ruv.is
2026-04-29 09:46
Niðurrif bygginga kemur kannski betur út í Excel-skjali en hver ætli kostnaðurinn sé fyrir samfélagið?
Skoðanagrein eftir Magneu Guðmundsdóttur arkitekt þar sem hún gagnrýnir niðurrif bygginga á höfuðborgarsvæðinu, einkum Morgunblaðshússins á Kringlureitnum. Greinin beinir sjónum að umhverfislegum, menningarlegum og samfélagslegum afleiðingum niðurrifs og dregur í efa hvort „nútímakröfur" séu nægileg réttlæting fyrir því að rífa gamlar byggingar.
Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans
Greinin er skoðanagrein og ber að meta sem slíka. Magnea byggir á nokkrum staðreyndum og tilvísunum: hún vísar í skýrslu verkfræðinga um ástand Morgunblaðshússins, greinargerð skipulagstillögu, bók Jane Jacobs, bók Önnu Maríu Bogadóttur og viðtöl Hennýjar Hafsteinsdóttur minjavarðar í Víðsjá á Rás 1. Þetta styrkir rökstuðninginn og gefur honum fræðilegan og menningarlegan grunn. Tölur um kolefnislosun, svo sem 360 þúsund tonn CO2-ígilda árlega og 45% hlutdeild byggingarefna í kolefnisspori, eru settar fram án þess að vísa skýrt í uppruna þeirra, sem er veikleiki í skoðanagrein sem byggir hluta af röksemdafærslu sinni á umhverfissjónarmiðum. Magnea viðurkennir jákvæða þætti nýs skipulags Kringlureitsins og vitnar í framkvæmdastjóra Reita, sem sýnir heiðarleika í umræðunni; hún reynir ekki að teikna einhliða mynd. Hins vegar fær eigandi byggingarinnar, Reitir, ekki bein svör við gagnrýninni á niðurrifsákvörðunina sjálfa, sem hefði styrkt greinina enn frekar. Rökstuðningurinn um að „nútímakröfur" séu fremur afsökun en nauðsyn er áhugaverður en hefði hagnast á sterkari gögnum um raunverulegan fjárhagslegan samanburð endurnýtingar og nýbyggingar. Heildarröksemdafærslan er vel skipulögð, kröftugt skrifuð og styðst við fjölbreytt sjónarhorn, frá umhverfisvernd til menningararfs og borgarkenninga.