dv.is
2026-04-20 16:00
Eyþór Eðvarðsson skrifar: Gagnrýni ráðherra á ETS er óábyrg og verri en að „pissa í skóinn“ – Röng nálgun á raunverulegt vandamál
Skoðanagrein þar sem höfundur, sem er í loftslagshópnum París 1,5, gagnrýnir innviðaráðherra fyrir tillögu um að fella niður ETS-gjöld vegna strandsiglinga. Greinin heldur því fram að slíkt sé skammsýnt og stríði gegn loftslagsskuldbindingum Íslands. Höfundur byggir rök sín á almennum efnahagskenningum um markaðsbrest og tölum um losun í Evrópu.
Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans
Sem skoðanagrein frá aðgerðasinni í loftslagsmálum er þetta fyrst og fremst metið á gæðum rökstuðnings og heiðarleika gagnvart lesanda. Höfundur gefur skýrt upp hagsmunaaðild sína, sem er til fyrirmyndar. Rökstuðningurinn er að mestu leyti markviss: hann vísar til Parísarsamkomulagsins, tilgreinir tölur um losunarsögu Íslands (rúm 6% aukning frá 1990), nefnir samanburð við Bretland og Danmörku, og vísar til reynslu ETS-kerfisins (nærri helmingssamdráttur frá 2005). Þetta er gott; lesandinn getur athugað þessar fullyrðingar. Hins vegar vantar nákvæmari tilvísanir í gögn: fullyrðingin um að fyrirtæki sem hafi fjárfest í orkuskiptum hafi „styrkt stöðu sína" og „lækkað rekstrarkostnað" er sett fram án þess að nefna hvaða gögn eða rannsóknir liggja þar að baki. Einnig er viðtalið við ráðherrann í DV 19. apríl eina upprunalega heimild greinarinnar, og höfundur gefur ekki ráðherratillögunni sanngjarna framsetningu. Hann segir ráðherrann vilja „veikja eða afnema" ETS-gjöld en sýnir ekki nægilega vel hvað ráðherrinn lagði til nákvæmlega, sem gerir lesanda erfitt að meta hvort gagnrýnin hittir mark. Heildarröksemdafærslan er skýr en einsleit; hún viðurkennir stutta stund að samkeppnissjónarmið geti átt við en hafnar þeim fljótt án dýpri greiningar. Í skoðanagrein er slíkt ekki stórkostlegur galli, en rökstuðningurinn hefði orðið sannfærandi ef höfundur hefði tekist betur á við gagnrök.