Ljós í óreiðu samtímans
ruv.is 392 gr. 5.8
mbl.is 333 gr. 5.6
visir.is 199 gr. 5.8
dv.is 195 gr. 4.8
mannlif.is 118 gr. 4.9
vb.is 92 gr. 5.4
nutiminn.is 87 gr. 5.2
heimildin.is 37 gr. 6.4
ruv.is 392 gr. 5.8
mbl.is 333 gr. 5.6
visir.is 199 gr. 5.8
dv.is 195 gr. 4.8
mannlif.is 118 gr. 4.9
vb.is 92 gr. 5.4
nutiminn.is 87 gr. 5.2
heimildin.is 37 gr. 6.4
visir.is 2026-06-19 08:03

Hvern vantar enn við borðið?

Skoðanagrein sem birt er á afmælisdegi kosningaréttar kvenna, þar sem höfundar úr hagsmunasamtökum fatlaðs fólks halda því fram að fatlaðar konur og kvár séu enn útilokaðar frá ákvörðunarborðinu. Grei…

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem skoðun og höfundar eru nafngreindir ásamt hlutverkum sínum í Tabú og Átaki, sem gefur lesandanum strax forsendur til að meta sjónarhornið. Sem skoðanagrein er hún einsleit í rökstuðningi: fullyrðingar um kerfisbundna mismunun, skort á aðgengi og „tókenisma" eru settar fram án tilvísunar í rannsóknir, tölfræði eða sértæk dæmi. Vísun í Samning Sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks og lögfestingu hans á Íslandi er eina staðfesta tilvísunin; hún gefur textanum ákveðinn fótfestu, en allar aðrar fullyrðingar hvíla á viðhorfum höfunda. Sögulega atriðið um kosningarétt 1915 er rétt að efni til, en forsendan um „raunverulegan kosningarétt" sem ótryggðan í dag er veigamikil krafa sem hefði þurft einhverja stoð, hvort sem er í lögum, opinberum skýrslum eða atvikum. Rökfærslan er skýr og samkvæm eigin forsendum; höfundar segja beint hvað þær telja og hvað þær vilja. Veikleikinn er ekki skortur á jafnvægi, heldur frekar að rökin halda áfram í sömu átt án þess að dýpka efnið með dæmum eða gögnum sem myndu gefa textanum meiri sannfæringarkraft, jafnvel sem skoðanagrein.

visir.is 2026-06-19 13:31

Af hverju ekki að segja Nei … af hverju ætti að segja kannski?

Skoðanagrein lögmanns sem færir rök gegn þeirri fullyrðingu að nei-kjósendur í væntanlegri þjóðaratkvæðagreiðslu um ESB-viðræður séu að svipta aðra réttindum. Höfundur leggur ábyrgðina á ríkisstjórnin…

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem skoðanagrein og ber að meta sem slíka. Kjarnaröksemdin er skýr og vel afmörkuð: höfundur bendir á að ríkisstjórnin hefði getað valið annað fyrirkomulag, til dæmis að ljúka samningaviðræðum fyrst, og að ábyrgðin á því að kjósendur taki afstöðu til ferlis fremur en efnislegrar niðurstöðu hvíli á þeim sem hönduðu ferlið. Þetta er rökrænt samhangandi og höfundur vísar í tiltekna grein Thomasar Möller á dv.is sem andmæli sín beinast að, sem gefur lesandanum samhengi og sannreynanlegan viðmiðunarpunkt. Hins vegar hefðu rökin orðið sterkari ef höfundur hefði tekist á við augljósa mótröksemdir: til dæmis þá skoðun að aðildarviðræður án umboðs frá þjóðinni gætu skort lýðræðislegan grundvöll, eða að fyrri ríkisstjórnir hafi reynt þá leið og hún hafi reynst pólitískt ógerlegt. Að vísa til „Ingu, Þorgerðar og Kristrúnar" án eftirnafna eða embettistitla er óvenju óformlegt og gerir ráð fyrir að lesandinn þekki hverjir sitja í ríkisstjórn, sem er sanngjarnt í innlendri umræðu en dregur úr formfestu. Í heildina er þetta skýr og rökstudd skoðun sem gegnir hlutverki sínu sem innlegg í opinbera umræðu, þótt hún sé eingöngu varnarræða fyrir eina hlið og forðist að mæta bestu rökunum hinnar.

visir.is 2026-06-19 16:37

Ó­ljós um til­ganginn en þekktu hvert egg

Frétt Vísis fjallar um erlent par sem reyndi að smygla hundruðum fuglaeggja og fimm lifandi hrossagauksungum úr landi með Norrænu. Greinin byggir á viðtali við nafngreindan aðstoðaryfirlögregluþjón á …

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Grímur Bollason, aðstoðaryfirlögregluþjónn á Egilsstöðum, er aðalheimildin og er nafngreindur og staðsettur í embætti; það gefur frásögninni trúverðugan grunn. Blaðamaðurinn bætir við lagalegri umfjöllun um friðun villtra fugla og undanþágur frá henni, sem sýnir sjálfstæða vinnu umfram það að endursegja ummæli lögreglu. Framsetning er sanngjörn: framburður parsins er rakinn beint, jafnvel þótt lögregla hafi ekki talið hann trúverðugan, og lesandinn fær báðar hliðarnar.

Það sem vantar er þó ekki óverulegt. Engin heimild er nefnd fyrir lagaútlistuninni sjálfri; blaðamaðurinn vísar til „samkvæmt lögum" en nefnir ekki hvaða lög eða lagagrein er um að ræða, sem gerir sannprófun erfiðari en þyrfti að vera. Sektarfjárhæð eða önnur niðurstaða sektargerðarinnar er ekki tilgreind, þrátt fyrir að hún sé lykilupplýsingin sem lesandinn leitar. Einnig hefði mátt leita til sérfræðings í fuglafræði eða náttúruvernd til að meta umfang brotsins og möguleg áhrif á stofna, enda var um umtalsverðan fjölda eggja að ræða. Greinin er samt vel uppbyggð frétt sem sinnir aðalskyldu sinni: hún segir frá atvikinu, nefnir nafngreinda heimild og lýsir lagalegri stöðu málsins.

visir.is 2026-06-19 16:43

Sam­þykkja úr­ræði fyrir fólk sem sæta þarf öryggis­ráð­stöfunum

Frétt um samþykkt Alþingis á frumvarpi um nýja stofnun fyrir fólk sem sæta þarf öryggisráðstöfunum. Greinin byggir á opinberum þingafgreiðslum og tilkynningu frá ráðuneytinu, auk dæmisögunnar um Ym Ar…

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Fréttinni tekst vel að gefa lesandanum samhengi með því að rekja fordæmismálið um Ym Art Runólfsson og dómsúrlausn hans, sem sýnir hvers vegna lagabreytingin var talin nauðsynleg. Heimildir eru skýrar: samþykkt Alþingis er staðfest atburður, tilvitnun í ráðherra kemur úr opinberri tilkynningu ráðuneytisins og dómsmálið er sannreynanlegt í opinberum dómaskrám. Framsetningin er þó nokkuð einhliða; einungis er vitnað í ráðherra sem talar hlýlega um mannréttindi og öryggi borgara. Enginn gagnrýnilegur rödd kemur að, hvort sem það væri þingmaður sem greiddi atkvæði á móti, réttindagæslumaður, sérfræðingur í geðheilbrigðismálum eða talsmaður þeirra sem lögin taka til. Einnig vantar nánari umfjöllun um hvernig atkvæðagreiðslan fór; var frumvarpið samþykkt samhljóða eða voru skiptar skoðanir? Sá skortur dregur úr getu fréttarinnar til að upplýsa lesendur um pólitíska spennu eða álitamál sem tengjast varanlega vistun fólks eftir lok refsingar, sem er viðkvæmt mannréttindamál. Þá er vert að nefna að greinin endurtekur sjálfa sig: sömu málsgreinunum um Ym og um samþykktina er bætt aftur inn neðar í textanum, sem bendir til klausturfalls eða klippivillu frekar en ritstjórnarvals.

visir.is 2026-06-18 23:12

Lög­reglu­stjóri braut meðalhófsreglu

Greinin fjallar um dóm Landsréttar sem staðfestir niðurstöðu héraðsdóms um að lögreglustjóri hafi brotið meðalhófsreglu þegar hann færði aðstoðaryfirlögregluþjón til í starfi. Ríkið þarf að greiða Mar…

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Frétt þessi byggir á dómi Landsréttar, sem er opinbert og sannreynanlegt skjal, og fjallar um niðurstöðu málsins á skipulegan hátt. Þó eru nokkrir veikleikar sem draga úr fréttavirðinu. Í fyrsta lagi er textinn tvítekinn; efnislega sami kaflinn birtist tvisvar, sem bendir til klippingar eða tæknivilla við birtingu og dregur verulega úr fagmennsku. Í öðru lagi er raddasamsetning einsleit: engum viðbrögðum er lýst frá lögreglustjóra eða ríkislögmanni, þrátt fyrir að ríkissjóður beri fjárhagslegan kostnað, og sjónarhorn Margeirs sjálfs kemur einungis fram í óbeinum hætti gegnum dómskjalið. Þetta er verulegur ágalli í frétt sem varðar opinbert vald, þar sem lesandinn fær ekki viðbrögð þess aðila sem dæmdur var brotlegur. Í þriðja lagi er framsetning fyrirsagnar ákveðin og skýr, en greinin sjálf gefur ekki mikla greiningu á því hvað meðalhófsreglan þýðir í þessu samhengi eða hvaða fordæmisgildi dómurinn kann að hafa; slík samhengissköpun hefði styrkt fréttina. Vísir vísar einnig í frekari umfjöllun sína neðar á síðunni, sem sýnir að greinin er hluti af stærra fréttaferli, en sú tilvísun bætir ekki upp skort á sjálfstæðum heimildum innan þessarar greinar. Í heild er þetta hæfileg dómsfrétt sem styðst við trúverðuga frumheimild, en einsleit rödd og tvítekinn texti draga úr gæðum.

visir.is 2026-06-19 15:03

Boltinn sé hjá fjarskiptafélögunum

Frétt um kvartanir vegna verri símasambands eftir lokun 2G og 3G kerfa, byggð nánast eingöngu á viðtali við forstjóra Fjarskiptastofu. Greinin vísar einnig til frétta Sýnar og kvartana frá sveitarstjó…

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Greinin byggir að mestu leyti á einum nafngreindum heimildarmanni, Hrafnkatli V. Gíslasyni forstjóra Fjarskiptastofu, sem er skýr og viðeigandi heimild í málinu. Hann er vitnað beint og óbeint, og vísar í tíðniheimildir og skilmála sem styðja fullyrðingar hans um kröfur til fjarskiptafélaganna. Þetta gefur fréttinni ákveðinn trúverðugleika. Veikleikinn sem skiptir mestu er hins vegar augljós: ekkert fjarskiptafélag (Síminn, Nova, Sýn) fær að svara fyrir sig. Greinin nefnir að forstjórinn sé á leið á fund með félögunum, en blaðamaðurinn virðist ekki hafa leitað eftir viðbrögðum þeirra sjálfra. Þetta er verulegur ágalli í frétt sem fjallar um ábyrgð og viðbrögð þessara sömu fyrirtækja; þau eru „ákærðu" málsins en raddir þeirra vantar algjörlega. Framsetning fyrirsagnarinnar er athyglisverð: „Boltinn sé hjá fjarskiptafélögunum" er beint endurómur af sjónarmiði Fjarskiptastofu, sem vill færa ábyrgðina frá sér yfir á rekstraraðilana. Þetta er ekki hlutlaus framsetning heldur tekur afstöðu í ábyrgðarspurningunni áður en lesandinn hefur fengið að vega og meta. Tilvísun í frétt Sýnar frá deginum áður og ummæli oddvita Húnabyggðar bætir smá samhengi við, en þetta er í raun milligangur fremur en sjálfstæð heimild í greininni sjálfri. Tölulegar fullyrðingar, eins og að dreifisvæði dragist saman um eitt til sjö prósent, koma frá forstjóranum og eru ekki studdar tilvísun í mælingar eða skýrslu; þær eru þó ekki ósannreynanlegar, þar sem þær gætu birst í opinberum gögnum Fjarskiptastofu.

visir.is 2026-06-19 15:46

Skýr mörk fyrir vindorku, sterkari vernd fyrir náttúruna

Skoðanagrein þingmanns Samfylkingarinnar sem færir rök fyrir nýsamþykktri löggjöf um vindorku og náttúruvernd. Greinin er í eðli sínu pólitísk málsvörn fyrir afrek ríkisstjórnarinnar og gerir ekkert tiltak til að kynna gagnrýni eða ólík sjónarmið.

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem skoðanagrein og höfundur tilgreinir sig sem þingmann Samfylkingarinnar; það er gagnsætt og lesendur vita hvar þeir standa. Innan þess ramma er þetta vel skipulögð pólitísk röksemdarfærsla sem vísar í raunveruleg lagaákvæði, stofnanir og alþjóðasamninga: rammaáætlun, 10 MW viðmið, 30 metra hæðartakmark, Ramsar-svæði, UNESCO-heimsminjasvæði, BBNJ-samning, Hafrannsóknastofnun og framkvæmdaáætlun náttúruminjaskrár. Þetta eru sannreynanlegar tilvísanir sem styrkja trúverðugleika röksemdanna.

Hins vegar er heiðarleiki rökfærslunnar takmarkaður á nokkra vegu. Í fyrsta lagi teiknar höfundur upp karikatúru af „frumvörpum fyrri ríkisstjórna" sem flýtimeðferð, án þess að tilgreina hvaða frumvörp eða hvaða ríkisstjórnir eigi í hlut; þetta er ósannreynanleg fullyrðing sem þjónar eingöngu andstæðulitun. Í öðru lagi vantar algjörlega viðurkenningu á mótrökum: gagnrýni á að rammaáætlun hægi of mikið á orkuuppbyggingu, sjónarmið atvinnulífs eða sveitarfélaga sem vilja vindorku, eða spurningar um hvort 30 metra hæðartakmark útiloki tæknilega hagkvæmar vindmyllur. Skoðanagrein þarf ekki að vera hlutlaus, en hún á að vera heiðarleg gagnvart veikleikum eigin afstöðu; hér er engin slík ígrundun. Í þriðja lagi blandast saman lýsing á lagabreytingum og siðferðileg yfirlýsing um náttúruvernd á þann hátt að erfitt er að greina hvar efnislegar staðhæfingar enda og hvar flokkspólitísk orðræða tekur við. Sem heild er greinin hæfilega rökstudd fyrir skoðanagrein, en skortur á sjálfsgagnrýni og einföldun andstæðna dregur úr hugrænum heiðarleika hennar.

visir.is 2026-06-19 17:48

Klára kaupin á Ofar og leita að nýjum fram­kvæmda­stjóra

Frétt um lok kaupa Nova Klúbbsins á Ofar, byggð nær alfarið á kauphallartilkynningu félagsins. Fjárhagslegar upplýsingar eru skýrar og sannreynanlegar. Engin sjálfstæð greining eða utanaðkomandi raddir koma fram.

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er í eðli sínu endursögn á kauphallartilkynningu frá Nova, og það er tekið skýrt fram sem heimild. Tölulegar upplýsingar, svo sem heildarvirði kaupanna (4.349 m.kr.), fjármögnunarskipting og nöfn stjórnarmanna, eru allar sannreynanlegar í opinberu tilkynningarkerfi Kauphallarinnar, sem er styrkur. Nafngreindir aðilar eru nefndir: Sylvía Kristín Ólafsdóttir, Þórhallur Jóhannsson og Jón Björnsson. Þetta er hefðbundin viðskiptafrétt sem flytur aðalatriði kaupanna án rangfærslu.

Á hinn bóginn vantar alla sjálfstæða fréttavinnu. Blaðamaðurinn leitar ekki álits sérfræðinga á kaupverði, samkeppnisaðstæðum eða áhrifum á markaðinn. Engin tilraun er gerð til að ná í viðtal við aðila málsins umfram það sem stendur í tilkynningunni. Jafnframt vantar samhengi: hvaða stöðu hafði Ofar á markaðnum, hversu stórt er félagið miðað við Nova, og hefur Samkeppniseftirlitið tekið afstöðu? Greinin er í raun upplestur á fréttatilkynningu og stendur ekki mun ofar en slík endursögn getur.

dv.is 2026-06-19 14:30

Björn og Hannes senda Þorgerði Katrínu tóninn vegna ummælanna: „Hvílíkt froðusnakk og lygi“

Greinin fjallar um deilur milli Þorgerðar Katrínar utanríkisráðherra og Björns Bjarnasonar og Hannesar Hólmsteins Gissurarsonar um hvort Davíð Oddsson hafi hitt Bandaríkjaforseta á tvíhliða fundum. Vi…

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Styrkleikar greinarinnar liggja í því að fleiri hliðar fá að koma að borðinu: Þorgerður Katrín er vitnuð beint úr viðtalinu á Samstöðinni, Hannes Hólmsteinn og Björn fá rúmt pláss til svara, og Jakob Bjarnar blaðamaður Vísis setur fingur á hugsanlegan kjarna misskilningsins, þ.e. hvort Þorgerður hafi verið að tala um forvera sína sem utanríkisráðherra frekar en forsætisráðherra. Þetta er mikilvæg viðbót sem gefur deilunni dýpt og kemur í veg fyrir að greinin sé eingöngu hljómbotn fyrir gagnrýnendur ráðherrans.

Hins vegar má gagnrýna nokkra þætti. Fyrirsögnin er sniðin úr ummælum Björns og Hannesar og gefur sterka framsetningu þar sem staðhæfing þeirra um „froðusnakk og lygi" verður aðalboðskapurinn, þrátt fyrir að greinin sjálf gefi til kynna að misskilningur sé hugsanlega á ferðinni. Þetta skapar spennu á milli fyrirsagnarinnar og innihalds greinarinnar. Einnig er engin sjálfstæð staðreyndakönnun af hálfu DV: hitti Davíð Oddsson einhvern sinni Bandaríkjaforseta sem utanríkisráðherra á tvíhliða fundi? Sú spurning er lykilatriðið og hefði verið auðvelt að skoða í opinberum heimildum eða með fyrirspurn til utanríkisráðuneytisins. Á sama hátt byggir fullyrðing Hannesar um fundi í Hvíta húsinu á persónulegu vitnisburði hans, en DV leitar ekki sjálfstæðrar staðfestingar. Greinin virkar þannig frekar sem safn af framburðum en sjálfstæð blaðamennska sem reynir að leysa úr deilunni.

dv.is 2026-06-19 14:30

Dæmdur fyrir nauðgun en refsing fellur niður

Frétt um héraðsdóm þar sem ungur karlmaður var fundinn sekur um kynferðisbrot en refsing felld niður vegna skerðinga hans. Greinin byggir á dómskjalinu sjálfu og endurspeglar sjónarmið beggja aðila málsins, bæði þolanda og ákærða.

Einkunn Vitans: 8/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er vel unnin dómsfrétt sem byggir á skýrum frumheimildum: dóminum sjálfum, vitnisburði aðila og mati sérfróðs matsmanns. Bæði sjónarmið þolanda og ákærða fá rúm í fréttinni, og tilvitnun í orð ákærða gefur lesandanum beint innsæi í vörn hans. Dómdagsetningin er tilgreind (16. júní), dómstóllinn nafngreindur og skipan meðdómsmanns sem geðlæknis nefnd sérstaklega, sem eykur gagnsæi frásagnarinnar. Einn veikleiki er að engin utanaðkomandi sérfræðirödd fær að meta niðurstöðuna sjálfstætt; fréttamaður gæti hafa leitað álits á því hvort slíkar ráðstafanir séu algengar eða hvort þær teljist nægilegar í ljósi fyrri dóma ákærða fyrir kynferðisbrot gegn börnum. Sú staðreynd, að ákærði hafði áður verið dæmdur fyrir kynferðisbrot, er nefnd en ekki sett í samhengi við algengi endurtekinna kynferðisbrota eða árangur réttar- og öryggisgeðdeildarmeðferðar. Framsetningin er þó hlutlæg og fyrirsögnin endurspeglar efni dómsins án ýkju. Í heild er þetta stöðug og traust dómsfrétt sem uppfyllir grunnkröfur um heimildanotkun og jafnvægi.

dv.is 2026-06-19 15:55

Komast enn ekki að við borðið vegna viðhorfa samfélagsins: „Dropinn holaði steininn“

Greinin birtir pistil tveggja talsmanna fatlaðra kvenna og kvára, Jana Birtu Björnsdóttur og Jónínu Rósu Hjartardóttur, í tilefni af afmæli kosningaréttar kvenna. Efnið er nánast eingöngu beinar tilvi…

Einkunn Vitans: 5/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er merkt sem ritstjórnarefni en er í raun endurbirtingarmiðill: nánast allt innihaldið eru beinar tilvitnanir úr grein Jana og Jónínu á Vísi, sem vísað er til sérstaklega. Fréttatexti blaðamanns er í lágmarki og bætir litlu við nema stuttri sögulegri staðreynd um kosningaréttinn 1915 og 1920. Ekkert er nefnt til um hvort haft hafi verið samband við stjórnvöld, sveitarfélög eða aðra aðila sem bera ábyrgð á aðgengi og þátttöku fatlaðs fólks. Fullyrðingar um skort á raunverulegum kosningarétti, úrræðaleysi og kerfislæga mismunun eru settar fram án þess að vísað sé í rannsóknir, tölulegar heimildir eða opinber gögn sem styðja þær; lesandinn getur ekki sannreynt þessar staðhæfingar innan greinarinnar sjálfrar. Þá er framsetningin að öllu leyti frá sjónarhóli tveggja talsmanna; enginn annar rödd kemur til tals, ekki einu sinni til staðfestingar. Sögulegur grunnur um kosningaréttinn er rétt settur fram og gefur greininni ákveðinn fræðslulegan ramma. Sem heild er þetta þó frekar málsvörn en fréttaskrif, og sem ritstjórnarefni skorti samhengi og gagnrýna rýni.

mbl.is 2026-06-19 13:55

Fær stjórnarandstaðan eitthvað fyrir sinn snúð?

Greinin er stutt yfirlitsfréttin um fjögur þingmál stjórnarandstöðunnar á dagskrá Alþingis á síðasta þingfundardegi. Hún nafngreinir þingmenn og lýsir efni málanna án þess að leita viðbragða frá stjórnarmeirihluta eða sérfræðingum.

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Fyrirsögnin „Fær stjórnarandstaðan eitthvað fyrir sinn snúð?" ber merki ritstjórnarlegrar framsetningu frekar en hlutlausrar fréttamiðlunar, en greinin sjálf er nánast hrein upptalning á þingmálum. Það er ákveðin togstreita milli fyrirsagnar sem gefur í skyn efasemdir um árangur stjórnarandstöðunnar og meginmáls sem er fremur óhlutdrægt. Sem stutt þingfrétt sinnir greinin grunnhlutverki sínu: hún nafngreinir þingmenn, tilgreinir flokka þeirra og lýsir efni frumvarpanna fjögurra með viðunandi nákvæmni. Stimpilgjaldið er sett í samhengi við gildandi prósentur og helmingsafslátt, sem er gott. Hins vegar er áberandi að enginn viðmælandi úr stjórnarmeirihlutanum er spurður um afstöðu sína til málanna, þrátt fyrir að fyrirsögnin setji upp spurningu um brautargengi. Jafnframt vantar rödd sérfræðinga eða hagfræðinga varðandi t.d. fjárhagsleg áhrif afnáms stimpilgjalds, sem er mikilvægt efni. Heimildir greinarinnar eru í raun dagskrá Alþingis og opinber þinggögn, sem gera efni málanna sannreynanlegt. Engin upprunaleg heimildavinna er þó sýnileg umfram það.

vb.is 2026-06-19 14:09

Flugfargjöld lækka ekki á næstunni

Ritstjórnargrein sem byggir nær alfarið á umfjöllun New York Times um áhrif olíuverðs á flugfargjöld. Nafngreindur sérfræðingur er vitnað til og töluleg gögn eru nefnd, en samhengi er takmarkað og sjálfstæð greining fráverandi.

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Greinin gerir grein fyrir uppruna sínum: hún vísar beint í vef New York Times og tilgreinir nafngreindan sérfræðing, John Grant hjá Official Airline Guide, sem heimild. Það er jákvætt. Hins vegar er hér um endursögn á efni annars fjölmiðils að ræða, ekki sjálfstæða fréttavinnu. Enginn innlendur sérfræðingur eða fulltrúi íslenskra flugfélaga er spurður um áhrif á íslenskan markað, þrátt fyrir að fyrirsögnin gefi til kynna almenna niðurstöðu sem nái einnig til Íslands. Tölulegar fullyrðingar, eins og að innanlandsflug í Bandaríkjunum séu 28% dýrari en fyrir ári og utanlandsferðir hafi hækkað um 18%, eru ekki beint tengdar við staðfesta heimild innan greinarinnar sjálfrar; lesandinn verður að treysta á að þessar tölur komi úr sömu grein New York Times. Framsetningin er hlutlaus, en fyrirsögnin er víðtækari en efnið: greinin fjallar næstum eingöngu um bandarískan markað en fyrirsögnin gefur til kynna almennt ástand sem gæti verið villandi fyrir íslenskan lesanda. Friðarsamkomulag Bandaríkjanna og Írans er nefnt sem staðreynd en ekki útskýrt frekar. Samantekið er þetta mannsæmilegt yfirlit yfir erlendan fjölmiðil, en skortir sjálfstætt framlag og íslenskt samhengi.

dv.is 2026-06-19 17:30

Þorgerður Katrín: „Það sem er verið að spila á er ótti og hræðsla“

Greinin er nánast eingöngu byggð á viðtali við Þorgerði Katrínu Gunnarsdóttur um þjóðaratkvæðagreiðsluna um aðildarviðræður við ESB. Hún fær rúman vettvang til að setja fram sín sjónarmið en enginn an…

Einkunn Vitans: 4/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er í eðli sínu endursögn á viðtali við einn stjórnmálamann og býður upp á ríkulegan vettvang fyrir sjónarmið Þorgerðar Katrínar án þess að nokkur gagnaðili komi að. Þetta er verulegur veikleiki þegar um pólitískt deiluefni er að ræða; ráðherra fær að kalla andstöðu við ESB-aðild „ótta og hræðslu" og kalla rök andstæðinga „algjört bull" án þess að nokkur þeirra fái að svara. Sjálfstæðisflokkurinn er nefndur beint og honum gerð skil sem pólitískur hindrunaraðili, en enginn fulltrúi hans kemur að. Tilvísunin í skýrslu Hagfræðistofnunar Háskóla Íslands er ekki nákvæm; lesandinn fær ekki að vita hvaða skýrslu er átt við, hvenær hún var gefin út eða hverjar helstu niðurstöður hennar eru. Fullyrðingin um að „matarkarfan lækkaði þegar Svíþjóð og Finnland gengu í Evrópusambandið" er sett fram án tilvísunar í gögn. Framsetningin er einsleit: fyrirsögnin er tilvitnun frá ráðherra sem dregur andstöðuna í gagnrýnilegt ljós, og greinin sjálf færir engan sjálfstæðan ramma utan um fullyrðingar hennar. Sem ritstjórnarefni ber greininni skylda til að gæta jafnvægis, en hér er einfaldlega opnað á rás fyrir einn rödd í pólitískri umræðu. Þó blaðamaðurinn setji stuttlega inn almennan fyrirvara um að sérfræðingar séu ekki sammála um vöruverð, þá er sá fyrirvari of þunnur til að vega á móti heildarframsetningunni.

mbl.is 2026-06-19 14:39

Jarðakaup erlendra aðila verða takmörkuð

Stutt frétt um samþykkt þingsályktunartillögu á Alþingi um takmörkun jarðakaupa erlendra aðila. Greinin nefnir flutningsmenn, atkvæðagreiðslu og næstu skref. Heimildir eru opinberar og sannreynanlegar.

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Frétt þessi er bein og hnitmiðuð: hún tilgreinir þingsályktunartillöguna, flutningsmenn hennar, atkvæðagreiðsluna og hvaða ráðherrar koma að skipun sérfræðihópsins. Allt er sannreynanlegt gegnum þingskjöl Alþingis, og fréttin gerir ekki tilraun til að draga of víðtækar ályktanir. Fyrirsögnin er þó aðeins villandi: tillagan felur ekki í sér beinar takmarkanir á jarðakaupum heldur skipun sérfræðihóps sem á að útfæra tillögur að lagabreytingum. Munurinn skiptir máli, þar sem ekkert hefur verið ákveðið um efni eða umfang mögulegra takmarkana. Þetta er algeng framsetning í fréttamiðlum, þar sem niðurstaðan er seld áður en hún liggur fyrir. Annað sem má benda á er að enginn gagnrýnandi rödd kemur fram; enginn stjórnarandstöðumaður, lögfræðingur eða hagfræðingur er spurður hvort slíkar takmarkanir séu raunhæfar eða æskilegar, til dæmis í ljósi EES-samningsins. Þó allir viðstaddir þingmenn hafi greitt atkvæði með tillögunni er ekki getið hversu margir voru viðstaddir, sem getur skipt máli fyrir þyngd atkvæðagreiðslunnar. Fyrir stutta dagsfrétt af þingstarfi er þetta sæmilegt verk, en fyrirsögnin ofselur efnið og heimildir eru einsleitari en þörf krefur.

vb.is 2026-06-19 14:55

Páll Gunnar: Út úr kú að tala um rekstrar­af­gang

Greinin fjallar um ummæli Páls Gunnars Pálssonar, forstjóra Samkeppniseftirlitsins, á fundi VR, LÍV og Fagfélaganna, þar sem hann hafnaði því að rekstrarafgangur smásölufyrirtækja skipti máli í umræðu…

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er í grunninn frétt af opinberum fundi þar sem Páll Gunnar er nánast eini raddinn; ummæli hans mynda bæði forsendu og niðurstöðu greinarinnar. Það er veikleiki þegar málefnið sjálft, verðlag á dagvörumarkaði, snertir neytendur, smásölufyrirtæki og hagfræðilega greiningu. Gagnrýni Týs í Viðskiptablaðinu er dregin inn sem mótvægi, en aðeins til þess að Páll Gunnar fái að svara henni; enginn fulltrúi smásölunnar, hagfræðingur eða annar óháður sérfræðingur fær að tjá sig um fullyrðingar forstjórans. Þetta er klassískt tilvik þar sem frétt verður í reynd einhliða vegna þess að eingöngu er stuðst við einn heimildamann.

Eurostat-tölurnar sem vísað er til eru staðfestanlegar og góður grunnur, en blaðamaðurinn skoðar þær ekki sjálfstætt og lætur Pál Gunnar ramma þær inn sem „mögulega réttar á sumum sviðum" án þess að efna til nánari greiningar. Fullyrðingin um að matvöruverð sé 55% hærra en meðaltal ESB-landa kemur úr umræðuskjali SKE, sem er nafngreind og opinber heimild, en gagnrýnin á að launastig sé sniðgengið í skjalinu kemur fram án þess að sú gagnrýni sé tengd tilteknum aðilum eða heimildum. Framsetningin er hlutlaus að formi til en veitir SKE mun meira rými en gagnrýnendum. Ef blaðamaðurinn hefði leitað eftir sjónarmiðum frá Samtökum verslunar og þjónustu eða hagfræðingi, hefði greinin verið mun traustari.

mbl.is 2026-06-19 14:54

Einfalt að skrá Hólmstein sem farþega

Greinin fjallar um skráningu aðgerðasinnans Hólmsteins Harðarsonar sem farþega á hvalveiðiskipinu Hval 9 og kannar lagalegar forsendur þess. Byggt er á skriflegum svörum Samgöngustofu, viðtölum við lö…

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Greinin sker sig úr sem fréttaskýring sem leggur sig fram við að afla heimilda úr mörgum áttum: skrifleg svör Samgöngustofu um skráningarkerfið Skútuna, viðtal við Katrínu Oddsdóttur lögmann Hólmsteins og staðfesting frá Ásmundi Rúnari Gylfasyni aðstoðaryfirlögregluþjóni. Þetta gefur lesandanum ágætan grundvöll til að skilja lagalegan ramma málsins og er vel unnin heimildaöflun. Samgöngustofa veitir bæði tæknilegar og lagalegar upplýsingar sem lesandinn getur sannreynt.

Veikleiki greinarinnar er hins vegar sá að útgerðin, eigandi skipsins eða skipstjóri fá ekki rödd. Eigandinn er nefndur óbeint í ummælum lögreglunnar, en blaðamaðurinn virðist ekki hafa leitað eftir viðbrögðum hans eða Hvals hf. Þetta er verulegur annmarki þar sem kjarni málsins snýst einmitt um hvort skipstjóri hafi brotið gegn Hólmsteini; sá sem er sakaður á rétt á að svara. Framsetningu greinarinnar ber að lýsa sem nokkuð hallri: fyrirsögnin og aðaldráttur leggja áherslu á hve auðvelt var að skrá Hólmstein og beina þannig sjónum lesandans að meintri ábyrgðarleysi útgerðarinnar, en ekkert sjónarhorn útgerðar eða skipstjóra kemur til mótvægis. Jafnframt má benda á að lögfræðileg greining greinarinnar byggist eingöngu á mati lögmanns Hólmsteins; fréttamaður hefði getað leitað eftir áliti óháðs sérfræðings í siglingarétti eða réttarfarsmálum til að meta stöðuna hlutlægar. Þrátt fyrir þessa galla er heimildarammi greinarinnar skýr og fjölbreyttur að mörgu leyti, og fréttavinnunni sjálfri er vel sinnt hvað varðar Samgöngustofu og lögreglu.

ruv.is 2026-06-19 16:23

„Viljum leggja okkur öll fram við að bæta úr því sem þegar er orðið“

Frétt um ákvörðun borgarráðs að hefja viðræður við eigendur og leigutaka vegna vöruskemmu við Álfabakka 2A. Greinin byggir nær eingöngu á orðum Einars Þorsteinssonar, formanns borgarráðs, og gefur hvorki íbúum né öðrum aðilum rými til að tjá sig.

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Greinin flytur afmarkaða frétt af ákvörðun borgarráðs og er í grunninn vönduð hvað varðar tilvitnun í nafngreinda heimild, Einar Þorsteinsson. Vandinn liggur í raddflóru: þótt íbúar í Árskógum séu nefndir sem aðilar sem hafi kvartað, fá þeir enga beina rödd í fréttinni. Sú ákvörðun gerir greinina meira að fréttatilkynningu borgarráðs en sjálfstæðri fréttavinnu. Þá skortir einnig samhengi; hvers vegna varð skemman svona stór? Var byggingarleyfi umdeilt? Hverjir eru eigendur og leigutakar? Engar þessara spurninga eru svarðar, og lesandi sem þekkir ekki söguna situr uppi með takmarkaða mynd. Framsetningin hallar eindregið að sjónarhorni borgarráðsins, þar sem fyrirsögnin er bein tilvitnun í Einar og gefur til kynna góðan vilja yfirvalda án þess að ögra þeim um fyrri ákvarðanir. Þetta er ekki rangt flutt, en það er of grunnt og of einhliða til að teljast fullkomin fréttavinna.

mbl.is 2026-06-19 13:19

Myndi matvælaverð lækka eða hækka við ESB-aðild?

Greinin er í raun kynning á viðburði, nánar tiltekið umræðuþáttinn Spursmál á mbl.is. Efnislegt innihald er lítið umfram að tilgreina umræðuefni og þátttakendur. Engin sjálfstæð fréttaflutningsgreining á matvælaverði eða fjármálaáætlun er að finna.

Einkunn Vitans: 5/10
Gagnrýni Vitans

Fyrirsögnin „Myndi matvælaverð lækka eða hækka við ESB-aðild?" gefur til kynna greiningu eða fréttagrein um verðáhrif ESB-aðildar, en efni greinarinnar er einungis kynning á útsendingu þáttarins Spursmál. Þetta misræmi milli fyrirsagnar og efnis er helsta veikleiki greinarinnar; fyrirsögnin loðar við lesandann og losar ekki. Engar heimildir eru nýttar til að svara spurningunni sem fyrirsögnin vekur. Fullyrðingin um að matvælaverð gæti lækkað um fjórðung er sett fram án tilvísunar í neina tiltekna rannsókn, skýrslu eða heimild, þótt viðmælendurnir séu nafngreindir. Þátttakendur eru kynntir sem stjórnarmenn í hagsmunasamtökum (Heimssýn og Evrópuhreyfingunni), sem gefur til kynna andstæð sjónarmið, en greinin sjálf býður lesandanum ekkert efnislegt mat. Minnst er á gagnrýni Birtu Karen Tryggvadóttur á vinnubrögð fjármálaráðherra og þar er vísað í grein sem hún birti fyrr í vikunni, sem er sannreynanleg heimild. Samt sem áður er greinin í heild sinni frekar auglýsing fyrir þátt en sjálfstæð fréttaskrif. Það dregur úr gildi hennar sem frétt, enda fær lesandinn enga nýja vitneskju nema fyrirheit um umræðu síðar sama dag.

mannlif.is 2026-06-19 11:00

Ranglega merkt við „lokið“ á verkefnalista meirihlutans

Greinin fjallar um verkefnalista nýs meirihluta í Reykjavík og bendir á að tveimur verkefnum sé merkt sem „lokið" á verkefnalisti.is, þar af einu sem blaðið telur ranglega merkt. Mannlíf vísar í opinb…

Einkunn Vitans: 5/10
Gagnrýni Vitans

Greinin blandar saman fréttagreininni og túlkun á gagnrýninn hátt sem vert er að taka til skoðunar. Kjarnafullyðingin, að fánaverkefninu sé „ranglega" merkt sem loknu, er í raun mat blaðsins en er sett fram sem augljós staðreynd, bæði í fyrirsögn og meginmáli. Þessi framsetning er vandmeðfarin: greinin segir að „ómögulegt" sé að segja hvort fáninn verði dreginn að húni „alla daga" vegna veðurs og frís starfsmanna, en skoðar ekki hvort verkefnið hafi falist í ákvörðun um að draga fánann daglega frekar en fullkominni framkvæmd yfir allt kjörtímabilið. Þannig gefur greinin einungis eina túlkun á því hvað „lokið" þýðir í þessu samhengi, án þess að gefa meirihlutanum tækifæri til að útskýra skilning sinn. Blaðið sendi að eigin sögn fyrirspurn á alla oddvita meirihlutans og fékk engin svör, sem er til bóta í gagnsæisskyni, en engu að síður er niðurstaðan sett fram sem staðreynd áður en viðbrögð berast. Heimildagrunnurinn er aðallega vefsíðan verkefnalisti.is, sem er opinber og sannreynanleg heimild; það er styrkleiki. Hins vegar vantar alla utanaðkomandi sérfræðirödd eða samanburð við sambærilega verkefnalista annarra sveitarfélaga eða fyrrverandi meirihluta. Greinin er stutt og býður ekki upp á dýpri greiningu á verkefnalistanum sem heild, heldur snýst nánast eingöngu um fánaverkefnið. Þetta er í raun frekar skoðanaleg nálgun í búningi fréttar.