visir.is
2026-05-20 11:01
Að slá gras á umferðareyjum er það mikilvægara en geðheilsa barna?
Skoðanagrein framkvæmdastjóra Geðhjálpar sem dregur fram aukinn fjölda geðgreininga meðal barna á Íslandi á árunum 2010 til 2024. Höfundur styðst við skýrslu Nordic Health & Welfare Statistics og birtir prósentutölur um fjölgun greininga. Greinin gagnrýnir forgangsröðun í stjórnmálaumræðu og kallar eftir meiri áherslu á geðheilsu barna.
Einkunn Vitans: 7/10
Mat Vitans
Skoðanagrein Geðhjálpar styðst við nafngreinda heimild og gagnsæja hagsmunastöðu, en vantar verulega umfjöllun um hvort fjölgun greininga endurspegli raunverulega aukningu eða breytt greiningarviðmið.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem skoðun og höfundur er gagnsær um stöðu sína sem framkvæmdastjóri Geðhjálpar; þetta er hagsmunamaður sem mælir máli síns samtaka, og lesandinn veit af hverju. Styrkur greinarinnar liggur í því að tilvísun í skýrslu Nordic Health & Welfare Statistics er nafngreind og tengill gefinn, sem gerir lesandanum kleift að sannreyna tölurnar sjálfur. Prósentutölurnar eru afar háar og slá í augu, til dæmis 707% fjölgun kvíðagreininga meðal stúlkna. Höfundur nefnir sjálfur að hann sé ekki að „tala niður" greiningar eða meðferðir, en greinin vantar verulega umfjöllun um hvort fjölgun greininga endurspegli raunverulega aukningu á vanlíðan eða hvort hún megi að einhverju leyti skýrast af breyttum greiningarviðmiðum, aukinni vitund og betri aðgengi að geðheilbrigðisþjónustu. Þessi fyrirvari er grundvallaratriði þegar bornar eru saman tölur yfir 14 ára tímabil. Án hans er hætta á að lesandinn dragi of einfaldar ályktanir af tölunum. Röksemdafærslan er skýr og tilfinningalega áhrifarík, en hugmyndaleg einföldun blasir við: jafna saman umferðareyjum og geðheilsu barna er orðræðileg aðferð frekar en rökleg greining á forgangsröðun í stjórnmálum. Sem skoðanagrein er þetta ásættanlegt verk; heimild er nefnd, hagsmunir eru gagnsæir, en skortur á gagnrýnu samhengi við tölfræðina dregur úr upplýsingagildi.
Vikuleg áskrift
Fékk þetta þig til að lesa fréttir með öðrum augum?
Vikustaða Vitans í pósthólfið á sunnudögum — bestu og veikustu greinar vikunnar, mest lesnu fréttir, og staða allra helstu fjölmiðla.
Sjá áskriftarsíðu · einföld afskráning hvenær sem er