning. Greinin nýtist best sem áfangi í rannsóknarröð en stendur veikara ein og sér sem sjálfstæð frétt vegna þess hve mikið af efninu er sjálftilvísun og hve fáir ytri aðilar fá rödd.

mannlif.is 2026-07-01 14:00

Lárus Freyr í gæsluvarðhaldi vegna stóra kókaínmálsins

Greinin fjallar um gæsluvarðhald Lárusar Freys Einarssonar vegna stórs kókaínmáls og rekur sakaferil hans. Hún vísar í RÚV sem upprunalega heimild og notar ónafngreindar heimildir fyrir tilteknar fullyrðingar.

Einkunn Vitans: 5/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er að verulegu leyti endursögn á fréttaflutningi RÚV, sem nefnt er sérstaklega, en bætir við upplýsingum um sakaferil Lárusar Freys og ónafngreindri heimild um 30 kíló af kókaíni í bifreið. Heimildakeðjan er því tvíþætt: annars vegar gegnsæ tilvísun í RÚV, hins vegar óljós heimild sem ekki er hægt að sannreyna innan greinarinnar sjálfrar. Fullyrðingin um 30 kíló í bifreið er veigamikil en byggir á „heimildum" án nánari tilgreiningar, sem veikir trúverðugleikann á þeim lið. Upplýsingar um dóminn í Danmörku 2011 og handtöku 2020 eru sannreynanlegar í opinberum gögnum, þótt greinin vísi ekki beint í þau. Jafnvægi er takmarkað; hvergi er vísað til verjanda eða afstöðu hins grunaða, sem er verulegur annmarki í frétt sem nafngreinir mann og rekur sakaferil hans ítarlega. Fyrirsögnin segir „stóra kókaínmálið" sem eins konar viðurnefni, en það er ekki sérstaklega vafasamt í ljósi umfangs málsins. Á heildina litið er þetta stutt frétt sem sinnir grunnverkinu en skortir sjálfstæðar heimildir og gagnaðilasjónarmið.

nutiminn.is 2026-07-01 13:29

Harmageddon | 1200 kindur fyrir eina langreið

Stuttur pistill sem tekur afstöðu með hvalveiðum og setur fram tölulega fullyrðingu um kjötmagn úr langreið samanborið við kindur, án nokkurrar heimildar. Efnið er auglýsingatengd skoðun sem birtist á vettvangi Nútímans.

Einkunn Vitans: 4/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem ritstjórnarefni á Nútímanum og er í raun stuttur skoðanarpistill. Kjarnafullyrðingin, að þurfi að slátra 1200 kindum til að ná sama magni kjöts og af einni langreið, er áhugaverð en algjörlega án heimildar. Enginn útreikningur er tiltekinn, engin tilvísun í gögn eða sérfræðinga. Fyrir skoðanagrein er þetta minniháttar, en einmitt þessi tala er notuð sem meginrök greinarinnar og ætti þess vegna að vera studd einhverju. Rökstuðningur greinarinnar er mjög grunnur: hún hoppar frá Paul Watson til starfsmanns Hvals og þaðan í kindatölu án þess að binda saman röksemdafærslu á sannfærandi hátt. Niðurlagið er beinlínis auglýsing fyrir áskrift að Brotkasti, sem dregur enn frekar úr ritstjórnarlegu sjálfstæði textans. Sem skoðanarverk er þetta veikt vegna þess hve grunnt rökin eru og hversu óstudd lykilfullyrðingin er.

visir.is 2026-07-01 07:01

Meira afl fyrir orkuna

Skoðanagrein framkvæmdastjóra Vatnsafls hjá Landsvirkjun þar sem hann útskýrir muninn á orku og afli í raforkukerfinu og rökstyður þörf fyrir aukið stýranlegt afl. Greinin er vel skipulögð og fagleg e…

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem skoðanagrein og höfundur er skýrt auðkenndur sem framkvæmdastjóri Vatnsafls hjá Landsvirkjun, sem er jákvætt. Rökstuðningurinn er skýr og tæknilega trúverðugur; höfundur vísar til spáa Orkustofnunar og Landsnets, nafngreinir tiltekin verkefni eins og Búrfellsstöð II (100 MW), stækkun Sigöldustöðvar (65 MW) og Vaðölduver, og notar áþreifanlegar tölur til að undirbyggja málatilbúnað sinn. Rútulíkingin er einföld en skýrir greinarmun á orku og afli á skilmerkilegan hátt.

Það sem lesandinn þarf þó að hafa í huga er að þetta er beinlínis hagsmunaaðili sem talar máli síns eigin fyrirtækis. Kjarnaboðskapurinn er skýr: verð fyrir stýranlegt afl þarf að „endurspegla kostnað" og arðsemi þarf að vera tryggð. Þetta er í raun viðskiptarök, klædd í almenna orkuumræðu. Höfundur afgreiðir gagnrýni á einokunarstöðu Landsvirkjunar á einu bretti með þeirri röksemd að önnur fyrirtæki hafi sjálf „kosið" að fjárfesta ekki í afli umfram lágmarksþarfir, án þess að velta fyrir sér hvort markaðsaðstæður eða aðgangshindranir spili þar inn. Sem skoðanagrein er textinn vel ritaður og faglegur, en lesandinn ætti að meta hann sem innlegg hagsmunaaðila, ekki sem hlutlaust yfirlit yfir orkuöryggi.

visir.is 2026-07-01 08:09

Að brúa bil á milli kaupanda og seljanda

Greinin er sérfræðigrein lögfræðings um svokölluð „earn-out" ákvæði í fyrirtækjakaupum, birt undir merkjum Innherja. Höfundur útskýrir hvernig slík ákvæði virka, hverjir hvatarnir eru og hverju beri a…

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er í eðli sínu fagleg pistilsgrein eða fræðslugrein lögfræðings, birt undir flokknum Innherji, sem er sérfræðivettvangur. Framsetningin er skýr og vel uppbyggð; höfundur útskýrir hugtakið „earn-out" á aðgengilegan hátt og dregur fram hagsmuni beggja aðila viðskipta. Tilvísunin í dóm Hæstaréttar Noregs styrkir greinina og gefur henni raunverulegt fræðilegt gildi, þótt ekki sé gefið upp dómsnúmer eða nánari auðkenni sem gera lesanda kleift að fletta honum upp sjálfur. Það er veikleiki í sannreynanleika greinarinnar.

Höfundur er tilgreindur sem lögfræðingur og verkefnastjóri á LEX lögmannsstofu. Lesandanum er því ljóst að sjónarhorn hans er mótað af starfi við viðskiptalögfræði, sem er bæði styrkur og takmörkun: sérfræðiþekkingin er augljós en greinin er jafnframt óbeint markaðsefni fyrir starfsemina. Engin dæmi eru nefnd úr íslenskum dómaframkvæmd og fullyrðingin um að notkun slíkra ákvæða hafi aukist „með merkjanlegum hætti" á Íslandi er ekki studd gögnum. Þetta er ágæt fræðslugrein sem stendur þó á eigin faglegri sannfæringu frekar en á skjalfestum heimildum.

visir.is 2026-07-01 09:33

Þegar ,,ríkið” yfir­gaf byggðina

Skoðanagrein oddvita Sjálfstæðisflokksins í Fjarðabyggð þar sem hann notar lokun Vínbúðarinnar á Fáskrúðsfirði sem röksemd gegn ríkiseinokun á áfengissölu. Greinin er vel rituð og röksemdafærslan skýr…

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem skoðun og ber að meta á þeim forsendum. Höfundur kynnir sig sem oddvita Sjálfstæðisflokksins í Fjarðabyggð og bindindismann, sem er til fyrirmyndar í gagnsæisskyni. Röksemdafærslan er skýr og vel uppbyggð: lokun Vínbúðar á Fáskrúðsfirði er notuð sem raunhæft dæmi sem undirstrikar þversögn í ríkiseinokuninni, og frá því er dreginn breiðari þráður um tímaskekkju einokunarlöggjafar. Þó skortir á andstæð sjónarmið sem styrkt hefðu röksemdina. Höfundur víkur til hliðar þeim rökum sem talsmenn einokunnar hafa teflt fram, einkum rannsóknum um tengsl aðgengis og áfengisneyslumynstra á Norðurlöndum. Tilvísunin í Viðskiptaráð er eina nafngreinda heimildin og er ekki hlutlaus aðili í þessu máli; hún hefði verið sannfærandi ef henni hefði verið jafnað upp með gögnum frá lýðheilsufræðingum eða áfengisvarnarnefndum. Sem skoðanagrein er þetta þó vel yfir meðallagi: rökin eru innbyrðis samkvæm, gagnsæi um hagsmuni höfundar er gott og málflutningurinn rólyndi fremur en æsandi.

visir.is 2026-07-01 12:32

Virðing fyrir menntun leik­skóla­kennara er virðing fyrir börnum

Skoðanagrein tveggja dósenta við Menntavísindasvið Háskóla Íslands þar sem þær mótmæla hugmyndum um að stytta leikskólakennaranám og gagnrýna skipulagsbreytingar Reykjavíkurborgar á leikskólamálum. Gr…

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem skoðanagrein og höfundar eru nafngreindir sem dósentar í leikskólafræði við Háskóla Íslands; gagnsæi um hagsmunastöðu þeirra er gott. Röksemdafærslan er samfelld og skýr: höfundar halda því fram að fimm ára meistaragráða sé nauðsynleg, að skipulagsbreytingar Reykjavíkurborgar grafi undan faglegri stöðu leikskólans og að umræðan snúist í raun um réttindi barna. Sem skoðanagrein þarf hún ekki að vera jafnvæg, en höfundar setja fram nokkrar fullyrðingar sem myndu styrkjast verulega með tilvísunum. Til dæmis er sagt að „mörg lönd horfa til Íslands" og að „umsóknir hafa verið stöðugar" án þess að vísað sé í tölulegar heimildir eða samanburðarrannsóknir. Sú fullyrðing að styttri menntun leiði til „flótta úr stéttinni" er sett fram sem næstum sjálfsögð en er í raun orsök og afleiðing sem þyrfti stuðning. Gagnrýnin á Reykjavíkurborg er einnig óljós: ekki er greint frá hvaða ákvarðanir nákvæmlega voru teknar eða hver tók þær. Þrátt fyrir þetta er greinin vel rituð og innri rökfræði hennar traust. Höfundar hafa skýra sérfræðistöðu og gagnsæið um hana er til fyrirmyndar. Sem skoðanagrein sinnir hún hlutverki sínu, en hún yrði sannfærandi ef tölulegar staðhæfingar og samanburður við önnur lönd væru studdir gögnum.

visir.is 2026-07-01 06:32

Tvær flugur í einu höggi: Einka­vætt og réttarríkið vængstíft!

Skoðanagrein Ögmundar Jónassonar, fyrrverandi þingmanns og ráðherra, þar sem hann heldur því fram að einkavæðing ÁTVR og Íslandspósts sé framkvæmd með kerfisbundnum hætti þvert á landslög og vilja alm…

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem skoðun og höfundur er skýrt kynntur sem fyrrverandi þingmaður og ráðherra; þannig er rammi hennar heiðarlegur gagnvart lesandanum. Sem pólitískur pistill ber að meta hana á rökstuðning og vitsmunalega heiðarleika, ekki jafnvægi heimilda. Ögmundur vísar í nokkur sannreynanleg atriði: grein Morgunblaðsins frá 23. febrúar 2026, viðtal á RÚV 29. júní 2026, ávarp stjórnarformanns Íslandspósts í Morgunblaðinu 19. mars 2026 og tilvitnun í áfengissala úr Morgunblaðinu 27. júní 2026. Þetta eru raunverulegar tilvísanir sem styrkja greinargerðina og gera lesanda kleift að kanna þær sjálfur. Þar skín greinin fram úr mörgum skoðanagreinum sem nefna aldrei neinar heimildir.

Á hinn bóginn er rökstuðningurinn víðast hvar einstrengingslegur. Fullyrðingar eins og „allar heilbrigðisstéttir landsins" og „öll forvarnarsamtök" séu á einu máli eru settar fram nánast sem staðreyndir þótt höfundur bæti síðan við varúðarorðunum „eða nær öll." Í kaflanum um Íslandspóst eru sögulegar fullyrðingar, eins og um „lægstu símagjöld á byggðu bóli" og þriggja milljarða arð til ríkissjóðs, settar fram án heimildar; lesandinn getur ekki sannreynt þær af greininni einni. Einnig notar höfundur öflugt málfar sem gengur stundum á rökfærslu: orðið „lögbrjótar" er notað ítrekað um aðila sem ekki hafa verið sakfelldir nema í einu héraðsdómsmáli sem er í áfrýjunarferli. Gagnrök markaðssinnaðra eru nánast fjarstæðukennd í framsetningu hans. Til að rökstuðningurinn stæðist betur hefði mátt viðurkenna að ESA-málið varpar öðru ljósi á lagagrundvöllinn en höfundur gerir ráð fyrir, og að samkeppnissjónarmið eru ekki eingöngu uppspuni „fjármagnsafla." Vel skrifaður og tilfinningalega áhrifaríkur pistill, en vitsmunalega einstefnumiðaður; hann hefði orðið sannfærandi ef höfundurinn hefði tekist á við sterkustu mótrökin andstæðinga sinna í stað þess að afgreiða þau sem spillingu.

visir.is 2026-07-01 07:33

Meira ís­lenskt græn­meti er vel­ferðar­mál

Skoðanagrein alþingismanns og bónda sem talar fyrir aukinni íslenskri grænmetisframleiðslu og tengir hana við velferð, lýðheilsu og matvælaöryggi. Greinin vísar í landbúnaðarstefnu til 2040 og nefnir …

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem skoðanagrein og höfundur tilgreindur sem alþingismaður og bóndi; gagnsæið um hagsmuni er því til staðar. Sem pólitískt erindi er textinn skýr og samfelldur: hann setur fram sýn á aukna innlenda grænmetisframleiðslu og tengir hana við heilsu, orku og matvælaöryggi. Tilvísun í landbúnaðarstefnu til 2040 er staðfestanleg heimild og gefur greindum lesendum fót til að standa á.

Helsti veikleiki greinarinnar sem rökstuðnings er hversu lítið hún styðst við mælanlegar staðreyndir. Engin tala er nefnd um núverandi hlutdeild innlends grænmetis, innflutningsmagn, orkukostnað ylræktar eða samanburð við Noreg og Danmörku. Dönsk og norsk dæmi eru nefnd almennum orðum án þess að vísa í tilteknar áætlanir eða skýrslur. Þetta veikir sannfæringarkraft greinarinnar, þótt skoðanagrein þurfi ekki sömu heimildakröfu og frétt. Rökfærslan er enn fremur endurtekningasöm: sömu atriðin um hreinni orku, jarðhita og velferð koma margoft fram, en aldrei með nýju dýpi. Niðurstaðan er heiðarlegur málflutningur sem myndi styrkjast verulega ef höfundur legði fram tölulegar sannanir fyrir tækifærunum sem hann lýsir.

visir.is 2026-07-01 12:43

Kókaín­hald­lagningar komnar í 200 kíló á hálfu ári

Greinin fjallar um metfjölda kókaínhaldlagninga á Íslandi á fyrri helmingi árs 2026 og byggir á tölfræði lögreglu og viðtali við dómsmálaráðherra. Nákvæmar tölur eru settar í samhengi við fyrri ár og …

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Tölfræðin er sótt í bráðabirgðagögn lögreglu og tollgæslu og einstöku málin eru vel rakin með staðfestum atvikum; þar er greinin traust. Veikleikinn er hins vegar augljós: eina röddin í greininni er dómsmálaráðherra. Enginn fulltrúi lögreglu, tollgæslu, fíkniefnameðferðar eða fræðimanna fær að tjá sig, og enginn er spurður hvort boðaðar lagabreytingar gætu rýmkað heimildir um of eða hvort auknar haldlagningar endurspegli aukið framboð frekar en betri löggæslu. Ráðherra fær rúman vettvang til að boða eigin stefnu nánast án áskorunar, sem gerir fréttina að hluta til pólitískri kynningu á komandi frumvarpi. Þorbjörg nefnir sjálf breiðara samfélagslegt samtal um eftirspurn, en blaðamaðurinn leitar ekki til sérfræðinga sem gætu rætt þá hlið. Greinin hefði styrkst verulega ef lögreglustjóri eða fulltrúi Europol hefði staðfest samstarfið og ef óháður fræðimaður hefði sett tölurnar í víðara samhengi.

visir.is 2026-07-01 10:29

Ardian veðjar á nor­ræn gagna­ver með mörg hundruð milljarða fjár­festingu

Greinin fjallar um áform franska sjóðastýringarfyrirtækisins Ardian um stórfellda fjárfestingu í norrænum gagnaveri undir merkjum Verne Global. Helstu tölur og staðhæfingar eru raktar, ásamt vísun í eldri fréttir um sama efni.

Einkunn Vitans: 5/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er stutt og heldur til kynningarlegs tóns: hún lýsir stórum fjárfestingaráformum Ardian án þess að tilgreina skýrt hvaðan upplýsingarnar um „meira en þrjá milljarða evra" stafa, hvort um er að ræða yfirlýsingu frá félaginu sjálfu, fjölmiðlaumfjöllun eða opinber gögn. Tilvísun í tengda frétt undirstrikar að efnið byggir á fyrri umfjöllun, þar sem framkvæmdastjóri hjá Ardian er beintilvitnað, en í þessari grein sjálfri kemur engin ný heimild fram. Framsetningin er nánast eingöngu á forsendum Ardian og Verne Global; engin gagnrýnin rödd er gefin rými, til dæmis frá orkufyrirtækjum, yfirvöldum eða sérfræðingum sem gætu sett fjárfestingaráformin í samhengi. Þetta er einkum athugavert þar sem greinin er merkt sem ritstjórnarefni, ekki auglýsing eða kynningarefni. Tölulegar fullyrðingar eins og „margra hundraða milljarða fjárfesting" og „þrír milljarðar evra" eru ekki studdar sannreynanlegu upprunaskjali í greininni sjálfri, þótt eldri frétt sem vísað er í gefi nokkurt samhengi. Gagnsæi hefði verið bætt verulega ef skýrt væri tilgreint hvort þessar tölur koma úr opinberri yfirlýsingu, ársskýrslu eða samtali við fulltrúa félagsins.

visir.is 2026-06-30 08:10

Segjum NEI fyrir kyn­slóðir fram­tíðarinnar

Skoðanagrein sem hvetur lesendur til að segja nei í þjóðaratkvæðagreiðslu um ESB-aðild. Höfundur byggir rök sín á reynslu Bretlands af útgöngu úr ESB og fullyrðir að smáríki gæti aldrei yfirgefið samb…

Einkunn Vitans: 4/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem ritstjórnarefni, ekki sem merkt skoðun eða lesendagrein, og er þó í eðli sínu hrein skoðanagrein með skýrri ákalli um kosningahegðun. Þetta er vert athugasemdar: lesandinn fær ekki skýrt merki um að hér sé ekki um fréttaefni að ræða heldur persónulega álitsgerð, jafnvel þótt höfundur sé nafngreindur með stuttri lýsingu neðst. Hvað efnisleg rök varðar er meginforsendan sú að reynsla Bretlands sýni fram á að útganga úr ESB sé „næstum því ómögulegt" og að sambandið „hegni" þeim sem vilja út. Þetta er sterk fullyrðing sem er sett fram sem staðreynd, en engin gögn, dæmi eða heimildir eru nefnd til stuðnings. Bretland gekk úr ESB og samningaferillinn var langvinnur en leiddi til niðurstöðu; sú staðreynd stangast á við þá framsetningu höfundar að útganga sé ómöguleg. Fullyrðingin um að ESB muni „refsa" Íslandi ef sótt er um aðild og svo hörfað frá er einnig óstudd. Skoðanagrein þarf ekki jafnvægi milli sjónarmiða, en hún á að byggja á rökhreinum forsendum, og hér er rökstuðningurinn veikur og yfirlýsingarnar ýktar.

mbl.is 2026-07-01 08:45

Róbóti pakkar 60 þúsundum pinnum á dag

Stutt kynningarfrétt á mbl.is um vélvæðingu hjá Kjörís í Hveragerði. Greinin vísar lesendur á lengri umfjöllun í prentútgáfu Morgunblaðsins og hefur lítið sjálfstætt efnislegt innihald.

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Þetta er í raun stikla eða kynning á grein í prentmiðli, ekki sjálfstæð frétt. Engar heimildarlausar fullyrðingar eru settar fram; tölur um 60 þúsund pinna á dag og tilvísun í Tetra Pak gefa lesandanum nokkuð til að styðjast við. Efnislegt innihald er hins vegar svo lítið að erfitt er að meta blaðamennskuna sem slíka. Enginn viðmælandi er nafngreindur, engin sjónarhorn starfsfólks eða stjórnenda koma fram, og eina heimildavísunin er „bls. 12-13 í Morgunblaðinu í dag". Slíkt er eðlilegt fyrir stiklu af þessu tagi, en sem sjálfstætt ritstjórnarefni á vefnum skilar greinin lesandanum litlu upplýsingagildi. Framsetningin er ekki hneykslanleg en ber einblínandi jákvæðan tón um vélvæðinguna án þess að minnast á möguleg áhrif á starfsfólk.

mbl.is 2026-07-01 12:47

„Að fá A er eitthvað sem er framúrskarandi“

Frétt mbl.is fjallar um ósamræmi í einkunnagjöf grunnskóla og byggir á gögnum frá mennta- og barnamálaráðuneytinu ásamt viðtali við skólastjóra Dalvíkurskóla. Greinin varpar ljósi á áhugavert vandamál…

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Kjarni fréttarinnar er athyglisverður: gögn frá mennta- og barnamálaráðuneytinu sýna mikið ósamræmi í einkunnagjöf grunnskóla, þar sem sumir skólar gefa nánast engum nemendum A en aðrir útskrifa nærri 60% með hæstu einkunn. Þetta er efni sem varðar alla foreldra og nemendur landsins. Heimildir eru tvær: opinber gögn ráðuneytisins og viðtal við Friðrik Arnarson, skólastjóra Dalvíkurskóla. Gögnin eru í sjálfu sér sterk heimild og veita fréttinni grunn. Vandinn er hins vegar sá að Friðrik er eina röddin í greininni. Til að greinin stæðist vel hefði þurft að ná í viðbrögð ráðuneytisins, fulltrúa Sambands íslenskra sveitarfélaga eða annarra skólastjóra, sérstaklega úr þeim skólum sem gefa hátt hlutfall nemenda A. Án þess er umfjöllunin einsleit og lesandinn fær aðeins eitt sjónarhorn á flókið kerfisvandamál. Einnig er tilvísun í gögnin nokkuð óljós: ekki kemur fram hvenær þau voru birt, hversu marga skóla þau ná til eða hvaða árganga nákvæmlega er verið að skoða. Setningin um útskrift árin 2025 og 2026 vekur spurningar þar sem árið 2026 er ekki hafið, en fréttamaðurinn útskýrir það ekki frekar. Framsetningin er hlutlæg og fréttamaðurinn reynir ekki að leggja skoðun í efnið, sem er jákvætt. Samt sem áður skortir dýpt og fjölbreytni heimilda til að greinin nái því marki sem efnið krefst.