visir.is
2026-06-08 07:45
ETS, ESB og EES – Að fá sæti við borðið
Skoðanagrein lögmanns og sérfræðings í EES-rétti sem útskýrir takmarkanir EES-samningsins þegar kemur að mótun ESB-löggjafar, með sérstakri áherslu á ETS-kerfið. Greinin notar bréf forstjóra úr íslensku atvinnulífi sem kveikju til að draga fram hvernig ESB-aðild myndi veita Íslandi formlegt sæti við borðið. Rökin eru skipulega sett fram en niðurstaðan hallar greinilega að ESB-aðild sem lausn.
Einkunn Vitans: 7/10
Mat Vitans
Vel rökstudd skoðanagrein EES-sérfræðings sem hallar að ESB-aðild. Hefði styrkst ef helstu gagnrökum væri mætt.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem skoðun, og höfundur er tilgreind sem lögmaður og sérfræðingur í EES-rétti. Innan þess ramma er rökstuðningurinn vel uppbyggður og byggir á þekkingu á EES-samningnum, hlutverki EFTA-ríkja og stofnanaumgjörð ESB. Lögfræðilega greiningin á muninum á EES-aðild og fullri ESB-aðild er skýr og sannreynanleg út frá texta samninganna sjálfra; höfundur vísar meðal annars til sérlausnar varðandi losunarheimildir í flugi, sem er áþreifanlegt dæmi. Bréf forstjórahópsins er nefnt sem kveikja en ekki tilvísað í það með nánari hætti, svo sem dagsetningu eða nöfnum, sem er smávægilegur veikleiki jafnvel í skoðanagrein þar sem lesandinn gæti viljað sannreyna kveikjuna. Stærsti áskorunin við greinina er að hún beitir faglegri greiningu til að leiða lesandann að einni niðurstöðu, þ.e. að ESB-aðild sé eina raunhæfa leiðin, án þess að nefna mótrökin. Engin umfjöllun er til dæmis um þau fullveldissjónarmið sem vega þungt í íslenskri umræðu, eða um möguleikann á að styrkja ólögformlega hagsmunagæslu án aðildar. Fyrir skoðanagrein er slíkt ekki ágalli á ritstjórnarleg stig, en rökstuðningurinn hefði orðið sannfærandi ef höfundur hefði viðurkennt helstu gagnrökin og mætt þeim efnislega.