visir.is
2026-05-31 07:00
Hvers konar samfélag viljum við byggja með gervigreind?
Skoðanagrein Rannveigar Tenchi Ernudóttur spyr hvernig samfélagið eigi að nýta gervigreind til velsældar fremur en eingöngu framleiðni. Greinin er persónuleg og hugmyndarík en byggir á fáum staðfestum heimildum og setur fram víðtækar fullyrðingar án stuðnings.
Einkunn Vitans: 6/10
Mat Vitans
Skoðanagrein um gervigreind og velsæld: vel skrifuð hugleiðing en fullyrðingar um rannsóknir og samfélagslegar staðhæfingar skortir stuðning.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem skoðun og á því að meta á forsendum rökræðugæða og heiðarleika, ekki heimildajafnvægis. Höfundur leggur fram athyglisverða grundvallarspurningu: hvort markmiðið með gervigreind eigi að vera aukin velsæld fremur en meiri framleiðni. Sú spurning er vel sett fram og greinin er lipur í frásögn. Hins vegar eru nokkrir veikleikar í röksemdafærslunni sem vert er að nefna.
Í fyrsta lagi vísar höfundur í „rannsóknir sem sýna" að þeir sem nota gervigreind sem verkfæri komi betur út náms- og faglega, en nefnir hvorki hvaða rannsóknir þetta eru né hverjir stóðu að þeim. Í skoðanagrein þarf ekki jafn strangar tilvísanir og í frétt, en þegar reiknað er á tilteknar niðurstöður rannsókna til að styrkja röksemdina, þá dregur skortur á tilvísun úr sannfæringarkrafti. Í öðru lagi eru ýmsar fullyrðingar um samfélagslegan kostnað og heilbrigðiskerfið almennar og óstuddtar; umfjöllunin um einmanaleika, eldra fólk og leikskólakerfið er tilfinningaleg en skorar stutt á gögn eða dæmi. Þriðja atriðið snýr að uppbyggingu greinarinnar: efnið þanist verulega út frá gervigreind yfir í foreldrahlutverkin, öldrunarumönnun og kynslóðatengsl, og á stundum virðist gervigreindin frekar vera formleg umgjörð en raunverulegt tengiefni. Viðfangsefnin eru mörg en fá þeirra fá sannfærandi úrvinnslu. Heiðarlega tilvísunin í lokin, þar sem höfundur viðurkennir notkun gervigreindar við skrifin, er verðug athafn sem bætir gagnsæi. Á heildina litið er þetta ágætlega skrifuð hugleiðing en rökfræðilega frekar grunn.