Ósýnileg stjórnarskrárákvæði
Skoðanagrein á Vísi, birt dagi fyrir þjóðaratkvæðagreiðslu, sem heldur því fram að íslensk stjórnskipun hvíli á óskráðum reglum um framsal ríkisvalds og að framkvæmdavaldið sé í reynd hliðvörður löggjafans við innleiðingu EES-gerða. Röksemdafærslan er skipulögð og óvenju heiðarleg um eigin mörk. Helsti bresturinn er að hún byggir nær alfarið á ónefndum álitsgerðum og dómum sem lesandinn getur ekki gengið að.
Greinin er birt sem skoðanaefni og verður að metast á þeim forsendum: hún er rökfærsla, ekki frétt. Þar stendur hún sig betur en meirihluti þess sem birtist í aðdraganda kosninga. Höfundur byggir upp eina afmarkaða röksemd, að stjórnskipulegur grundvöllur framsals ríkisvalds sé óskráður og því óljós, og heldur sig við hana. Hann tekur sjálfur fram að EES-aðild og ESB-aðild feli ekki í sér jafnmikið framsal, nefnir hvar munurinn liggur og segir skýrt að röksemdin sé hvorki með né á móti aðild. Slík sjálfsafmörkun er sjaldgæf í kosningaskrifum og hún styrkir textann.
Verifiability er hins vegar veika hliðin, og það er alvarlegra en það virðist því öll þyngd greinarinnar hangir á lögfræðilegum gögnum. Talað er um „lögfræðilegar álitsgerðir sem lagðar hafa verið fyrir Alþingi“, „opinbera rannsókn sem lögð var fyrir Alþingi“, ábendingu réttarfarsnefndar og niðurstöðu Hæstaréttar, en ekkert er nefnt með heiti, höfundi, ári eða málsnúmeri. Þetta er ekki heimildaleysi; heimildirnar eru til og eru nefndar sem gerðir og skjöl. En lesandi sem vill sannreyna kjarnafullyrðinguna, að ytri mörk óskráðu reglunnar séu óskýr og að ekki hafi reynt á hana fyrir dómi, getur það ekki innan greinarinnar. Það hefði kostað eina setningu á hverjum stað.
Röksemdafærslan sleppir líka einu andsvari sem hún hefði átt að takast á við: að margir íslenskir stjórnskipunarfræðingar hafa talið tveggja súlna skipulag EES, þar sem gerðir hafa hvorki bein réttaráhrif né forgangsáhrif, einmitt vera það sem gerir framsalið verjanlegt án stjórnarskrárbreytingar. Höfundur víkur að þessu í framhjáhlaupi en ræðir það ekki. Þá vekur það spurningar að greinin er sérfræðileg lögfræðileg úttekt en höfundur er kynntur sem framleiðslutæknifræðingur; það gerir röksemdina ekki verri, en það hefði mátt gera skýrari grein fyrir því hvaðan efnið er sótt. Vel skrifuð og málefnaleg grein sem hefði orðið mun sterkari með nafngreindum tilvísunum.
