Ljós í óreiðu samtímans
ruv.is 841 gr. 6.2
heimildin.is 103 gr. 6.2
visir.is 1945 gr. 5.9
vb.is 454 gr. 5.8
mbl.is 641 gr. 5.6
dv.is 611 gr. 5.2
mannlif.is 120 gr. 4.6
nutiminn.is 106 gr. 4.4
ruv.is 841 gr. 6.2
heimildin.is 103 gr. 6.2
visir.is 1945 gr. 5.9
vb.is 454 gr. 5.8
mbl.is 641 gr. 5.6
dv.is 611 gr. 5.2
mannlif.is 120 gr. 4.6
nutiminn.is 106 gr. 4.4
visir.is 2026-06-08 10:31

Er ís­lenskan að verða gestur í eigin landi?

Skoðanagrein þar sem höfundur veltir fyrir sér stöðu íslensku sem sameiginlegs tungumáls á tímum fjölmenningarsamfélags. Greinin byggir á persónulegri reynslu af leikskólastarfi og setur fram almenna spurningu um samfélagslegan samheldni. Engin gögn, rannsóknir eða tölulegar heimildir eru nefndar til stuðnings meginrökum greinarinnar.

Einkunn Vitans: 5/10
Mat Vitans
Skoðanagrein um stöðu íslensku byggð á persónulegri reynslu en engin gögn eða rannsóknir styðja meginrök höfundar; röksemdafærslan er endurtekningasöm og grunnsæ.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem skoðanagrein og má meta hana á forsendum röksemdafærslu og hugverkalegs heiðarleika. Persónulega söguþráðurinn um kaffistofuna í leikskólanum er áhrifaríkur upphafspunktur; hann gefur lesandanum áþreifanlegt dæmi og dregur athyglina að efninu. Þar endar hins vegar hið áþreifanlega. Greinin heldur áfram í mjög almennum og endurteknum hugleiðingum um mikilvægi sameiginlegs tungumáls án þess að bæta neinu efnislega nýju við eftir fyrstu málsgreinarnar. Þrjú atriði veikja röksemdafærsluna sérstaklega. Í fyrsta lagi vantar algerlega tilvísun í gögn eða rannsóknir um raunverulega stöðu íslenskunnar: engar tölur um hlutfall erlendra ríkisborgara, engin tilvísun í tungumálastefnu ríkisins, ekkert úr skýrslum Hagstofunnar eða Íslenskri málnefnd. Fullyrðingar eins og „sífellt fleiri samtöl verða óaðgengileg" eru órökstuddar og gætu verið bæði sannar og ýktar; lesandinn hefur enga leið til að meta umfangið. Í öðru lagi er lokaályktunin, að „við hættum að vera sama samfélag" þegar sameiginlegt tungumál er ekki lengur sjálfgefið, sett fram sem rökrétt afleiðing án þess að höfundur viðurkenni að fjöltunga samfélög víðs vegar um heim hafa búið við slíkt ástand í áratugi eða aldir, oft með virkri samfélagslegri samheldni. Þessi einhliða framsetning veikir rökin. Í þriðja lagi er greinin mjög endurtekningasöm í orðalagi og hugmyndum; kjarnasetningin um sameiginlegt tungumál birtist í ólíkum myndum aftur og aftur, sem gefur textanum tilfinningalegt djúp en ekki röklega framvindu. Sem skoðun er þetta heiðarleg persónuleg vangavelta, en röksemdafærslan er grunnsæ og hefði orðið sterkari með einhverri viðmiðun við veruleikann utan eigin reynslu.
← Til baka á forsíðu