dv.is
2026-07-03 10:28
Vilhelm Jónsson skrifar: Hversu lengi ætla stjórnvöld að horfa á bensíndæluna dæla verðbólgu inn í íslenskt hagkerfi?
Skoðanagrein Vilhelms Jónssonar heldur því fram að stjórnvöld bregðist ekki við fákeppni á eldsneytismarkaði, þrátt fyrir ábendingar FÍB, ASÍ og Samkeppniseftirlitsins. Greinin vísar í frumniðurstöður Samkeppniseftirlitsins um hækkun álagninga á eldsneyti og tengir eldsneytisverð við verðbólgu í víðara samhengi.
Einkunn Vitans: 6/10
Mat Vitans
Vel rökstudd skoðanagrein um eldsneytisverð og verðbólgu, en einsleit röksemdafærsla sem einfaldar flókið efnahagslegt samhengi.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem lesendagrein og skoðanagrein, og ber að meta hana á þeim forsendum. Röksemdarfærslan er skýr og vel skipulögð: höfundur dregur rökrétta línu frá fákeppni á eldsneytismarkaði til víðtækrar verðbólgu og hvetur stjórnvöld til aðgerða. Meginstyrkleikinn er sá að höfundur vísar í raunverulegar stofnanir og frumniðurstöður Samkeppniseftirlitsins, þar á meðal tilteknar tölur um 50% hækkun á álagningu dísilolíu og 25% hækkun á bensíni frá 2022. Þetta gefur skoðuninni fótfestu í sannreynanlegum gögnum, sem er meira en margir skoðanapistlar bjóða upp á.
Á hinn bóginn er röksemdafærslan einsleit og fullyrðingin um að álagning „dæli verðbólgu inn í hagkerfið" einföldun á flóknu efnahagslegu samhengi. Höfundur setur fram orsakasamband á milli eldsneytisverðs og verðbólgu sem raunhæft en ósannað í þeim mæli sem hér er gert. Enga tilraun er gerð til að meta hversu stórt hlutfall af verðbólgunni megi rekja til eldsneytiskostnaðar samanborið við aðra þætti. Endurtekningarstíll greinarinnar, með stuttum setningum sem slegnar eru af sem átakanleg mælskulist, gerir textann meira agítasíulegan en greinandi. Sem skoðanagrein er þetta þó ásættanlegt verk: höfundur segir skýrt hvað hann vill og hvaða gögn hann styðst við, jafnvel þótt niðurstaðan sé einhliða af eðli sínu.