visir.is
2026-06-09 14:53
Telja Ríkisútvarpið bullandi hlutdrægt í ESB-málinu
Greinin fjallar um gagnrýni Heimssýnar á meinta hlutdrægni Ríkisútvarpsins í umfjöllun um Evrópusambandsmál, sérstaklega þáttinn Silfur. Vitnað er í bréf Heimssýnar til yfirstjórnar RÚV, viðbrögð á samfélagsmiðlum og umræðu á Alþingi. Svör RÚV birtast aðeins í formi tilvísunar í yfirlýsingu og þess að umsjónarkona þáttarins vísi spurningum til yfirmanna.
Einkunn Vitans: 6/10
Mat Vitans
Greinin gefur Heimssýn ríflegt rými til að ásaka RÚV um hlutdrægni, en nær ekki beinum svörum frá útvarpsstjóra eða fréttastjóra. Fyrirsögnin tekur upp orðalag gagnrýnandans sem sitt eigið.
Gagnrýni Vitans
Fyrirsögnin, sem tekur upp orðalag Heimssýnar næstum beint, setur tón greinarinnar áður en lesandinn kemst í efnið sjálft; RÚV er „bullandi hlutdrægt" samkvæmt nei-sinnum, en fyrirsögnin er sett fram nánast sem staðhæfing frekar en sem fullyrðing eins hóps. Þetta er framsetningarákvörðun sem vert er að nefna. Heimildir greinarinnar eru margar og flestar nafngreindar: Haraldur Ólafsson fær langmest pláss, bréf Heimssýnar er aðalskjalið, og síðan er vitnað í ummæli á Alþingi (Dagur B. Eggertsson, Sigríður Á. Andersen), á samfélagsmiðlum (Illugi Jökulsson, Þorvaldur Sverrisson, Gísli Freyr Valdórsson, Stefán Einar Stefánsson) og í viðbrögð Sigríðar Hagalín Björnsdóttur. Raddflóran er þó ójöfn: gagnrýnisraddir Heimssýnar og andstæðinga ESB-umfjöllunarinnar ráða ferðinni, en afstaða RÚV kemur einungis fram í óbeinu formi, þ.e. vísun í yfirlýsingu frá deginum áður og þær upplýsingar að umsjónarkona vísi spurningum til yfirmanna. Blaðamaðurinn náði ekki beinum svörum frá útvarpsstjóra eða varafréttastjóra, eða greindi a.m.k. ekki frá því hvort reynt hafi verið að ná til þeirra. Þetta er veikleiki þar sem kjarni greinarinnar er ásakanir um hlutdrægni í garð RÚV; lesandinn á rétt á beinum andsvörum þeirra sem sökuðir eru. Fullyrðingin um að gestir Silfursins séu „allt þekktir fylgjendur ESB" kemur fram sem millifyrirsögn og staðhæfing blaðamanns, ekki eingöngu sem tilvitnun í Heimssýn, án þess að hún sé studd öðru en almennri tilvísun í umræðu á samfélagsmiðlum. Á móti ber að nefna að greinin felur í sér raddir beggja megin: ánægjurödd Dags og háðskennd ummæli Þorvaldar Sverrissonar skapa einhvern mótvægi. Samt sem áður hallar greinin í heild verulega að sjónarmiði Heimssýnar, bæði í fyrirsögn og efnismeðferð.