Að viðhalda hugsunarhætti 20. aldar
Aðsend umræðugrein sem gagnrýnir áform umhverfis-, orku- og loftslagsráðuneytisins um einföldun leyfisferla og setur þau í heimspekilegt samhengi um tvíhyggju manns og náttúru. Röksemdafærslan er heilsteypt og hugmyndalega vel unnin, en hún hvílir nær eingöngu á almennum lýsingum á lagabreytingum sem hvergi eru tilgreindar. Sterkasti hluti greinarinnar er hugmyndasagan, sá veikasti er tengingin við raunverulegt lagafrumvarp.
Greinin er birt í umræðuflokki, og það er ritstjórnarleg ákvörðun sem setur mælistikuna á rökfestu fremur en heimildajafnvægi. Á þeim mælikvarða skilar höfundur ágætu verki: hugmyndalínan frá Descartes um Pál Skúlason til Aldo Leopold er skýr, tilvitnanir eru heimfærðar á nafngreinda höfunda og bókarheiti nefnt þar sem það á við. Greinin er líka hreinskilin um eigin stöðu; hún þykist ekki vera hlutlaus fréttaskýring.
Sjálf kjarnafullyrðingin er samt óþarflega laus í reipunum. Höfundur segir að með breytingunum sé „verið að veikja umhverfismats- og leyfisferla, skerða lýðræðislega ferla og samráð“, en hvergi er tilgreint hvaða frumvarp, hvaða greinar eða hvaða tilteknu breytingar er um að ræða. Aðeins ein bein tilvitnun í ráðherra um „hindranir, óþarfa reglubyrði og skriffinnsku“ ber alla hina hagnýtu röksemd. Lesandinn getur ekki sannreynt fullyrðinguna innan greinarinnar sjálfrar, þótt hún gæti vel verið studd í þeim frumvarpsdrögum sem vísað er til. Ein tilvísun í málsnúmer eða samráðsgátt hefði kostað eina setningu og styrkt greinina umtalsvert.
Sömuleiðis er ekkert reynt að taka á sterkustu gagnröksemdinni: að hægari leyfisferlar hafi líka umhverfiskostnað, meðal annars í orkuskiptum. Höfundur gerir andstæðinga sína að fulltrúum úreltrar hugsunar frekar en að svara þeim; það er áhrifarík framsetning en ekki sérlega opin. Sæmileg umræðugrein, heiðarleg um markmið sín, sem hefði orðið mun sterkari með einni áþreifanlegri tilvísun í gögnin sem hún byggir á.