Ofurskattur ríkisstjórnarinnar
Ritstjórnarlegur inngangur Viðskiptablaðsins sem endurbirtir pistil Óðins í fullri lengd um vexti, verðbólgu og evruna í aðdraganda kosninga. Pistillinn er óvenju vel studdur tilvísunum: Hagstofan, samleitniskýrsla Seðlabanka Evrópu, svar fjármálaráðherra á Alþingi, stefnuyfirlýsing ríkisstjórnarinnar og Gallup-könnun fyrir blaðið. Á móti kemur alhæfingarstíll og misræmi milli inngangs og pistils sem ritstjórnin lét standa.
Greinin er birt sem skoðanaefni, og það er rétt að meta hana á þeim forsendum. Það sem stendur upp úr er heimildavinnan: Maastricht-viðmiðin eru sótt í tiltekna samleitniskýrslu Seðlabanka Evrópu frá júní, langtímavaxtatalan í svar fjármála- og efnahagsráðherra við fyrirspurn á Alþingi, orðalag stjórnarsáttmálans er dagsett og vitnað beint, og könnunin er nafngreind með kaupanda. Þetta er langt umfram það sem venjulegur leiðarapistill býður upp á. Höfundur sýnir líka vissa hreinskilni þegar hann viðurkennir að evruupptaka myndi líklega lækka vexti, í stað þess að afneita því.
Veikleikarnir eru tveir og þeir eru raunverulegir. Ritstjórnin endurbirtir pistilinn án þess að samræma hann: inngangurinn talar um 5,6% verðbólgu og kosningar „á morgun“, pistillinn um 5,3% í júlí og kosningar „á laugardag“. Lesandi situr uppi með tvær tölur og tvær tímasetningar í sama texta. Alvarlegra er þó að höfundur vitnar sjálfur í Seðlabankann um að hækkun mældrar verðbólgu skýrist af opinberum gjöldum og af áhrifum stríðsátaka í Mið-Austurlöndum, en síðari þátturinn hverfur síðan úr niðurstöðunni. Fullyrðingin um að flokkarnir hafi „nákvæmlega ekkert gert“ er rakin andstæða þeirrar blæbrigðaríku heimildar sem höfundur styðst við nokkrum línum framar.
Um Gallup-könnunina vantar úrtaksstærð, könnunartíma og skekkjumörk, þótt kaupandinn sé nefndur; úthlutun eftir flokksfylgi þýðir smáa undirhópa og þar hefði varnagli átt heima. Túlkunin á svarinu „hvorki né“ sem hljóðlátum áfellisdómi er ályktun höfundar, ekki gögnin sjálf, og hún er sett fram sem staðreynd. Niðurstaðan: vel rökstuddur og heimildaríkur pistill sem grefur undan eigin styrk með alhæfingum og ósamræmi sem ritstjórn átti að laga fyrir birtingu.
