Tækifærið er núna
Skoðanagrein formanns Viðreisnar á Seltjarnarnesi sem hvetur til JÁ í þjóðaratkvæðagreiðslu um ESB-viðræður. Nokkrar tölur eru tengdar nafngreindum heimildum, en burðarfullyrðingar greinarinnar eru settar fram sem gefnar staðreyndir og kostnaðarhliðin er hvergi nefnd. Rökfærslan er sannfærandi í framsetningu en losaraleg í undirbyggingu.
Punktalistinn í upphafi er kjarni vandans. Þar eru umdeildar niðurstöður aðildar settar fram sem talin upp tækifæri sem fylgi einu JÁ-atkvæði: lægra vöruverð, aukinn stöðugleiki, aukið öryggi gegn náttúruhamförum og jafnvel það að „tryggja sjálfstæði landsins og fullveldi“. Hvert þessara atriða er sjálfstætt ágreiningsmál í íslenskri umræðu, en engin þeirra er kynnt sem álit höfundar. Sama gildir um setninguna „Talið er að samningsstaða Íslands hafi aldrei verið betri“, þar sem þolmyndin gerir óljóst hver telur það og á hvaða grunni.
Heimildanotkunin er tvíbent. Höfundur nefnir Eurobarometer og sænsku tölfræðistofnunina, sem er til hróss, en blandar saman tveimur ólíkum mælikvörðum: stuðningi við aðild og almennri ánægju með ESB. Þar liggur ónákvæmni sem lesandi getur ekki greint. Fyrrverandi seðlabankastjóri er nefndur án nafns; fullyrðingin um að þrír fjórðu meginreglna ESB séu þegar innleiddir hér er án tilvísunar, sem og útreikningurinn um þrettánfalt vægi íslensks kjósanda. Þyngst vegur að upptaka evru er kynnt sem verkefni sem „ætti ekki að taka nema nokkur ár“ án þess að ERM II, Maastricht-skilyrðin eða hallarekstur ríkissjóðs séu nefnd einu orði. Þar er sleppt því sem mestu skiptir fyrir sjálfa kjarnaröksemdina.
Dæmið um verðtryggða leigu og flugfarmiða er raunar frjó athugasemd og eitt af því frumlegasta í greininni, en hún er hvorki tölusett né tengd gögnum. Verra er að höfundur bregður fyrir sig persónulegri sneið um að þeir sem eru andvígir viðræðum hafi líka verið á móti NATO, EFTA og EES. Slík ættfræði andstæðinga er ekki röksemd og dregur úr trúverðugleika að öðru leyti læsilegrar greinar. Sem málflutningur baráttumanns fyrir kosningar er þetta skiljanlegt; sem rökfærsla sem gerir kröfu til að byggja á staðreyndum er hún ekki fullnægjandi.