Hvað kostar „þetta reddast“ ?
Skoðanagrein á Vísi þar sem aðstoðarmaður heilbrigðisráðherra hvetur til Já-atkvæðis og byggir málflutninginn nær eingöngu á retórískum spurningum um krónuna. Titillinn spyr hvað „þetta reddast“ kostar, en engin tala kemur fram í greininni. Starf höfundar er upplýst, sem er styrkur.
Fyrirsögnin lofar kostnaðarmati en greinin skuldar lesandanum svarið. „Himinháar fjárhæðir“, „hripleka krónu með gati“ og fullyrðingin um að Íslendingar eigi skilið „sambærileg lánakjör og aðrar ríkar þjóðir“ eru staðhæfingar sem hefði mátt festa við eitthvað sannreynanlegt: vaxtamun við evrusvæðið, tölur Seðlabankans, eða útreikninga á greiðslubyrði. Höfundur velur í staðinn fimm retórískar spurningar í röð. Það er lögleg aðferð í stuttum baráttupistli, en hún gerir röksemdirnar ósannreynanlegar innan greinarinnar sjálfrar.
Til hróss má telja að gagnröksemdin er nefnd hreint út í upphafi: að krónan sé stjórntæki gegn áföllum. Höfundur svarar henni þó ekki, heldur snýr henni í spurningu um hvort stjórnvöld hafi „nokkurn tíma haft almennilega stjórn“. Þar liggur helsti brotalöm hugsunarinnar. Þekktasta röksemd krónuvarnar er ekki að stjórnvöld stýri genginu, heldur að gengið aðlagist sjálfkrafa við skell, eins og eftir 2008. Þeirri röksemd er hvergi svarað. Sömuleiðis er verðtryggingu, sem skýrir hækkandi höfuðstól, ekki nefnd á nafn þótt hún sé kjarni þess sem höfundur lýsir.
Það er rétt gert að tilgreina að höfundur er aðstoðarmaður heilbrigðisráðherra; lesandinn getur þá vegið pistilinn sem framlag úr stjórnarliði fremur en óháða greiningu. Vísir ber greinina fram undir skoðanamerkingu og gerir engar kröfur um jafnvægi, sem er eðlilegt. Eftir stendur samt baráttutexti sem hefði orðið mun sterkari með einni einustu tölu.
Niðurstaða: heiðarlega framsett afstaða, upplýst hagsmunastaða, en málflutningurinn hvílir á líkingum og spurningum í stað gagna og lætur helstu gagnröksemdina ósvaraða.
