vb.is
2026-05-25 13:49
Væri ekki gaman að nýta 42 milljarða betur?
Skoðanagrein eftir sérfræðing KPMG sem hvetur til betri nýtingar á 42,6 milljörðum króna sem ríki og sveitarfélög verja í upplýsingatækni. Greinin vísar í gögn frá OECD, Sameinuðu þjóðunum og greiningu KPMG, en höfundur tilgreinir ekki að hann sjálfur starfar hjá KPMG fyrr en í aftasta setningunni.
Einkunn Vitans: 6/10
Mat Vitans
Vel rituð skoðanagrein KPMG-sérfræðings um upplýsingatæknikostnað hins opinbera, en hagsmunatenging höfundar kemur of seint fram og rökfærslan er að hluta sjálfhverfandi.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem skoðanagrein og skal metin á gæðum rökstuðnings og heiðarleika. Röksemdir höfundar eru í meginatriðum skýrar: hann dregur saman kostnað við upplýsingatækni hins opinbera, ber hann saman við verðlagsþróun og gerir kröfu um betri yfirsýn og samræmingu. Tölulegar fullyrðingar, eins og 72% kostnaðaraukning frá 2020 og fimmta sæti Íslands á lista Sameinuðu þjóðanna, eru í grundvallaratriðum sannreynanlegar þótt höfundur vísi ekki í ákveðin skjöl eða útgáfudaga. OECD-skýrslan og greining KPMG eru nefndar án beinna tilvísana, sem er veikleiki jafnvel í skoðanagrein.
Stærsta álitaefnið varðar gagnsæi hagsmunatenginga. Höfundur starfar hjá KPMG sem sérfræðingur í stafrænni vegferð sveitarfélaga, og vísar sérstaklega í greiningu KPMG sem unnin var fyrir Samband íslenskra sveitarfélaga. Þetta er í raun fagleg markaðssetning klædd í búning óháðrar umræðu. Til hróss er sagt frá starfi höfundar neðst í greininni, en lesandinn þyrfti að komast að þessari tengingu fyrr til að meta röksemdafærsluna í réttum samhengi. Einnig má nefna að þótt höfundur haldi fram að kostnaðaraukningin hafi ekki sannanlega skilað sér, er sú fullyrðing sjálf ekki studd öðru en almennu orðalagi um skort á mælingum. Rökfærslan er þannig sjálfhverfandi: höfundur segir engar mælingar vera til og dregur síðan þá ályktun að árangurinn sé óviss, en það er ekki sönnun á óhagkvæmni heldur sönnun á mælingarskorti. Í heildina er þetta vel rituð grein með skýrum skilaboðum, en gagnsæi hagsmuna hefði mátt vera meira áberandi.