heimildin.is
2026-05-26 09:08
Flóttinn frá krónunni heldur áfram: 257 fyrirtæki gera upp í erlendum gjaldmiðlum
Greinin fjallar um fjölgun fyrirtækja sem gera upp í erlendri mynt og byggir á tölum frá ríkisskattstjóra. Framsetningin túlkar þá þróun sem „flótta frá krónunni" án þess að gefa rými fyrir aðra sýn eða leyfa sérfræðingum að meta hvort uppgjörsmynt skipti raunverulegu máli fyrir gengisáhættu.
Einkunn Vitans: 4/10
Mat Vitans
Greinin túlkar fjölgun fyrirtækja með erlenda uppgjörsmynt sem „flótta frá krónunni" án þess að spyrja sérfræðinga eða fyrirtæki hvort sú túlkun standist. Framsetningin er einhliða og samhengi vantar.
Gagnrýni Vitans
Ríkisskattstjóri er nefndur sem heimild og tölulegar fullyrðingar eru í grunninn sannanleg, sem er styrkur. Veikleikinn liggur hins vegar í framsetningunni: fyrirsögnin „Flóttinn frá krónunni heldur áfram" er ályktun blaðamanns, ekki staðreynd, og hún er aldrei prófuð gagnvart fagaðilum. Enginn hagfræðingur, endurskoðandi eða fyrirtækjafulltrúi er spurður hvort breyting á uppgjörsmynt jafngildi raunverulegum flótta frá krónunni. Athugasemd lesanda undir greininni, ásamt tilvitnun í forstjóra Icelandair á Viðskiptablaðinu, bendir einmitt á að uppgjörsmynt sé reiknistærð sem breytir litlu um undirliggjandi gengisáhættu. Þetta sjónarhorn er fjarverandi í sjálfri greininni. Samherji og Brim eru nefnd sem dæmi en enginn fulltrúi þeirra er látinn tjá sig um ástæður eða afleiðingar valsins. Talan 225 prósent aukning frá 2012 er sláandi en sett fram án samhengis: hve stór hluti heildarhagkerfisins er þetta? Hversu stór eru þessi 257 fyrirtæki? Án slíks samhengis verður talan tæki til dramatísunar frekar en upplýsingar. Greinin les eins og málflutningur fyrir ákveðna túlkun, ekki eins og hlutlaus fréttaumfjöllun.
