visir.is
2026-05-29 07:00
Erfitt að fullyrða nokkuð um orsakasamhengi milli 4G og fæðingartíðni
Vísir tekur fullyrðingar Lilju Alfreðsdóttur, formanns Framsóknar, um tengsl 4G og fæðingartíðni og ber þær undir sérfræðing í fæðingartíðni, Sunnu Kristínu Símonardóttur lektor við Háskólann á Akureyri. Sérfræðingurinn bendir á veikleika í röksemdafærslu Lilju, meðal annars að rannsóknin sem vísað er í sé ekki ritrýnd og fjalli sérstaklega um táningsþunganir. Greinin gefur góða mynd af margþætti vandans og setur pólitíska einföldun í samhengi.
Einkunn Vitans: 9/10
Mat Vitans
Vel unnin frétt þar sem Vísir ber fullyrðingar Lilju Alfreðsdóttur um 4G og fæðingartíðni undir óháðan sérfræðing sem bendir á veikleika í röksemdafærslunni. Góð jafnvægisfréttamennska.
Gagnrýni Vitans
Þetta er vel unnin frétt sem sýnir í verki hvernig blaðamennska á að bregðast við pólitískum fullyrðingum: Vísir lætur flokksstjóra koma sínum sjónarmiðum á framfæri, en ber þau síðan undir óháðan fræðimann sem getur metið gæði rannsóknarinnar sem vísað er í. Sunna Kristín Símonardóttir er nafngreind, starfsstöð hennar tilgreind og sérþekking hennar á fæðingartíðni staðfest. Hún bendir á þrennt sem skiptir máli: rannsóknin fjallar um afmarkað viðfangsefni (táningsþunganir), hún er ekki ritrýnd, og greinarmunur á orsök og fylgni er vanmetinn í málatilbúnaði Lilju. Þetta eru efnislegar athugasemdir sem gefa lesandanum tæki til sjálfstæðrar mats.
Smávægileg gagnrýni má þó benda á. Greinin vísar í rannsókn Hudson og Moscoso-Boedo og í umfjöllun Financial Times en gefur ekki nákvæma tilvísun, til dæmis hvenær FT-greinin birtist eða hvar rannsóknin er aðgengileg, sem hefði styrkt sannreynanleikaþáttinn. Einnig er yfirskriftin orðuð eins og greinin sé að „fullyrða" eitthvað almennt, þegar hún er í raun sértæk gagnrýni á einstaka rannsókn og pólitíska notkun hennar. Samt sem áður er framsetningin almennilega hlutlaus og láta sjónarmið beggja hljóma. Þetta er dæmi um viðeigandi sannprófun blaðamanns á fullyrðingum stjórnmálamanns.
