Ljós í óreiðu samtímans
heimildin.is 254 gr. 6.4
ruv.is 1680 gr. 6.2
visir.is 3654 gr. 6.0
vb.is 825 gr. 5.9
mbl.is 1384 gr. 5.7
dv.is 1303 gr. 5.2
mannlif.is 328 gr. 4.9
nutiminn.is 249 gr. 4.6
heimildin.is 254 gr. 6.4
ruv.is 1680 gr. 6.2
visir.is 3654 gr. 6.0
vb.is 825 gr. 5.9
mbl.is 1384 gr. 5.7
dv.is 1303 gr. 5.2
mannlif.is 328 gr. 4.9
nutiminn.is 249 gr. 4.6
visir.is 2026-08-27 13:11

Evrópu­sam­bandið, skjól frá Banda­ríkjunum?

Skoðanagrein á Vísi þar sem friðarsinni og sagnfræðingur andmælir þeirri hugmynd að ESB geti verið skjól Íslands gegn Bandaríkjunum. Röksemdafærslan er samhangandi og höfundur gefur eigin afstöðu upp hreinskilnislega, en burðarfullyrðingar um hernaðarútgjöld og rússneskar siglingar eru bornar fram án tilvísana.

Einkunn Vitans: 6/10
Mat Vitans
Skoðanagrein með skýrri og samhangandi röksemd gegn ESB sem varnarskjóli, en burðarfullyrðingin um sögulegt lágmark rússneskra siglinga er án allrar tilvísunar.
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt undir skoðanamerki og verður því metin á forsendum röksemda, ekki heimildajafnvægis. Þar stendur hún sig betur en meðaltalið í ESB-umræðunni: höfundur tekur fyrir sterkustu andstæðu röksemdina, að Evrópa sé mótvægi við ásælni Bandaríkjanna, í stað þess að slá niður strámann. Hann festir röksemdirnar í sannreynanlegum atriðum, meðal annars varnarklausu Lissabon-sáttmálans, fyrirvara Írlands og fjarveru Möltu í hernaðarsamstarfinu, og lýkur greininni með afmarkaðri stefnukröfu. Sjálfslýsingin í lokin, bókavörður, friðarsinni og sagnfræðingur, er heiðarleg og gerir lesanda kleift að lesa greinina með réttu ljósi.

Veikleikarnir liggja í tölunum. Fullyrðingin um að rússneskar siglingar um Norður-Atlantshaf séu í sögulegu lágmarki er sá hornsteinn sem allur málflutningurinn hvílir á; ef hún fellur, fellur greiningin um að uppbygging á norðurslóðum sé „meðvirkni“ fremur en svar við ógn. Slík fullyrðing kallar á tilvísun í landhelgisgæsluna, Nató eða norska leyniþjónustu, og hún er ekki sannreynanleg innan greinarinnar sjálfrar. Sama gildir um tvöföldun hernaðarútgjalda ESB frá 2021 og um niðurskurð velferðarkerfa til að fóðra hervæðingu, þar sem ekkert dæmi er nefnt.

Orðfærið vinnur líka stundum á móti höfundi. „Byssuleikir“ og „borðalagðir herforingjar“ eru afgreiðsla, ekki röksemd, og styrkja ekki mál sem að öðru leyti stendur á eigin fótum. Þá er umdeild lýsing á framgöngu Ísraela sett fram sem staðreynd í framhjáhlaupi, án þess að hún sé rökstudd eða merkt sem afstaða. Loks er 42.7. grein sáttmálans, sem gagnrýnendur höfundar myndu nefna sem raunverulega vörn, ekki tekin til umræðu. Niðurstaða: heiðarleg og lesandi skoðanagrein sem hefði orðið mun sterkari með þrem tilvísunum.

← Til baka á forsíðu