visir.is
2026-08-17 10:00
„Noregur hefur aðildarviðræður við Evrópusambandið“
Skoðanagrein Gunnars H. Garðarssonar setur fram tilgátuna um að Noregur gæti gengið í ESB á undan Íslandi og notar hana sem röksemdafærslu fyrir því að Íslendingar segi „já" í þjóðaratkvæðagreiðslu 29. ágúst. Höfundur starfar sjálfur hjá Uppbyggingarsjóði EES í Brussel og byggir á faglegri reynslu sinni. Greinin er skýrt merkt sem skoðun og lyktir af ákalli til lesenda.
Einkunn Vitans: 7/10
Mat Vitans
Vel skrifuð skoðanagrein ESB-stuðningsmanns sem sýnir gagnsæi um eigin tengsl, en tekst illa á við mótrökin.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem skoðanagrein og ber að meta á þeim forsendum. Sterkasta hliðin er gagnsæi höfundar: hann upplýsir skýrt um tengsl sín við EES-stofnanir í Brussel, sem gefur lesandanum tækifæri til að meta hugsanlegan hagsmunaárekstur. Sviðsmyndaaðferðin, þar sem COVID-samlíkingin er notuð til að undirstrika hve ólíklegar framtíðarmyndir geta raungerst, er áhrifarík sem sannfæringartækni, þótt hún sé ekki rökfræðilega bindandi. Tölulegar fullyrðingar um fjármögnun EES-samningsins, svo sem að 97% Uppbyggingarsjóðsins komi frá norskum skattgreiðendum og um 3,2 milljarða evra framlag á sjö ára tímabili, eru ekki tengdar beint við opinberar heimildir innan greinarinnar, en þær eru í eðli sínu sannreynanlegar í opinberum gögnum EES. Veikasti þátturinn er að höfundur sleppir nánast öllum mótrökum gegn eigin niðurstöðu: fullveldissjónarmið, áhyggjur af sjávarútvegi og landbúnaði, og sú staðreynd að norsk aðild að ESB er pólitískt fjarlæg, eru afgreidd í einni til tveimur setningum áður en þeim er slegið frá. Fyrir skoðanagrein er slíkt ekki brot, en greinin hefði orðið sannfærandi hverri röksemdinni ef höfundur hefði tekist á við helstu gagnrök af meiri þunga. Ákallið um að segja „já" 29. ágúst er skýrt og heiðarlegt: þetta er pólitísk skoðun, ekki dulbúin fréttamennska.
