visir.is
2026-04-13 12:00
Dúllur okkar daga
Skoðanagrein Hallgríms Helgasonar þar sem hann líkir fjölda íslenskra hægrisinnaðra álitsgjafa við Jóhönnu „Dúllu" Knudsen, kynvörð ástandsáranna. Greinin er kaldhæðnisleg upptalning á nefndum einstaklingum sem höfundur sakar um þjóðernissinnað öfgaþras og útlendingaandstöðu.
Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans
Sem skoðanagrein frá þekktum rithöfundi ber að meta þennan texta eftir gæðum rökstuðnings og hugvitssemi, ekki eftir heimildum eða jafnvægi. Hallgrímur byggir á áþreifanlegum dæmum: bókinni „Fröken Dúlla" eftir Kristínu Svövu Tómasdóttur (sem hlaut Íslensku bókmenntaverðlaunin), tilvitnun Karls Gauta um „Hamaslíða á Höfðatorgi" sem lögreglan leiðrétti, uppgjöri Helga Magnúsar Gunnarssonar og útreikningum Stefáns Einars á blaðsíðuverði. Þetta gefur textanum ákveðinn kjöl; lesandinn getur kannað flestar fullyrðingar sjálfur. Veikleikinn felst í einhæfni rökstuðningsins: greinin er í raun listi yfir einstaklinga sem allir fá sama stimpilinn án þess að höfundur greini á milli tegunda gagnrýni þeirra eða viðurkenni að einhver af athugasemdunum gætu átt rétt á sér. Þetta einsleita form veikir slagkraft textans sem rökræðu; í stað þess að þróa röksemd verður greinin að endurtekinni kaldhæðni. Samanburðurinn við Jóhönnu Knudsen er skemmtilegur sem hugmynd en aldrei útfærður nánar: hver er hliðstæðan umfram það að öll viðfangsefnin varða útlendinga? Jóhanna hafði opinbert valdboð, en enginn þeirra sem nefndir eru hefur sambærilegt. Fullyrðingin um „lítt læst og lítt siglt fólk" er hrein persónuárás án nokkurs rökstuðnings og veikir trúverðugleika gagnrýninnar. Höfundur er einnig sjálfur aðili í umræðunni sem hann lýsir, þar sem hann nefnir eigin „blaðsíðuverð" í ritlaunasjóði, sem gæti kallað á gagnsæi um hagsmuni. Sem skoðanagrein er þetta skemmtileg en einstrengingsleg: snjallar hliðstæður, vel fundnir titlar, en ónóg greining.