visir.is
2026-04-13 13:35
Yngri en 30 ára neikvæðust í garð annarra samgöngumáta en einkabíls
Greinin fjallar um nýja skýrslu Vörðu, rannsóknastofnunar vinnumarkaðarins, um viðhorf launafólks til samgöngumáta og rafbílaeiganda. Niðurstöður byggja á könnun meðal félagsmanna ASÍ og BSRB þar sem tæplega 25.000 svör bárust. Helstu niðurstöður eru reifaðar, svo sem tekjutengd mismunun í rafbílaeign og neikvæðni yngstu aldurshópsins gagnvart öðrum samgöngumátum en einkabíl.
Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans
Greinin er í grunninn endursögn á skýrslu og tilkynningu frá Vörðu, sem er nafngreind og staðfest heimild. Úrvinnslan er heiðarleg að því leyti að ítrekað er vísað til „tilkynningar" og „skýrslu" sem uppruna talnanna, og lesandinn getur leitað skýrslunnar upp sjálfur. Svörin eru mörg (tæplega 25.000) og könnunin framkvæmd fimmta árið í röð, sem gefur upplýsingunum ákveðið trúverðuglegt vægi. Þó skortir greininguna á nokkrum sviðum. Í fyrsta lagi er engin sjálfstæð rödd til staðar: enginn sérfræðingur, stjórnmálamaður eða fulltrúi almenningssamgangna fær að tjá sig um niðurstöðurnar eða setja þær í samhengi. Greinin er í raun umritun á fréttatilkynningu frekar en frumfréttamennska. Í öðru lagi er setningin „Niðurstaða könnunar sýnir að mikill munur er á tækifærum fólks til að eignast rafbíla" sett fram eins og hlutlaus staðhæfing, en hún er í raun túlkun Vörðu á eigin gögnum; munur á viðhorfum eftir tekjum þýðir ekki sjálfkrafa „mikill munur á tækifærum" þótt það sé líklegt. Blaðamaðurinn hefði mátt gera skýrari greinarmun á gögnum og túlkun. Hugmyndin um „réttlát umskipti" er útskýrð í tveimur málsgreinum og virðist koma beint úr orðalagi Vörðu án gagnrýninnar skoðunar. Í þriðja lagi vantar samanburð eða samhengi: hvernig standa þessar tölur á móti fyrri árum í sömu könnun, eða gagnvart öðrum löndum? Slíkt hefði aukið fréttavirðið verulega. Greinin er samt vel skipulögð og óvenjulega ítarleg í tölfræðilegum smáatriðum, sem er jákvætt.