vb.is
2026-06-11 11:27
Segir „óhóflega og ósanngjarna skatta“ kæfa uppbyggingu
Greinin er ritstjórnarefni Morgunblaðsins sem endurspeglar nær eingöngu sjónarmið eins manns, Guðmundar Fertrams Sigurjónssonar, gegn fyrirhugaðri skattlagningu á lagareldi. Engin viðbrögð koma fram frá stjórnvöldum, sérfræðingum eða öðrum hagsmunaaðilum. Tölulegar fullyrðingar um tap og skattagreiðslur eru ekki studdar tilvísun í aðgengilegar heimildir.
Einkunn Vitans: 4/10
Mat Vitans
Greinin birtir sjónarmið eins hagsmunaaðila gegn skatttillögum á lagareldi án nokkurrar gagnröddar. Tölur eru ósannreynanlegar innan greinarinnar.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem ritstjórnarefni en er í raun endursögn á skoðanagrein eins aðila, Guðmundar Fertrams Sigurjónssonar, sem kemur fram sem talsmaður Innviðafélags Vestfjarða. Þetta er verulegur vandi: fréttamiðill tekur umfjöllun um skattatillögur og birtir hana nær alfarið í gegnum augu eins hagsmunaaðila, án þess að hafa samband við atvinnuvegaráðuneytið eða þá sem standa að tillögunum. Ráðherra er nefndur til sögunnar í jákvæðu samhengi en aldrei fær hann tækifæri til að útskýra rök fyrir skattlagningunni.
Tölulegar fullyrðingar eru áberandi: 20 milljarða tap á þremur árum, 6,2 milljarðar í sértæka skatta, 22,6 milljarðar í launagreiðslur, samanburður við Noreg þar sem gjöld séu helmingi lægri. Engin þessara talna er studd tilvísun í opinber gögn, ársreikninga eða rannsóknir; þær koma einungis frá Guðmundi sjálfum. Lesandi getur ekki sannreynt þær út frá greininni einni saman, þótt þær kunni að vera réttar. Samanburðurinn við Noreg er settur fram sem staðreynd en byggður á orðum „forsvarsmanna lagareldisfyrirtækja" án frekari heimildar. Fyrirsögnin notar gæsalappir en setur engu að síður tón: „óhóflega og ósanngjarnar skattar" sem „kæfa uppbyggingu" er matskennd framsetning sem greinin gerir ekkert til að prófa eða vega. Ef ritstjórnin ætlaði sér að birta þetta sem frétt um skattatillögur hefði verið sjálfsagt að hafa uppi rödd úr ráðuneytinu, sjónarhorn umhverfissamtaka sem hafa áhyggjur af lagareldi, eða a.m.k. óháðan hagfræðing sem gæti metið tölurnar í samhengi.