Meira en fjórðungur nær ekki grunnhæfni á neinu sviði PISA
Frétt byggð á niðurstöðum PISA 2025 frá mennta- og barnamálaráðuneytinu og landsskýrslu Menntavísindastofnunar Háskóla Íslands. Tölur eru raktar til nafngreindra frumgagna, aðferðafræði er tíunduð og fyrirvarar skýrsluhöfunda koma fram. Óháðar raddir vantar hins vegar alveg.
Talnameðferðin er það sem stendur upp úr. Fréttin tilgreinir úrtaksstærð, þátttökuhlutfall skóla og nemenda, hvenær breyting er innan skekkjumarka og hvenær hún er tölfræðilega marktæk. Slíkt sést ekki oft í íslenskri umfjöllun um PISA og lyftir verkinu yfir venjulega endursögn.
Efnistökin eru líka óvenju heil. Í stað þess að tína aðeins til dekkstu tölurnar er kafað í kynjamun, bakgrunn nemenda, félagslega stöðu, menntun náttúrufræðikennara og að lokum þá þætti þar sem Ísland kemur vel út: þrautseigju, lífsánægju og lítið einelti. Fyrirvari skýrsluhöfunda um að PISA segi ekkert til um hvaða aðgerðir hafi virkað er hafður eftir, sem er heiðarlegt.
Það sem vantar er utanaðkomandi rödd. Allt efnið kemur úr tveimur skjölum frá sama stjórnkerfi, og boðaðar aðgerðir ráðuneytisins eru endursagðar án þess að nokkur sé spurður hvort þær dugi. Kennarasamband, sveitarfélög eða fræðimaður utan skýrsluhópsins hefðu bætt miklu við. Þá er engin umfjöllun um þekkta gagnrýni á aðferðafræði PISA sjálfrar.
