visir.is
2026-08-05 17:32
Íbúðalán í raunheimum: Svar við athugasemdum Gauta B. Eggertssonar
Skoðanagrein Agnars Tómasar Möller er ítarlegt andsvarsskrif við gagnrýni Gauta B. Eggertssonar á vaxtaútreikningum í fyrri grein höfundar. Greinin vísar í nafngreind gögn frá Seðlabanka Evrópu, Seðlabanka Íslands, lífeyrissjóðum og tilteknum fjölmiðlaheimildum. Höfundur viðurkennir einn punkt gagnrýninnar en hafnar öðrum með tölufræðilegum rökum.
Einkunn Vitans: 8/10
Mat Vitans
Vel rökstudd skoðanagrein um íbúðalánavexti með nafngreindum heimildum og heiðarlegri viðurkenningu á einum veikleika. Sumar tölur eru þó ekki sannreynanlegar innan greinarinnar.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem skoðun og er metin á þeim forsendum. Það ber fyrst að segja að rökstuðningur höfundar er talsvert yfir meðallagi þess sem birtist á skoðanasíðum íslenskra fjölmiðla: hann vísar í tilgreindar heimildir (SPF Q3 2026 könnun Seðlabanka Evrópu, kjör lífeyrissjóða, vaxtakjör á Aurbjörgu, HICP-vísitöluna, nafngreinda stjórnmálamenn og dagsettar fréttagreinar á Vísi), aðgreinir aðferðafræðilegan ágreining frá efnislegum og viðurkennir að ein athugasemd gagnaðilans sé réttmæt. Slík heiðarleiki styrkir trúverðugleikann.
Það sem má gagnrýna er tvennt. Í fyrsta lagi er greinin í eðli sínu málsvörn í deilum tveggja sérfræðinga og lesandinn heyrir aðeins aðra hliðina; andmælaréttur Gauta er þó tryggður þar sem upprunaleg grein hans birtist á sama vettvangi og vísar höfundur skýrt í hana. Í öðru lagi eru sumar tölur, einkum fullyrðingin um 8,5% meðaltal fastra fimm ára óverðtryggðra vaxta og 3,8% verðbólguálag, ekki sannreynanlegar innan greinarinnar sjálfrar; lesandinn verður að treysta höfundinum á orði eða leita sjálfur í gögn sem ekki eru tengd beint. Það er veikleiki, þótt greinin vísi óbeint í opinber gögn sem gætu staðfest tölurnar. Á heildina litið er þetta vel rökstudd skoðanagrein þar sem höfundur leggur til efnislega umræðu án þess að grípa til yfirdrifna fullyrðinga.
