visir.is
2026-04-18 11:16
Íslandi lýst sem „nútíma fámennisveldi“ uppfullu af spillingu
Grein Vísis fjallar um ítarlega úttekt danska blaðsins Berlingske á kvótakerfinu og áhrifum sjávarútvegsfyrirtækja á íslensk stjórnmál. Vísir endursegir helstu niðurstöður Berlingske og tilvitnir í nafngreinda viðmælendur á borð við Daða Má Kristófersson, Kjartan Sveinsson, Sigurjón Þórðarson, Gylfa Magnússon og Þorvald Gylfason. Greinin er í eðli sínu endursögn á erlendu frumefni, ekki sjálfstæð rannsóknarfréttamennska.
Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans
Stærsti veikleiki þessarar greinar er sá augljósi: Vísir hefur ekki framkvæmt sjálfstæða fréttamennsku heldur endursegir úttekt Berlingske. Það er ekkert athugavert við að miðla erlendri umfjöllun, en hér skortir nokkur atriði sem skipta máli. Í fyrsta lagi fær hinn „ákærði" aðili, þ.e. sjávarútvegsfyrirtækin sjálf og Samtök fyrirtækja í sjávarútvegi (SFS), ekki neitt rými til andsvara í greininni. Vísir hefði átt að leita eftir viðbrögðum SFS eða einstakra útgerðarfyrirtækja; ekkert í textanum bendir til þess að slíkt hafi verið reynt. Þetta er verulegur annmarki, sérstaklega þar sem fyrirsögnin notar orðið „spillingu" sem er harkaleg ásökun. Í öðru lagi hvílir rökstuðningurinn nánast alfarið á röddum fólks sem er gagnrýnið á kvótakerfið: formaður smábátaeigenda, þingmaður Flokks fólksins, tveir hagfræðingar sem lengi hafa verið gagnrýnir á kerfið, og ráðherra sem segist vilja breyta því. Engin rödd er til mótvægis. Jafnframt er vísað í könnun Maskínu frá árinu 2019 sem er nú sjö ára gömul; aldur gagnanna er ekki nefndur sem fyrirvari. Greinin vísar einnig í Samherjamálið í Namibíu, þar á meðal fullyrðingu Jóhannesar Stefánssonar um að eitrað hafi verið fyrir sér, án þess að geta þess hvort formleg rannsókn eða sönnunargögn styðji þá fullyrðingu. Þrátt fyrir þessa galla ber að gefa Vísi heiður fyrir að tilgreina fjölda nafngreindra heimildarmanna og vísa skýrt í upprunalegan miðil.
