visir.is
2026-06-10 23:13
Þjónusta þjarka og falskra aðganga gengur kaupum og sölu
Frétt um hættuna á þjarka- og upplýsingaóreiðu í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslu um ESB-viðræður. Greinin byggir aðallega á viðtali við nafngreindan aðstoðaryfirlögregluþjón hjá greiningardeild ríkislögreglustjóra, auk tilvísana í framkvæmdastjóra landskjörstjórnar og netöryggissveitina Certis.
Einkunn Vitans: 7/10
Mat Vitans
Frétt um þjarkaógn fyrir ESB-atkvæðagreiðslu byggir á nafngreindri heimild frá ríkislögreglustjóra, en skortir sjálfstæðar raddir og efnisleg dæmi um ógnina.
Gagnrýni Vitans
Greinin sker sig úr með skýrri nafngreiningu aðalheimildar, Finnboga Jónassonar hjá greiningardeild ríkislögreglustjóra, og byggir á löngum beinum viðtölum sem styrkja frásögnina. Tilvísanir í landskjörstjórn og Certis bæta við fleiri sjónarhornum, þótt hvorug stofnun fái beina tilvitnun; þær eru nefndar til stuðnings frekar en sem sjálfstæðar heimildir. Það veikir fjölbreytni raddanna í greininni nokkuð.
Fullyrðingin um að auðvelt sé að nálgast þá sem stýra fjölda falskra aðganga á spjallrásum á borð við Telegram kemur frá fréttastofu sjálfri, sem er í lagi sem eigin rannsókn. Lesendur hefðu þó hagnast á nánari lýsingu: verðlagi, dæmum um hópa eða skjámyndum. Slíkt hefði gert efnið sannreynanlegt fyrir lesandann sjálfan.
Framsetningin hallar nokkuð í þá átt að ógn sé yfirvofandi, án þess að spurt sé hvort raunveruleg dæmi um erlend áhrif á íslenska umræðu hafi þegar komið í ljós eða hvort öryggisaðilar hafi greint slíkt fyrr. Engin gagnrýnisrödd fær rúm, til dæmis sérfræðingur sem teldi ógnina ýkta eða fulltrúi samfélagsmiðlafyrirtækja sem gæti lýst eigin aðgerðum. Þrátt fyrir þessa veikleika er greinin í heildina þokkaleg: nafngreind heimild með viðeigandi stöðu, skýr tenging við almannavarnasjónarmið, og ekkert gefur til kynna pólitíska slagsíðu hvað niðurstöðu ESB-málsins sjálfs varðar.
```json
{
"is_assessable": true,
"assessment_reason": null,
"summary": "Frétt Vísis fjallar um hættuna á þjörkum og fölskum aðgöngum í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslu um ESB. Greinin byggir aðallega á nafngreindu viðtali við aðstoðaryfirlögregluþjón hjá greiningardeild ríkislögreglustjóra, auk tilvísana í landskjörstjórn og Certis. Eigin rannsókn fréttastofu á aðgengi að þjarkþjónustu er nefnd en ekki rökstudd með sannreyndum dæmum.",
"criticism": "Greinin sker sig úr með skýrri nafngreiningu aðalheimildar, Finnboga Jónassonar hjá greiningardeild ríkislögreglustjóra, og byggir á löngum beinum viðtölum sem styrkja frásögnina. Tilvísanir í landskjörstjórn og Certis bæta við fleiri sjónarhornum, þótt hvorug stofnun fái beina tilvitnun; þær eru nefndar til stuðnings frekar en sem sjálfstæðar heimildir. Það veikir fjölbreytni raddanna í greininni nokkuð.\n\nFullyrðingin um að auðvelt sé að nálgast þá sem stýra fjölda falskra aðganga á spjallrásum á borð við Telegram kemur frá fréttastofu sjálfri, sem er í lagi sem eigin rannsókn. Lesendur hefðu þó hagnast á nánari lýsingu: verðlagi, dæmum um hópa eða skjámyndum. Slíkt hefði gert efnið sannreynanlegt fyrir lesandann sjálfan. Framsetningin hallar nokkuð í þá átt að ógn sé yfirvofandi, án þess að spurt sé hvort raunveruleg dæmi um erlend áhrif á íslenska umræðu hafi þegar komið í ljós eða hvort öryggisaðilar hafi greint slíkt