PISA: Eru for­sendurnar þær sömu í öllum löndum?

Greinin er birt sem skoðanagrein og höfundur er þar greindur sem atvinnurekandi og foreldri, sem er til gagns. Kjarnaatriði hennar, að útilokunarhlutfall PISA 2022 hafi verið mjög mismunandi milli landa og að sá munur skipti máli þegar niðurstöður eru bornar saman, er réttmætt og vel sett fram. Tölurnar sem nefndar eru (4,82% á Íslandi, 11,6% í Danmörku, o.s.frv.) má staðreyna í opinberum PISA-skýrslum OECD; höfundur nefnir ekki beinlínis skýrsluheiti eða blaðsíðu, en heimildin er nægjanlega augljós til þess að lesandinn geti sannreynt sjálfur. Skýringin á háu útilokunarhlutfalli Dana, þar sem nefnd eru rafræn leshjálpartæki vegna lesblindu, bætir við efnislegu gildi. Það sem veikir greinina er fyrst og fremst einhliða meðferð á áhrifum útilokunar. Höfundur leggur áherslu á að há útilokun geti hækkað meðaltal, en nefnir ekki að OECD birtir einnig leiðrétt mat og næmnigreiningar sem meta þessi áhrif beint. Ef höfundur hefði tilvísað í þær, hefði röksemdafærslan orðið sterkari og lesandinn fengið heildstæðari mynd. Sömuleiðis er fullyrðingin um að atriðið hafi ekki komið upp í íslensku PISA-umræðunni fremur persónulegt innlegg en rökstudd staðhæfing; fræðimenn og sérfróðir aðilar hafa fjallað um aðferðafræðilega vankanta PISA. Jafnframt er vert að geta þess að greinin heldur vandlega hófsömum tón og fullyrðir hvergi að íslensku niðurstöðurnar séu marklausar, sem er til marks um heiðarlega röksemdafærslu. Í heild er þetta vel ígrunduð skoðanagrein sem ber fram skýra og sannreynanlega röksemd, þótt hún hefði grætt á því að taka fram hvernig OECD sjálft tekst á við þetta vandamál í greiningum sínum.