visir.is
2026-08-18 08:02
Segjum JÁ til að styrkja frelsi okkar og fullveldi
Skoðanagrein Þorkels Helgasonar hvetur kjósendur til að samþykkja framhald aðildarviðræðna við Evrópusambandið í þjóðaratkvæðagreiðslu 29. ágúst. Höfundur byggir rök sín á öryggis- og lýðræðissjónarmiðum, fullveldisumræðu og stjórnarskrármálum, og vísar til nafngreindra sagnfræðilegra heimilda.
Einkunn Vitans: 7/10
Mat Vitans
Vel rökstudd skoðanagrein sem hvetur til JÁ í ESB-atkvæðagreiðslu. Vísar í sögulegar heimildir en tekst á við gagnrök á yfirborðslegan hátt.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem skoðun og ber að meta á þeim forsendum. Þorkell Helgason kemur vel fram sem nafngreindur höfundur, fyrrverandi prófessor, og gerir grein fyrir afstöðu sinni frá upphafi. Rökfærslan er skipulögð og nær yfir nokkra þætti: öryggi, fullveldi og stjórnarskrá. Sérstaklega má nefna að höfundur vísar í sögulegar heimildir til stuðnings, einkum tilvitnun í Ólaf Jóhannesson frá 1962 og ræðu Gylfa Þ. Gíslasonar á aldarafmæli Þjóðminjasafnsins, auk tilvísunar í stjórnarskrárdrög Stjórnlagaráðs 2011. Þetta gefur rökunum fræðilegan grunn sem lesandi getur sannreynt.
Verulega skortir þó á hugmyndafræðilegan heiðarleika í umfjöllun um gagnrök. Fullveldisandstæðingum er einungis svarað á forsendum höfundar; enginn raunverulegur gagnröksemdafræðilegur vandi er viðurkenndur nema sem rétorískt tól til að leiða áfram eigin niðurstöðu. Fullyrðingin um að Pólverjum og Ungverjum hafi tekist að „hrista af sér lýðræðisfjendur" er einföldun; í tilviki Ungverja er niðurstaðan umdeild og staðan flóknari en svo. Sömuleiðis er staðhæfingin um að ESB sé „ekki sambandsríki" rétt í lagalegu tilliti en einfaldar stöðuna, þar sem umræðan um dýpkun sambandsins er stöðugt á dagskrá. Fyrir skoðanagrein er þetta hæfilegt, en sterkari grein hefði tekist betur á við helstu gagnrök.