vb.is
2026-04-28 15:40
Orki mjög tvímælis gagnvart stjórnarskránni
Greinin fjallar um nefndarálit fyrsta minni hluta efnahags- og viðskiptanefndar þar sem þrír stjórnarandstöðuþingmenn gagnrýna verðstýringarákvæði í frumvarpi ríkisstjórnarinnar um lækkun virðisaukaskatts á eldsneyti. Höfð eru orð minni hlutans ítarlega upp en sjónarmið meiri hlutans og ríkisstjórnarinnar fá lítið rými.
Einkunn Vitans: 5/10
Mat Vitans
Greinin er nánast hrein endursögn á nefndaráliti stjórnarandstöðunnar án þess að meiri hlutinn eða ráðherra fái raunverulegt svarfæri. Ójafnvægið er verulegt fyrir frétt.
Gagnrýni Vitans
Greinin er í eðli sínu endursögn á nefndaráliti fyrsta minni hluta, þar sem vitnað er beint og ítarlega í röksemdir þriggja þingmanna: Hildar Sverrisdóttur, Nönnu Margrétar Gunnlaugsdóttur og Ingveldar Önnu Sigurðardóttur. Þetta er skýrt og sannreynanleg heimild; nefndarálit eru opinber þingskjöl. Frumvarpið sjálft og viðeigandi greinar stjórnarskrárinnar (75. gr.) eru tilgreind, og vísað er í dóm Hæstaréttar (Hrd. 20/2022) og stjórnarskipunarlög nr. 97/1995, sem gefur lesandanum aðgang að staðreyndum til sjálfstæðrar skoðunar.
Verulegur veikleiki greinarinnar er hins vegar algjört ójafnvægi. Nefndarálit meiri hlutans er minnst á í einni línu, þar sem sagt er að meiri hlutinn telji efni standa til inngripsins, en engin rök hans eru rakin. Sjónarmið ráðherra eða ríkisstjórnarinnar fá ekki sjálfstætt rými; einungis er vitnað í orð fjármálaráðherra úr 1. umræðu, og þá í gegnum nefndarálit minni hlutans, þannig að orð hans eru sett í samhengi sem þjónar röksemdafærslu gagnrýnendanna. Engin tilraun er gerð til að leita svara hjá meiri hlutanum eða ráðuneytinu til að koma á mótvægi. Þar sem um frétt er að ræða, ekki skoðanagrein, er þetta verulegur ágalli. Endurtekið efni í lok greinarinnar, þar sem sama tilvitnunin birtist tvisvar, bendir til klaufalegrar ritstjórnar fremur en meðvitaðrar áherslu.
