ruv.is
2026-05-10 20:25
Auðvelt en stórhættulegt að kaupa þyngdarstjórnunarlyf á svörtum markaði
Greinin fjallar um ólöglega sölu þyngdarstjórnunarlyfja á svörtum markaði á Íslandi og hættuna sem þeim fylgir. Rúna Hauksdóttir Hvannberg, forstjóri Lyfjastofnunar, er aðalheimildin og varar við fölsuðum lyfjum og óþekktum efnum. Greinin vísar einnig til dæma frá Norðurlöndunum og Bretlandi.
Einkunn Vitans: 7/10
Mat Vitans
Frétt um sölu falsaðra þyngdarstjórnunarlyfja á svörtum markaði byggir á einni trúverðugri heimild, forstjóra Lyfjastofnunar, en skorti á fleiri raddir og gagnastoð dregur úr dýpt.
Gagnrýni Vitans
Lyfjastofnun og forstjóri hennar, Rúna Hauksdóttir Hvannberg, er eina nafngreinda heimildin í greininni, og allt mat á hættu og ólögmæti hvílir á henni. Það er fullnægjandi heimild þegar fjallað er um lyfjaöryggi, en greinin hefði öðlast meiri dýpt ef fleiri raddir hefðu verið nýttar: læknar sem sjá sjúklinga með aukaverkanir, lögreglan sem rannsakar ólöglega sölu, eða jafnvel hagfræðileg greining á því hvers vegna svartur markaður þrífst. Tölur um að fimm prósent þjóðarinnar noti þyngdarstjórnunarlyf eru settar fram án tilvísunar í ákveðna gagnagrunninn eða uppruna þeirra, þótt líklegt sé að þær komi frá Lyfjastofnun eða Sjúkratryggingum. Dæmið frá Bretlandi, þar sem kona lést eftir að hafa keypt falsað lyf á snyrtistofu, er nefnt án nánari heimilda eða tilvísunar í fréttatilkynningu eða rannsókn; það grefur ekki undan trúverðugleika en gerir lesandanum erfitt að sannreyna fullyrðinguna sjálfstætt. Framsetningin er skýr og málefnaleg: ekki er verið að selja áróður heldur viðvörun. Einn veikleiki er þó sá að greinin endurtekir sig á nokkrum stöðum, næstum orðrétt, sem bendir til klippinga eða draga sem voru ekki hreinsaðir til. Á heildina litið er þetta vel byggð viðvörunarfrétt sem nær markmiði sínu, en skortur á fjölbreyttum heimildum og tilvísunum í gögn kemur í veg fyrir hærra einkunn.