visir.is
2026-04-12 11:01
Eilíf glötun bíður ekki endilega bóka í ruslagámum
Greinin er viðtalsgrein við Kristjönu Mjöllu Jónsdóttur Hjörvar, fagstjóra hjá Landsbókasafninu, um skylduskilalög og varðveislu bóka. Tilefnið er umræða sem hófst þegar Hallgrímur Helgason fann verk Þórbergs og Halldórs Laxness í pappírsgámi Sorpu. Greinin útskýrir hvernig skylduskilakerfið virkar, hvaða efni fellur undir lögin og hvernig geymsla eintaka er háttað.
Einkunn Vitans: 8/10
Gagnrýni Vitans
Þetta er vel unnin viðtalsgrein sem nýtir nafngreinda sérfræðiheimild, Kristjönu Mjöllu, til að varpa ljósi á skylduskilalögin í lifandi samhengi. Blaðamaðurinn Þórarinn Þórarinsson setur umræðuna í skýrt tilefni, vísar til atviks Hallgríms Helgasonar, og lætur viðmælandann útskýra kerfið ítarlega: fjóra eintaka regluna, dreifingu þeirra á Reykholt, Akureyri og Bókhlöðuna, stafræna söfnun og dæmi eins og vefsöfnun Fréttablaðsins. Staðreyndir um lögin eru sannreynanlegar, og viðmælandinn nefnir jafnframt takmarkanir kerfisins, til dæmis vandkvæði við sjálfsútgáfu og erlendar prentanir, sem gefur greininni dýpt og heiðarleika frekar en einhliða kynningarblæ.
Greinin er þó eins og búast má við af viðtalsformi nánast eingöngu byggð á einni heimild. Til að ná enn hærra hefði mátt leita til fleiri sjónarmiða: til dæmis afstöðu Sorpu til umræðunnar, sjónarhorn bóksala eins og Bjarna í Bókakaffinu sem nefndur er en ekki fær sjálfur að tjá sig, eða annarra sem hafa áhyggjur af bókaeyðingu. Slík viðbót hefði styrkt greinina sem fréttaefni, en í ljósi þess að þetta er greinilega hugsuð sem upplýsandi viðtalsgrein fremur en rannsakandi frétt er eðlilegt að einn viðmælandi beri meginþungann.