heimildin.is
2026-06-26 08:00
Samherjabörnin greiddu lán foreldra sinna með eignarhlut í stærsta eiganda Samherja
Ítarleg rannsóknarfrétt um uppgjör seljendaláns innan fjölskyldu Þorsteins Más Baldvinssonar, þar sem láninu var breytt í hlutafé í K&B ehf. Greinin byggir á opinberum ársreikningum, tilkynningum til fyrirtækjaskrár og staðfestingu endurskoðenda hjá Deloitte. Blaðamaðurinn rekur flókna eignarrásina á skipulegan hátt og bendir á það sem ekki liggur enn fyrir í opinberum gögnum.
Einkunn Vitans: 8/10
Mat Vitans
Vel unnin rannsóknarfrétt um eigendaskipti í Samherja, byggð á opinberum gögnum. Skortur á viðmælendum er helsti veikleikinn.
Gagnrýni Vitans
Þetta er vönduð rannsóknarfrétt sem sýnir verulega vinnu við að grafa í opinber gögn. Heimildir eru skýrar og rekjanlegar: ársreikningar K&B, Steins og 600 Eignarhaldsfélags, tilkynningar til fyrirtækjaskrár, staðfesting endurskoðanda Deloitte og opinber skráning raunverulegra eigenda. Sérstaklega er það til fyrirmyndar hversu heiðarlega blaðamaðurinn greinir á milli þess sem sannanleg gögn sýna og þess sem er ályktun eða enn óljóst, til dæmis í setningunni „leiða má að því líkur" um tilfærslu kröfunnar milli Steins og 600, og bent er á að ársreikningum hafi ekki enn verið skilað. Veikleikinn er sá að enginn viðmælandi kemur til sögu; hvorki systkinin, foreldrarnir, lögmaður fjölskyldunnar né óháður sérfræðingur í skattarétti eða fyrirtækjafjármálum fær að tjá sig. Greinin dregur vísvitandi samanburð á milli B-bréfanna og láns, sem er skynsamleg greining, en án utanaðkomandi sérfræðings er túlkunin alfarið á herðum blaðamannsins. Þetta minnkar ekki sanngirni greinarinnar verulega, enda er framsetningin varkár og grundvölluð í gögnum, en viðtal við fjármálasérfræðing hefði styrkt greiningu á hvort þessi uppbygging sé óvenjuleg eða algeng í kynslóðaskiptum. Framsetningin er í heild nálægt hlutlausri, þótt undirtónninn gefi í skyn að uppbyggingin sé ógagnsæ, sem raunar er eðlileg ritstjórnarlega áhersla í ljósi þess að um nýtingu sameiginlegrar auðlindar er að ræða.