visir.is
2026-08-19 15:17
Sirkussleggja forsætisráðherra sló í bjölluna
Skoðanagrein bæjarfulltrúa Miðflokksins sem tengir vaxtahækkun Seðlabankans við ríkisstjórnarstefnuna og mælir gegn já í þjóðaratkvæðagreiðslu um ESB-viðræður. Höfundur vísar í peningastefnunefndina, verðbólgumælingar, mat Alþjóðagjaldeyrissjóðsins og reynslu Suður-Evrópu eftir 2008 til að rökstyðja að evruaðild leysi ekki innlent aðhaldsvandamál.
Einkunn Vitans: 7/10
Mat Vitans
Vel rökstudd skoðanagrein Miðflokksmanns gegn já í ESB-atkvæðagreiðslu, tengir vaxtahækkun innlendri þenslu. Nokkrar fullyrðingar hefðu þó mátt vera betur heimildaðar.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem skoðun og höfundur er nafngreindur sem bæjarfulltrúi Miðflokksins; pólitísk staða hans er því gagnsæ. Sem skoðanagrein ber að meta hana á gæðum rökstuðningsins fremur en jafnvægi heimilda. Rökfærslan er vel skipulögð: höfundur viðurkennir sjálfstæði Seðlabankans, greinir á milli einkenna og orsakar, og smíðar röksemdafærslu frá innlendri verðbólgu yfir í aðlögunarferlið undir sameiginlegum gjaldmiðli. Tilvísanir í sannreynanlegar heimildir eru nokkuð góðar; nefndar eru ákvarðanir peningastefnunefndar, verðbólgutölur Hagstofu, mat Alþjóðagjaldeyrissjóðsins á jafnvægisraunvöxtum og gjaldmiðlaskýrsla sem fjármálaráðherra lét vinna. Atvinnuleysi í Spáni og Grikklandi yfir 20 prósent eftir 2008 er opinber staðreynd sem styður röksemdina.
Á móti kemur að kosningaloforð Samfylkingarinnar um að „negla niður þessa vexti" er sett fram sem bein tilvitnun en engin heimild er gefin, til dæmis hvar eða hvenær yfirlýsingin kom fram. Fullyrðingin um að þjóðaratkvæðagreiðslan sé tíu dögum síðar, 29. ágúst, er sett í samhengi sem gefur til kynna tímabundinn pólitískan ávinning ríkisstjórnarinnar, en höfundur viðurkennir sjálfur að ætlun sé ekki sönnuð. Veikasti hlekkurinn er sá að greinin heldur fram að opinber laun hafi „leitt þróunina frá 2020" án þess að vísa beint í tölfræði eða skýrslu sem staðfestir það umfram almenna umfjöllun Seðlabankans. Samt sem áður, fyrir skoðanagrein kjörins fulltrúa, er rökstuðningurinn yfir meðallagi vel undirbyggður og sanngjarnari í garð andstæðra sjónarmiða en algengt er í þessu formi.