Ljós í óreiðu samtímans
heimildin.is 254 gr. 6.4
ruv.is 1680 gr. 6.2
visir.is 3654 gr. 6.0
vb.is 825 gr. 5.9
mbl.is 1383 gr. 5.7
dv.is 1303 gr. 5.2
mannlif.is 328 gr. 4.9
nutiminn.is 249 gr. 4.6
heimildin.is 254 gr. 6.4
ruv.is 1680 gr. 6.2
visir.is 3654 gr. 6.0
vb.is 825 gr. 5.9
mbl.is 1383 gr. 5.7
dv.is 1303 gr. 5.2
mannlif.is 328 gr. 4.9
nutiminn.is 249 gr. 4.6
visir.is 2026-08-25 07:31

Hvað er það sem við eigum eftir að sjá?

Skoðanagrein lögmanns sem andmælir röksemdinni „já til að sjá“ fyrir þjóðaratkvæðagreiðslu um aðildarviðræður við ESB. Röksemdafærslan er skipuleg, byggð á greinarmun þess sem liggur fyrir og þess sem er óvíst, og vísar í nýlega álitsgerð þriggja lagaprófessora. Höfundur viðurkennir andstæð sjónarmið en gengur fram hjá sterkustu mótbárunni gegn eigin niðurstöðu.

Einkunn Vitans: 7/10
Mat Vitans
Skipuleg og hófstillt skoðanagrein gegn „já til að sjá“, en höfundur svarar aldrei sterkustu mótbárunni: að seinni atkvæðagreiðsla geri fyrsta jáið afturkræft.
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt undir skoðanamerki og verður því metin á forsendum röksemdafærslu. Uppbyggingin er til fyrirmyndar: höfundur setur fram skýran greinarmun á grundvallargerð ESB-kerfisins annars vegar og útfærslu, aðlögunartíma og hugsanlegum undanþágum hins vegar. Hann vísar í álitsgerð þriggja lagaprófessora sem unnin var að beiðni forsætisráðherra og endursegir efnisatriði hennar um forræði yfir heildarafla og samningsumboð vegna deilistofna á hófstilltan hátt, meðal annars þann fyrirvara að undanþágur geti verið bæði tímabundnar og ótímabundnar. Það er heiðarleg meðferð heimildar. Prófessorarnir eru þó ekki nafngreindir og lesandinn fær enga tilvísun til að fletta álitsgerðinni upp; það hefði kostað eina setningu.

Veikleikinn liggur í því sem er ósagt. Röksemdin „já til að sjá“ hvílir yfirleitt á því að niðurstaða viðræðna sé lögð fyrir þjóðina í síðari atkvæðagreiðslu, þannig að fyrsta jáið sé afturkræft. Höfundur nefnir þetta hvergi, heldur svarar veikari útgáfu andstæðra raka: að fólk viti alls ekki hvað ESB sé. Hann viðurkennir sjálfur að útfærsla, aðlögun og sérlausnir séu óþekkt stærð, en gerir þær síðan að „jöðrum“ án frekari rökstuðnings. Húsalíkingin í lokin gengur út frá niðurstöðunni: hún virkar aðeins fyrir þann sem er þegar ósáttur við húsið.

Orðavalið „barnaskapur, einfeldningsháttur, óskhyggja“ er mildað með spurningarformi en er engu að síður lýsing á hugarfari andstæðinga fremur en á rökum þeirra. Fullyrðingar um kostnað, stjórnsýsluálag og pólitískan skriðþunga eru settar fram án nokkurra talna eða vísunar í reynslu fyrri umsóknar, sem þó væri hægur vandi að sækja.

Niðurstaða: læsileg, kurteis og að mestu heiðarleg röksemdafærsla sem viðurkennir lögmæti andstæðra afstaðna, en missir marks með því að takast ekki á við sterkustu mótbáruna gegn eigin kjarnaþræði.

← Til baka á forsíðu