visir.is
2026-06-25 09:30
Fullveldi og almannaheill
Skoðanagrein Ingólfs Sverrissonar færir rök fyrir því að alþjóðlegt samstarf, einkum ESB-aðild, styrki frekar en veiki fullveldi Íslands. Höfundur vísar í sögulegar fordæmisúrlausnir á borð við mál Jóns rakara og Icesave-dóminn til stuðnings. Greinin er skýr í afstöðu sinni og rökfærsla hennar byggir á þekktum atburðum, þótt hún sé einsleit í niðurstöðu.
Einkunn Vitans: 6/10
Mat Vitans
Skoðanagrein um ESB og fullveldi byggir á þekktum dæmum en beitir bókmenntapersónu sem sögulegri heimild og svarar ekki eigin gagnrökum.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem skoðanagrein og höfundur kynntur sem eftirlaunaþegi og fyrrverandi forstöðumaður hagsmunasamsafns. Rökfærslan er skýr og rauður þráður greinarinnar auðlesinn: söguleg dæmi um að íslenskir embættismenn hafi brugðist borgurum eru notuð til að sýna kosti alþjóðlegs réttar og draga þaðan beinan boðskap um ESB-aðild. Dæmin sem höfundur vitnar í, mál Jóns Hreggviðssonar úr skáldsögu Halldórs Laxness, mál Jóns rakara Kristinssonar fyrir Mannréttindadómstól Evrópu og Icesave-úrskurð EFTA-dómstólsins, eru öll almennt þekkt og staðfestanleg. Það er þó vert að benda á veikleika: fyrsta dæmið er bókmenntapersóna, ekki söguleg heimild, og gæti villt um fyrir lesendum sem ekki þekkja Íslandsklukkuna sem skáldverk. Þar hefði mátt skýra betur að um sé að ræða bókmenntaheim sem endurspeglar sögulegt ástand fremur en raunverulegan dóm. Sem skoðanagrein er þetta heiðarleg og gagnsæ málsvörn; höfundur leynir ekki afstöðu sinni. Gagnrök eru þó nánast engin til staðar, og fullyrðingin um „5% atkvæða" er sett fram án nánari útskýringar á hvaða atkvæðavægi er átt við. Á heildina litið er þetta ásættanleg pólitísk skoðanagrein sem rökfærir sinn málstað af nokkurri hæfni, þótt hún standi ekki á sterkum grunni sem greining á efninu.