Hlaðvarp: Heldur fjöldi verslana og langur opnunartími matarverði uppi?
Greinin kynnir hlaðvarpsþátt Gímaldsins þar sem Bjarki Steinn Benjamínsson, verkefnastjóri verðlagseftirlits ASÍ, fjallar um matarverð. Hann telur fjölda verslana, langan opnunartíma og ávöxtunarkröfu lífeyrissjóða halda verði uppi. Tölur um dagvöruvísitölu og kjötverð eru raktar til ASÍ og samanburður við Evrópu til Eurostat.
Bjarki Steinn segir að verð myndi „tvímælalaust“ lækka ef verslunum fækkaði eða þær lokuðu fyrr. Sú fullyrðing stendur óhögguð. Viðtal í hlaðvarpi má vissulega gefa einum manni sviðið, en hér er umdeild hagfræðileg ályktun gerð að fyrirsögn. Hagar og Festi, sem bera ábyrgð á verslananetinu og opnunartímanum, fá hvorki að svara né skýra hvort fleiri verslanir skili sér í samkeppni eða þægindum sem neytendur greiða fyrir af fúsum vilja.
Tölulegi grunnurinn er traustur. Dagvöruvísitala ASÍ, kjötverðshækkanir og samanburður Eurostat, sem Viska og Samkeppniseftirlitið vísuðu til, eru rakin til nafngreindra stofnana sem lesandinn getur flett upp.
Rödd blaðamannsins sjálfs veldur meiri vanda. Setningin um að Evrópusamanburðurinn hafi ekki „bitið á“ Haga og Festi fyrr en í aðdraganda kjarasamninga er túlkun á ástæðum fyrirtækjanna. Hún er sett fram sem staðreynd, án heimildar og án viðbragða fyrirtækjanna. Sama máli gegnir um vítahring lífeyrissjóðanna, sem lesandinn fær aðeins frá einni hlið.
