Ljós í óreiðu samtímans
visir.is 4183 gr. 6.0
ruv.is 2017 gr. 6.1
mbl.is 1676 gr. 5.7
dv.is 1520 gr. 5.2
vb.is 958 gr. 5.8
mannlif.is 418 gr. 5.0
nutiminn.is 301 gr. 4.7
heimildin.is 294 gr. 6.4
samstodin.is 14 gr. 4.6
viljinn.is 2 gr. 4.5
visir.is 4183 gr. 6.0
ruv.is 2017 gr. 6.1
mbl.is 1676 gr. 5.7
dv.is 1520 gr. 5.2
vb.is 958 gr. 5.8
mannlif.is 418 gr. 5.0
nutiminn.is 301 gr. 4.7
heimildin.is 294 gr. 6.4
samstodin.is 14 gr. 4.6
viljinn.is 2 gr. 4.5
visir.is 2026-03-29 13:43

Ís­land og ESB – sér­staða og aðildar­viðræður

Albert Jónsson greinir hér frá þeirri stöðu að aðildarviðræður Íslands við ESB myndu verða einstakar vegna sérstöðukrafna íslenskra ráðherra um auðlindaforræði. Hann vitnar í ummæli forsætisráðherra, …

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Nafngreindar tilvitnun úr ræðum þriggja ráðherra — forsætisráðherra, utanríkisráðherra og atvinnuvegaráðherra — gefa frásögninni fótfestu sem vantar of oft í pólitískar greinargerðir. Albert Jónsson byggir greiningu sína á þessum opinberu ummælum og á þekkingu sinni á ESB-reglum, og það er skynsamlegt grundvöllur. Hins vegar er þröskuldurinn hér einungis hliðin Íslands: engin tilraun er gerð til að kanna hvað ESB-hlið segir um svigrúm til undanþága, og engin tilvísun til dæmisögunnar — til dæmis undanþága Danmerkur eða sértilvika Grænlands — sem gæti styrkt eða veikt aðalrök pistilsins.

Það vantar einnig skýrleika á því hvort þetta er greinaskrif (skoðun) eða hlutlæg fréttagreining; framsetningin þykist vera hlutlæg en fullyrðingar eins og „fátt ef nokkuð með samninga og málamiðlanir að gera" eru túlkunarleg dómsatriði án þess að þeim sé komið á framfæri sem slík. Textinn brotnar bókstaflega á miðri setningu — „Meðal þess sem fólst í h" — og það bendir til þess að hluti hans vanti, sem skaðar trúverðugleika heildarmyndarinnar.

vb.is 2026-03-29 14:05

Ís­land hefur tekið nýtingu sjávar­afurða á annað stig

Fréttaskýrslan kynnir Christian Chramer, forstjóra norska sjávarútvegsráðsins (Sjømat Norge), fyrir erindi hans á aðalfundi Samtaka fyrirtækja í sjávarútvegi þann 27. mars. Hann fjallar um áskoranir o…

Einkunn Vitans: 5/10
Gagnrýni Vitans

Nafngreind heimild — Christian Chramer — gefur frásögninni trúverðugleika, og beinar tilvitnunar úr viðtali við hann styrkja efnið. Hins vegar er textinn augljóslega ókláraður: hann brotnar bókstaflega á miðri spurningu („Ef Ísland og Noregur eru borin saman, hverjir eru styrkleikar") án þess að svar eða niðurstaða komi fram. Þetta er ekki minniháttar gloppur — frásögnin á lokahluta sinn einfaldlega ekki.

Að auki ber fréttaskýrslan sterk einkenni kynningarefnis; hún er að mestu sett upp sem forkynnir fyrir erindi Chramers á aðalfundinum frekar en sjálfstæð frétt. Engar gagnstæðar heimildir eða íslenskir sjávarútvegsmenn eru spurðir um þær fullyrðingar sem hann setur fram, til dæmis um að Ísland hafi tekið nýtingu afurða „á annað stig". Sú staðhæfing, sem jafnvel er notuð sem fyrirsögn, er ekki studd gögnum eða öðrum heimild­um — hún stendur ein og óstudd.

visir.is 2026-03-29 14:34

Þór­bergur og Lax­ness í ruslinu

Rithöfundurinn Hallgrímur Helgason fann bókina Bréf til Láru eftir Þórberg Þórðarson í pappírsgámi á endurvinnslustöð Sorpu og birti mynd af því á Facebook. Pistillinn fjallar um þá umræðu sem þaðan a…

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Nafngreindar heimildir — Hallgrímur Helgason, Sverrir Norland, María Hjálmtýsdóttir og fleiri — gefa frásögninni þyngd og trúverðugleika, og beinar tilvitnanir eru notaðar af smekkvísi. Hins vegar er þetta pistill fremur en hefðbundin fréttaskýrsla: engin gagnstæð sjónarmiðs eru skoðuð með skipulegum hætti og engin tilraun gerð til að leita til stofnana — t.d. Bókmenntamiðstöðvar, Þjóðbókhlöðu eða útgefenda — um hvort til séu skipulagðar lausnir á þessum vanda. Textinn brotnar bókstaflega á miðri setningu þegar Fríða Þorkelsdóttir er kynnt til sögunnar, sem bendir til þess að frásögnin sé ófullgerð; þessi galli einn og sér dregur úr heildargæðum verksins.

ruv.is 2026-03-29 14:40

Sjö íbúðir fyrir eldri borgara á Selfossi standa tómar

Ellý Tómasdóttir, bæjarfulltrúi Framsóknarflokksins í minni hluta í bæjarstjórn Árborgar, vekur athygli á því að sjö af sextán eldri borgaraíbúðum á Grænumarkarsvæðinu á Selfossi standi tómar og séu e…

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Nafngreindar heimildir gefa frásögninni trúverðugan grunn — bæði Ellý Tómasdóttir og Bragi Bjarnason eru tilgreindir með nafni og stöðu. Hins vegar er afstaða bæjarstjórans einungis kynnt í einum stuttum lið og kemur ekki í beinum tilvitnunum; lesandinn fær ekki að heyra hvernig stjórnarmeirihlutinn skýrir þessa stöðu — af hverju hafa íbúðirnar orðið ónýtar, hvenær hófst vandinn og hvern ber ábyrgðina.

Frásögnin byggir að mestu á sjónarmiðum minni hlutans og skapar þar með ósemjanlega frásagnarskekku: Ellý er aðalraddin, hún er tekin í langan viðtal, en bæjarstjórinn fær aðeins stutt svar til að koma á framfæri. Engin tilraun er gerð til að ná í þjónustudeild sveitarfélagsins, húsnæðisnefnd eða fagaðila sem gætu lagt mat á hvað „ekki ásættanlegar" þýðir í raun og hvað þyrfti til að gera íbúðirnar búsetuhæfar. Þessi eyða vegur þungt þegar staðhæfingin um „hálfónýtar" íbúðir er miðlæg í frásögninni.

visir.is 2026-03-29 14:41

Íranir búa sig undir á­rásir landherliðs

Fréttaskýrslan fjallar um hernaðarlegar undirbúningsaðgerðir Bandaríkjahers við Íran og yfirlýsingar íranska þingforseta Mohammad Baqer Qalibaf um að íranskar hersveitir séu tilbúnar að bregðast við i…

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Nafngreindar heimildir eru til staðar — Qalibaf er tilvitnað beint og Marco Rubio er nafngreindur — en þyngsta þráðurinn í frásögninni, fullyrðingin um að varnarmálaráðuneyti Bandaríkjanna sé að undirbúa margra vikna hernaðaraðgerðir á jörðu niðri í Íran, er eingöngu reist á „heimildarmönnum" Washington Post. Lesandinn fær ekki að vita hverjir þessir aðilar eru, hvaða stöðu þeir gegna eða hvort þeir tjáðu sig með skilyrðum nafnleyndar — þetta er veruleg veikleiki þegar um svo afdrifaríkar fullyrðingar er að ræða.

Frásögnin flækist einnig vegna þess að hér er raðað saman mörgum ótengdum atburðum — Hútar, Ísraelsher, líbanskir blaðamenn, fundir í Islamabad — án þess að skýra samhengi eða gefa hlutaðeigandi aðilum kost á að svara. Engin tilraun er gerð til að afla athugasemda frá bandarísku vörnum­álaráðuneytinu við þær fullyrðingar sem í fréttinni koma fram um fyrirætlanir þeirra. Það er einkennilegt þegar Washington Post-heimildirnar eru megingrundvöllur einna veigamestu staðhæfingarinnar í textanum.

visir.is 2026-03-29 15:03

Ó­sátt með á­byrgðar­leysi eftir að börn lentu í bíl­slysi á skóla­tíma

Foreldrar barna í Urriðaholtsskóla í Garðabæ gagnrýna skólann og bæjaryfirvöld fyrir ábyrgðarleysi í kjölfar bílslyss þar sem stúlkur í 6. og 7. bekk lentu í árekstri á leið í skólasund. Rútubílstjóri…

Einkunn Vitans: 5/10
Gagnrýni Vitans

Nafngreindar heimildir — Kristbjörg Hildur Guðmundsdóttir og Ásdís Thelma Fanndal Torfadóttir — bera uppi alla frásögnina, en hlutar hennar brotna á miðri setningu og textinn lítur út fyrir að vera ófullgerður. Þetta er veruleg gæðagalli: ekki er ljóst hvort lokamálsgrein hafi tapast í útgáfu, og lesandi fær ekki heildarfrásögn af málinu.

Aðilar sem gagnrýndir eru — skólastjórinn, aðstoðarskólastjórinn, Garðabær og rútubílstjórinn — fá ekki raunverulegt svarúrræði. Vitnað er í tölvupóst frá aðstoðarskólastjóra og símtal við skólastjóra, en blaðamaðurinn hefur augljóslega ekki leitað eftir sjálfstæðum svörum þessara aðila á þessum tímapunkti. Fullyrðing Ásdísar um að „hvorugur bílstjóranna hringdi í Neyðarlínuna" er tekin beint upp án þess að nokkur tilraun sé gerð til að fá staðfestingu frá lögreglunni eða rútufyrirtækinu. Tilkynning lögreglu er nefnd en ekki vitnað til hennar á ítarlegan hátt. Þegar meginstaðhæfingin — að lögregla hafi ekki verið kvödd — hvílir eingöngu á einni heimild án beinnar staðfestingar, er fréttaskýrslan veik á þeim stigi.

vb.is 2026-03-29 15:06

Hilmir snýr heim og enn af erindisleysu fjölmiðlanefndar

Pistillinn fjallar um ráðningu Magnúsar Hlyns Hreiðarssonar til RÚV og notar hana sem tilefni til að gagnrýna yfirráð ríkismiðilsins á fjölmiðlamarkaði. Höfundur, Örn Arnarson, heldur því fram að RÚV …

Einkunn Vitans: 4/10
Gagnrýni Vitans

Nafngreindar heimildir eru nánast fjarverandi — pistillinn hvílir nær eingöngu á skoðunum og mat Arnar Arnarsonar sjálfs, án þess að nokkur sérfræðingur, hagfræðingur eða gagnrýnandi á fjölmiðlamarkaði sé viðráðinn til að styðja eða vega á móti þeim fullyrðingum sem fram koma. Staðhæfing um að frjálsir fjölmiðlar „geti hreinlega ekki keppt við ríkismiðilinn" er sett fram sem staðreynd en engar tölur, skýrslur eða heimildir eru nefndar til sönnunar. Á sama hátt er selt á framfæri sem víst mál að hluthafar Sýnar muni yfirgefa sjónvarpsfréttastofu eftir sölu á fjölmiðlarekstri — en þetta er getgáta, ekki staðfest upplýsing.

Frásögnin er skrifuð sem greinargóður pistill fremur en fréttaskýrsla, og það er fullkomlega lögmætt — en hún er þó sett í fréttastofulegt samhengi án þess að lesandinn sé skýrlega vara við að um skoðanir sé að ræða en ekki skýrslugerð. RÚV fær enga möguleika til að svara gagnrýninni; þar sem stofnunin er helsta skotmark textans hefði fagleg vinnubrögð kallað á að leita eftir viðbrögðum. Textinn brotnar bókstaflega á miðri setningu í lokin — sem bendir til þess að um ófullgerðan texta sé að ræða — en það er tæknilegt mál sem dregur þó úr heildarmati á kynningu efnisins.

visir.is 2026-03-29 15:50

Ný könnun: Há­stökk Við­reisnar í Hafnar­firði

Fréttaskýrslan fjallar um nýja skoðanakönnun Maskínu fyrir DV um fylgi stjórnmálaflokka í Hafnarfirði fyrir sveitarstjórnarkosningar 2026. Samkvæmt könnuninni tvöfaldar Viðreisn fylgi sitt og gæti orð…

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Nafngreindar upplýsingar um könnunina — framkvæmdaraðili (Maskína), uppdrátturinn (DV), tímabil og fjöldi svarenda — gefa skýran grunn til að meta trúverðugleika gagnanna. Hins vegar vantar nokkrar grundvallarupplýsingar: skekkjumörk könnunarinnar koma hvergi fram, né er gerð grein fyrir þýðinu eða aðferðafræðinni að öðru leyti. Þar sem könnunin er kjölfestan í allri frásögninni er þessi eyða í skýrleika aðferðafræðinnar ábending um að bæta mætti nákvæmni.

Framsetningin er að mestu hlutlæg og vísar jafnt til allra flokka, en túlkunin á bæjarstjórnarmyndun — til dæmis að samstarf Sjálfstæðisflokks og Samfylkingar sé „ólíklegasta svipmyndin" — er sett fram sem hlutlæg niðurstaða án þess að nokkur heimild sé vitnað til. Enginn fulltrúi flokka er beðinn um athugasemd við þessa greiningu, og enginn sérfræðingur í sveitarstjórnarmálum eða kosningaþátttöku fær tækifæri til að meta gildi könnunarinnar. Þar sem þetta eru fyrstu vísbendingar um bæjarstjórnarsamsetningu eftir kosningar, hefði slík hlutlæg rödd bætt fréttina.

visir.is 2026-03-29 16:24

Enn ó­hlýðnast ferða­menn: „Öldurnar skella á stuðlaberginu eins og sprengingar“

Frétt fjallar um hætturnar í Reynisfjöru þar sem hópur ferðamanna varð nærri öldunni á föstudaginn. Leiðsögumaður Adolf Ingi Erlingsson birti myndband á Facebook sem hefur verið skoðað 230 þúsund sinn…

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Nafngreind heimild — Adolf Ingi Erlingsson, leiðsögumaður og fyrrverandi íþróttafréttamaður — ber alla frásögnina uppi, og það er styrklegt. Tilvitnun hans er greinargóð og gefur skýra mynd af aðstæðum í fjörunni. Vandinn er hins vegar að sjónarmiðið sem kemur fram er eingöngu hans: engin önnur rödd fær að tjá sig, hvort sem um er að ræða fulltrúa sveitarfélagsins Mýrdalshrepps, öryggisfulltrúa, lögregluna eða þá ferðamenn sem um ræðir í myndbandinu.

Framsetningin er þannig einhliða — ferðamennirnir eru kallaðir „fávitar" (í titli myndbands Adolfs Inga, sem er endurtekin hér án fyrirvara) og frásögnin staðfestir þá skilgreiningu á þá án þess að leita eftir andmælum eða samhengi. Þá er fullyrðingin um banaslysið „fyrsta síðan auknar öryggisráðstafanir voru gerðar" sett fram sem staðreynd án þess að heimild sé tilgreind. Fréttastofa hefði auðveldlega getað leitað til sveitarfélagsins eða Ferðamálasamtaka Suðurlands til að fá hlutlægar upplýsingar — og til að ganga úr skugga um hvort eitthvað sé gert til úrbóta í kjölfar þessa nýjasta atviks.

ruv.is 2026-03-29 16:34

Afkoma matvöruverslana tiltölulega lítill hluti af matvöruverði

Fréttaskýrslan fjallar um hækkun matvöruverðs á fyrsta ársfjórðungi og vitnar til Benedikts S. Benediktssonar, framkvæmdastjóra Samtaka verslunar og þjónustu, sem útskýrir hækkanirnar með erlendum og …

Einkunn Vitans: 4/10
Gagnrýni Vitans

Benedikt S. Benediktsson fær að setja fram fullyrðingar sínar um arðsemi matvöruverslana og verðlag án þess að nokkur gagnstæð rödd sé kynnt — hvorki hagfræðingur, neytendaverndarstofa né fulltrúi framleiðenda. Fullyrðingin um að „afkoman er tiltölulega lítill hluti af matvælaverðinu" er lykilstaðhæfing í frásögninni en hún er aldrei studd tölulegum gögnum eða óháðri heimild. Lesandinn fær einfaldlega orð hagsmunaaðila án þess að blaðamaðurinn geri tilraun til að staðfesta eða ganga í berhögg við hana.

Það vantar einnig gagnlegar samanburðartölur: hvernig þróast hagnaðarhlutfall dagvöruverslana á Íslandi miðað við önnur Norðurlönd? Hvað segja tölur Hagstofu eða Samkeppniseftirlitsins? Blaðamaðurinn spyr Benedikt hvort verslanir „gefi eftir í arðsemiskröfu" en lætur hann svara óáskoraðan. Frásögnin lítur þannig út eins og tilkynning frá hagsmunasamtökum fremur en sjálfstæð fréttaflutningur.

ruv.is 2026-03-29 16:52

Ísland sat hjá í atkvæðagreiðslu um versta mannúðarglæp sögunnar

Fréttaskýrslan fjallar um ályktun allsherjarþings Sameinuðu þjóðanna þar sem þrælasala Afríkumanna á nýlendutímanum var lýst yfir sem versti mannúðarglæpur sögunnar. Ályktunin var samþykkt með 123 atk…

Einkunn Vitans: 5/10
Gagnrýni Vitans

Nafngreindar heimildir eru af skornum skammti — John Mahama, forseti Gana, er eini aðilinn sem fær beinan rödd í fréttinni, en engin skýring kemur fram á því hvernig íslenska afstaðan til hjásetu var mörkuð eða af hverju. Þegar fyrirsögnin leggur þunga á að Ísland hafi „setið hjá" er eðlilegt að búast við því að íslensk stjórnvöld eða utanríkisráðuneytið hafi verið spurð út í afstöðuna — engar slíkar heimildir eru hér.

Bresk sjónarmiðið, þar sem stjórnvöld hafna bótaskyldu með þeim rökum að ríki samtímans beri ekki ábyrgð á gjörðum fortíðarinnar, er rakið án þess að nokkur nafngreindur breskur embættismaður sé tilgreindur. Tölfræðin um tólf til fimmtán milljónir þrælkaðra Afríkumanna og tvær milljónir sem féllu á leiðinni er sett fram sem staðreynd án þess að heimild sé gefin upp. Frásögnin er skýr og upplýsandi að mestu, en skortur á íslenskri heimild — þegar Ísland er sett í skautið í fyrirsögn — er mestu gallinn.

vb.is 2026-03-29 17:05

Ríkisstjórn án trúverðugleika

Pistill ritstjórnar heldur því fram að ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur skorti trúverðugleika í ríkisfjármálum og að flestar aðgerðir hennar séu til þess fallnar að auka verðbólgu. Nefnd eru dæmi u…

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Nafngreindar heimildir eru til staðar — Kári S. Friðriksson hjá Arion banka, Ásgeir Jónsson seðlabankastjóri og Eyjólfur Ármannsson innviðaráðherra — og þær gefa pistlinum ákveðinn fræðilegan grundvöll. Hins vegar er þetta greinilega ritstjórnargrein, ekki hlutlæg fréttaskýrsla, og framsetningin hefur ekkert tillit til þess að gefa ríkisstjórninni rými til að svara sakarefninu beint. Fullyrðingin um að „meira og meira allt" sem ríkisstjórnin geri auki verðbólgu er víðtæk og berst fram sem staðreynd fremur en mat — án þess að gagnstæðar túlkanir eða hagfræðilegar hliðar séu viðurkenndar.

Tölurnar sem Kári S. Friðriksson gefur upp — 18–25% hækkun á leiguverði — berast án þess að aðrar hagfræðilegar mat eða andmæli séu nefnd, þótt um umdeilt spá sé að ræða. Niðurstaðan um að fjármálaáætlun Daða Más Kristóferssonar „muni engu breyta" er sett fram sem víss sannleikur, ekki túlkun. Framangreint er dæmigert fyrir ritstjórnargreinar, en Vitinn lætur hjá líða að gera sérstaka kröfu um hlutlægni í slíkum pistlum — þó ber að taka fram að engin merki er um að ríkisstjórnin hafi verið beðin um umsögn eða að andstæðar hagfræðilegar raddir hafi verið leitar.

ruv.is 3 heimildir 2026-03-29 11:56

Ársæll hættur sem skólameistari Borgarholtsskóla

Ársæll Guðmundsson, skólameistari Borgarholtsskóla, staðfestir að hann muni ekki snúa aftur til starfa og telur ákvörðunina tengjast gagnrýni hans á breytingar í skólakerfi og samskiptum við ráðherra …

Einkunn Vitans: 5/10
Gagnrýni Vitans

Nafngreind heimild — Ársæll sjálfur — ber upp alla frásögnina, en ráðuneytið, Inga Sæland og Guðmundur Ingi Kristinsson fá ekkert svarúrræði þótt alvarlegar fullyrðingar séu gerðar gegn þeim. Ársæll heldur því fram að vinnubrögð ráðuneytisins séu „fyrir neðan allar hellur" og að ákvörðunin um auglýsingu starfsins tengist deilu hans við sitjandi ráðherra — en engin tilraun er gerð til að ganga eftir viðbrögðum hlutaðeigandi aðila.

Frásögnin gefur í skyn að tengsl séu á milli skylur Ársakels og skóstevguna og starfsloka hans, án þess að þessi orsakasamhengi séu rannsökuð eða gagnstæðar skýringar skoðaðar. Þetta er veigamikil eyða: þegar mann ráðgert er látinn tjá sig um sitjandi ráðherra með svona skarpan gagnrýni, hefði blaðamennska krafist þess að hlutaðeigandi ráðuneyti og ráðherra fengju tækifæri til að svara — hvort sem þær hafna eða staðfesta. Kærumál Ársakels fyrir Landsrétti er gefið upp sem staðreynd en niðurstaðan liggur ekki fyrir, og það er ekki gert skýrt.

visir.is 2026-03-29 11:01

Virðingaleysi í sam­fé­laginu

Marta Wieczorek, foreldri og kennari, skrifar skoðanagrein um virðingaleysi í samfélaginu og í skólum. Hún tengir hegðunarvanda og námserfíðleika nemenda við skort á uppeldi og of mikla skjátíma heima…

Einkunn Vitans: 5/10
Gagnrýni Vitans

Nafngreindur höfundur — Marta Wieczorek — kynnir sig sem bæði foreldri og kennara, en frásögnin hvílir nær eingöngu á persónulegri reynslu og fullyrðingum sem ekkert vísindalegt eða tölfræðilegt undirlag er gefið upp fyrir. Þegar hún staðhæfir t.d. að „efni og kerfi eru hönnuð til að örva heilann stöðugt" er um vel þekkta kenningu að ræða, en engin heimild er nefnd — ekkert rannsóknarlegar skýrslur, ekkert sálfræðingar né taugavísindamenn. Þetta er skoðanagrein, og það er eðlilegt, en tónninn er oftar lýðræðislegur en faglegar skýrslur gefa tilefni til.

Frásögnin er einhliða með skýrum hætti: foreldrar sem styðja börn sín gegn kennurum eru sakaðir um ranghugsun og skaðlegt uppeldi, en ekkert rúm er gefið þeirri skoðun að sum tilvik gætu snúist um óréttlátar reglur, of harðar viðbrögð skóla eða málamyndaskyldu í stað fræðslu. Einnig endar textinn bókstaflega á miðri setningu — „Það skiptir ekki máli hvort um er að ræða skólastjóra," — sem gefur til kynna að hluti textans vanti og ritstjórnarleg yfirlestur hafi ekki átt sér stað.

visir.is 2026-03-29 10:00

Læra nem­endur meira ef skóla­dögum fjölgar?

Höfundur, Sigrún Ólöf Ingólfsdóttir, gagnrýnir samanburð Mennta- og barnamálaráðuneytisins á fjölda skóladaga á Íslandi og Norðurlöndunum, og heldur því fram að ráðuneytið noti misvísandi tölur. Hún f…

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Fullyrðing um að ráðuneytið noti „óbreyttar tölur" fyrir Norðurlöndin á meðan það fækkar skóladögum á Íslandi er veigamikil sakargift — en engin tilraun er gerð til að leita svara frá ráðuneytinu eða fá athugasemdir þess. Þar sem pistillinn er skrifaður af nafngreindum höfundi og er skýrt skoðanagrenni, má taka frásögnin í þeim ljósi, en þessi eyða er áberandi þegar um er að ræða beina gagnrýni á stofnun.

Vísanir til rannsókna eru almennar og ónafngreindar — „fjöldi rannsókna sýnir að gæði kennslu skiptir mun meira máli" — án þess að nokkur tiltekin rannsókn eða heimild sé nefnd. PISA-tölurnar um Finnland (190 dagar) og Eistland (175 dagar) eru settar fram sem staðreyndir án heimildatilvísunar, og fullyrðingin um að finnskir nemendur séu í færri klukkustundir á dag en íslenskir er óstudd. Þetta gerir erfiðara fyrir lesanda að staðreyna þrað frásagnarinnar, þótt heildartónn pistilsins sé greinilega skoðanaflokkur fremur en hefðbundin fréttaskrif.

visir.is 2026-03-29 09:02

Ógnir núna ekkert á við á­hættu fram­tíðar

Jóhanna Hlín Auðunsdóttir, forstöðumaður loftslags og sjálfbærni hjá Landsvirkjun, skrifar skoðanagrein þar sem hún heldur því fram að skammtímaóvissa í alþjóðamálum megi ekki leiða til bakslags í sjá…

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Nafngreindar heimildir — Global Risk Report 2026 og „State of the Global Climate 2025" frá Alþjóðaveðurfræðistofnuninni — gefa pistlinum nokkurt stoðefni, en þær eru aðeins nefndar í förum, án þess að einstaka tölur eða niðurstöður séu settar fram með nákvæmni sem gerir lesanda kleift að staðfesta þær sjálfstætt. Þetta er oft eðlilegt í skoðanagreinum, en þegar skýrslur eru notaðar sem meginrökstuðningur væri hnykkt á fleiri beinum tilvitnunum.

Mesta veikleiki frásagnarinnar er þó sú staðreynd að þetta er yfirlýst skoðanagrein eftir starfsmann Landsvirkjunar — sem fær af því að setja stofnunina í jákvætt ljós — án þess að lesandinn fái nokkurn gagnstæðan rödd. Fullyrðingin um að „bakslag í sjálfbærni sé einfaldlega ekki í boði" er sett fram sem hlutlæg niðurstaða, en hér er enginn gagnrýninn aðili, enginn hagfræðingur eða umhverfisstefnusérfræðingur utan Landsvirkjunar sem mæti þessum sjónarmiðum. Textinn gefur í skyn að öll sjálfbærnistefna Landsvirkjunar sé óyggjandi rétt, þótt þetta sé í raun einhliða kynning á stefnu stofnunarinnar — klædd í almennan fróðleik.

visir.is 2026-03-29 09:30

Ís­land í Evrópu­sam­bandinu

Höfundur Jón Frímann Jónsson flytur rök með aðild Íslands að Evrópusambandinu og lýsir uppbyggingu sambandsins, þ.m.t. lögsögu þess, Evrópuþingið og framkvæmdastjórnina. Pistillinn er skrifaður í pers…

Einkunn Vitans: 3/10
Gagnrýni Vitans

Fullyrðing um að Evrópuandstæðingar „hafi ekki áhuga á staðreyndum og raunveruleikanum" er sett fram sem víst og óumdeilt — án þess að nokkur gagnstæður aðili fái að svara eða að nein heimild styðji hana. Þetta setur tóninn fyrir alla frásögnina: pistillinn er meðvitað málflutningur, ekki fréttagreining, og enginn tilraun er gerð til þess að gefa gagnrýnendum ES lögmætar hliðar eða rök.

Fræðilegar upplýsingar um lögsögu Evrópusambandsins — fimm flokkar samkvæmt Lissabon-sáttmálanum — eru kynntar sem staðreyndir en heimildir eru einungis nefndar með lauslegum hætti: „mynd fengin af Wikipedia". Engar formlegar skírskotanir til lagalegra texta, Evrópuréttarfræðinga eða annarra sérfræðiheimilda. Auk þess brotnar frásögnin bókstaflega á miðri setningu — eins og hluta textans vanti — og lesandinn fær aldrei fulla umfjöllun um Ráðherraráðið sem lofað var. Þetta dregur verulega úr trúverðugleika framsetningarinnar sem greinargerð.

viljinn.is 2024-11-18 13:37

Dagur er umdeildur en hann er líka mjög vinsæll

Pistillinn heldur því fram að Samfylkingin sé að gera mistök með því að nota Dag B. Eggertsson ekki meira í kosningaherferð sinni, þar sem hann sé mjög vinsæll þrátt fyrir að vera umdeildur. Höfundur …

Einkunn Vitans: 5/10
Gagnrýni Vitans

Nafngreindar heimildir — gröf frá Kolbeini Stefánssyni og Maskínu-könnunin frá ágúst — gefa einhvern farveg, en frásögnin er í grundvallaratriðum skoðanapistill án þess að nokkur utanaðkomandi aðili sé spurður álits. Yfirskrift og þráður pistilsins ganga út frá því sem staðreyndum þurfi ekki að skýra: að Dagur B. Eggertsson sé „sannarlega mjög vinsæll" — og þó er eina „sönnunin" fyrir þeirri fullyrðingu fylgistölur flokksins í borginni, ekki vinsældir hans persónulega. Þetta er veigamikil greiningarskekkja sem aldrei er tekin til gagnrýninnar skoðunar.

Tekur þarf einnig fram að engin tilraun er gerð til að skoða aðra mögulega skýringu á þróun Samfylkingarinnar í borgarpólitík — til dæmis að aðrir þættir en Dagur sjálfur gætu skýrt vöxtinn. Að auki eru töluleg samanburðargildi notuð lauslega: „ca 54%" og „26% ágúst" eru tekin sem gefnar staðreyndir án þess að upprunaheimildin sé nákvæmt tilgreind umfram eitt orð, „Maskínan". Pistillinn er skrifaður af sannfæringu fremur en greiningu, og þótt það sé leyfilegt í álitsgreinum, er mikilvægt að gera þá greinarmun skýran — eitthvað sem hér er ekki gert.

viljinn.is 2024-11-25 15:08

Flokkur fólksins með skaðlegustu stefnuna

Brynjar Níelsson, frambjóðandi Sjálfstæðisflokksins og fyrrverandi þingmaður, gagnrýnir Flokk fólksins ogIngu Sæland í færslu á samfélagsmiðlum. Hann fullyrðir að stefna flokksins sé skaðlegust allra …

Einkunn Vitans: 4/10
Gagnrýni Vitans

Níelsson fær hér óhindrað rúm til að setja fram harðar fullyrðingar um stefnu Flokks fólksins — meðal annars að hún muni „eyðileggja lífeyrissjóðakerfið" — án þess að Inga Sæland eða aðrir fulltrúar flokksins séu spurðir um viðbrögð sín. Þegar einstaklingsleg gagnrýni þessarar alvarleika er birt sem frétt, en viðkomandi fær ekkert svarúrræði, bregst frásögnin grundvallarskyldu blaðamennsku.

Efnislegar staðhæfingar Níelssonar — til dæmis um lífeyrissjóðakerfið — eru ekki kannaðar né útskýrðar; lesandinn fær enga heimild utan upprunalegrar Facebook-færslu frambjóðandans. Þetta er ekki greining á pólitískri stefnu, heldur einhlíð kynning á árás á samkeppnisflokk — án þess að nokkur tilraun sé gerð til að meta hvort fullyrðingarnar standist skoðun.

samstodin.is 2026-01-19 10:22

Segir Trump hafa misst vitið

Fréttaskýrslan fjallar um færslu Ólafs Stephensen, framkvæmdastjóra Félags atvinnurekenda, á samfélagsmiðlum þar sem hann lýsir þeirri skoðun sinni að Donald Trump hafi „misst vitið" í kjölfar ummæla …

Einkunn Vitans: 5/10
Gagnrýni Vitans

Nafngreind heimild — Ólafur Stephensen — er greinilega til staðar, en fréttaskýrslan er í raun ekkert annað en endursögn á einni samfélagsmiðlafærslu, án þess að bæta nokkru við. Enginn annar aðili er spurður um viðfangsefnið: ekki fulltrúi Félags atvinnurekenda til að staðfesta hvort færslan endurspegli stefnu félagsins, ekki íslenskur stjórnmálafræðingur til að leggja mat á þá þróun sem Ólafur lýsir, og ekki er vísað til þeirra upphaflegu ummæla Trumps með beinum hætti — lesandinn þarf að treysta á lýsingu Ólafs.

Útgáfa fréttarinnar er vandinn: hér er einstaklingur að tjá sér á samfélagsmiðlum, og blaðamaður tekur við þeirri skoðun sem nánast staðreynd — „Ólafi er brugðið, líkt og heimsbyggðinni" — án þess að gera nokkra tilraun til að setja fullyrðinguna í víðara samhengi eða bera hana saman við gagnstæðar skoðanir. Sú niðurstaðssetning er dæmigert dæmi um frásagnarglímu þar sem ritstjórnarlegt mat skýrist ekki frá þeirri skoðun sem vitnað er í.