visir.is
2026-05-09 11:32
Um þagnir, vald og rammana sem við smíðum
Skoðanagrein kennara sem veltir fyrir sér þögn nemenda í skólastofunni og tengir hana hugmyndum Michel Foucault um félagslega smíð „eðlilegs" hegðunarmynsturs. Greinin er persónuleg ígrundun sem byggir á eigin reynslu höfundar og einum fræðilegum heimildarmanni, án gagna eða tilvísana í rannsóknir á menntakerfinu.
Einkunn Vitans: 7/10
Mat Vitans
Vel skrifaður pistill kennara um þögn nemenda og kerfisþrengingar, en rökfærslan byggir á einum fræðimanni og sleppir gagnsýnum sjónarmiðum.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem skoðun og höfundur kynntur sem kennari; hún skal því metin á forsendum rökfærslu og hugsana, ekki fréttamennsku. Sem pistill er hún vel skrifuð og rökfærslan samfelld: höfundur dregur upp áþreifanlega atburðarás úr eigin starfi, tengir hana við fræðilegt sjónarhorn Foucault og snýr svo aftur að skólastofunni. Tilvísunin í Foucault og ritið „Madness and Civilization" er nafngreind og sannreynanleg, sem styrkir greininguna. Hins vegar er rökstuðningurinn einhliða á þann hátt að engin viðurkenning er á gagnsýnum sjónarmiðum um hlutverk skipulags og ramma í menntun; gagnrýnin á „kerfið" stendur nær algjörlega án mótvægis. Höfundur viðurkennir að raunveruleg vandamál séu til staðar, en sleppir við að nefna rannsóknir eða dæmi þar sem skipulag hefur reynst börnum vel. Þá er fræðilega grunntónninn byggður á einum hugsuði; fjölbreyttari heimildir, til dæmis tilvísun í íslenskar rannsóknir á skólabrottfalli eða niðurstöður erlendra menntafræðinga, hefðu gefið rökfærslunni aukinn þunga. Sem hugleiðing kennara er greinin trúverðug og vel samin, en sem fræðilegt innlegg er hún grunn.
