visir.is
2026-03-30 12:06
Hundruðum þúsunda bóka fargað á ári hverju
Hundruð þúsunda bóka er fargað árlega hjá Sorpu, sorpeyðingarfyrirtæki Íslendinga. Greinin á rætur að rekja til Facebook-færslu rithöfundarins Hallgríms Helgasonar sem vakti mikla athygli, þar sem hann harmaði að meistaraverk eftir Þórberg Þórðarson og Halldór Laxness endi í endurvinnsluílátum. Samskiptastjóri Sorpu gefur upp tölur og býður til samstarfs um að bjarga fleiri bókum.
Einkunn Vitans: 6/10
Mat Vitans
Hundruð þúsunda bóka er fargað árlega hjá Sorpu, sorpeyðingarfyrirtæki Íslendinga. Greinin á rætur að rekja til Facebook-færslu rithöfundarins Hallgríms Helgasonar sem vakti mikla athygli, þar sem hann harmaði að meistaraverk eftir Þórberg Þórðarson og Halldór Laxness endi í endurvinnsluílátum. Samskiptastjóri Sorpu gefur upp tölur og býður til samstarfs um að bjarga fleiri bókum.
Gagnrýni Vitans
Greinin byggir í raun á einu heimildaviðtali — Gunnar Dofri Ólafsson hjá Sorpu leggur fram tölfræðina (400–500 þúsund bækur berast, 100–150 þúsund seljast) og allt tilvitnunarefnið. Tölurnar eru athyglisverðar og nægilega nákvæmar til að nýtast, en þær koma eingöngu frá einum stofnanalegum aðila sem hefur augljósa hagsmuni af því að sýna Sorpu í sem hagstæðustu ljósi. Hvorki er haft samband við útgefanda, bókasafnsfræðing, bóksala né þann rithöfund sjálfan — Hallgrím Helgason — sem Facebook-færsla hans kveikti fréttina. Vísað er í færslu hans, en hún er einungis notuð sem frásagnarlegur krókur í stað þess að leita eftir viðbrögðum hans. Þetta er glatað tækifæri sem fletur söguna niður í eitthvað sem líkist blaðafréttatilkynningu með smá lit. Reikningsdæmið sem birt er til hliðar (‚a.m.k. 300–350 þúsund bókum fargað') er ágæt blaðamannaleg viðbót og sýnir að fréttaritarinn vann úr tölunum í stað þess að endurrita þær eingöngu. Innrammingin er hins vegar mjúk: Sorpa er sett í samúðarfullt ljós alla greinina í gegn, og hin heillandi kaffiboðið til Hallgríms þjónar sem lokasláttur greinarinnar. Enginn spyr erfiðari spurninga — hvers vegna er Sorpa ekki þegar í samstarfi við bókasöfn eða góðgerðarsamtök? Hvað finnst útgefendum um offramleiðslu? Tilfinningalegt tungumál í inngangi greinarinnar („fólk hafi sopið hveljur") beinir lesandanum í átt að tilfinningum fremur en greiningu. Greinin stenst sem viðbragðsþáttur, en hún er of þunn í heimildum til að vera meira en það.